Gaziantep’in tarihi dokusunu en güçlü şekilde yaşatan bölgelerden biri olan Bey Mahallesi, restore edilen yapıları, taş mimarisi ve kültürel mirasıyla kentin önemli cazibe merkezlerinden biri olmayı sürdürüyor.

Mahallede çok sayıda yapı butik otel, kafe, restoran ve kültür sanat merkezine dönüşürken, bazı aileler ise tarihi Antep evlerinde yaşamaya devam ediyor.
Bey Mahallesi’nde ailesiyle birlikte tarihi bir Antep evinde yaşayan İbrahim Sayın, çocukluğunun geçtiği yapıyı kendi imkânları ve yakınlarının desteğiyle restore ederek koruduğunu anlattı.

“Bu evde çocukluğum geçti”

Evin geçmişinin yüzlerce yıl öncesine dayandığını belirten Sayın, yapının geleneksel Antep mimarisinin özelliklerini taşıdığını söyledi. Sayın, evin ağırlıklı olarak taş kullanılarak inşa edildiğini ve geleneksel Antep evlerinin önemli unsurlarından biri olan “hayat” bölümünün halen yaşam alanı olarak kullanıldığını ifade etti.

Sayın, “Bu ev çok eski tarihlere dayanıyor. Belki 100-300 sene, belki daha fazla. Özelliği biraz havara taş kullanması. Bir de bizim Antep şivesiyle ‘hayat’ dediğimiz bölüm var. Kışın üstü, yazın altı kullanılır” dedi.
Tarihi evin kendisi için yalnızca bir yapı olmadığını dile getiren Sayın, çocukluğunun bu evde geçtiğini belirterek, “Ben bu evin içinde dolaştığımda çocukluğum aklıma geliyor. Dedemin, nenemin sesleri ve görüntüleri sanki hâlâ burada” sözleriyle duygularını anlattı.

“Apartman dairesiyle bu evler kıyas edilmez”

Bey Mahallesi’nin zaman içerisinde önemli bir dönüşüm yaşadığını söyleyen Sayın, mahallenin bugün müzeler, butik oteller, kafeler ve restoranlarla yeniden canlandığını aktardı.
Kendi evini de ticari bir işletmeye dönüştürmek yerine ailesiyle yaşamak için restore ettiğini belirten Sayın, “Biz burayı ticari bir alan yapmayı hiç düşünmedik. Ben bu evi tadilat edip ailemle beraber oturmak için yaptım” ifadelerini kullandı.

Tarihi evlerin sunduğu yaşamın apartman hayatından farklı olduğunu vurgulayan Sayın, açık alan ve avlunun aile yaşamına önemli bir katkı sağladığını söyledi. Sayın, “Apartman dairesiyle bu evler kıyas edilmez. Buranın saadeti açık alan, ferah. Çocuklar bir tarafta oynuyor, biz burada açık havada oturuyoruz” dedi.

“Bakarsan bağ, bakmazsan dağ”

Sayın, geçmişte mahalledeki birçok tarihi yapının bakımsız ve harabe durumda olduğunu, yapılan restorasyonlarla bölgenin yeniden hayat bulduğunu ifade etti.
Bey Mahallesi’nin turizme kazandırılmasının önemli olduğunu belirten Sayın, “Buradaki evlerin çoğu viraneydi. Şimdi restore edildi, butik oteller, müzeler ve farklı kültür alanları oluştu. Turistler burada geziyor, bizim tarihimizi görüyor. Bundan çok memnun oluyorum” diye konuştu.

Tarihi yapıların korunmasında bireysel çabanın da önemli olduğuna dikkat çeken Sayın, “Atalarımızın bir lafı var: Bakarsan bağ, bakmazsan dağ. Biz memleketimize bakmalıyız ki güzel olsun. Bu Gaziantep bizim memleketimiz. Sahip çıkmamız, bakmamız lazım” dedi.

Bey Mahallesi yaşayan bir açık hava müzesi

Osmanlı’dan günümüze uzanan çok kültürlü geçmişiyle dikkat çeken Bey Mahallesi, geleneksel Antep evleri, taş sokakları ve tarihi yapılarıyla Gaziantep’in kültürel hafızasını yaşatıyor.
Geleneksel evlerde dışarıya kapalı mimari anlayışın yanında “hayat” adı verilen avluların bulunması, bölgenin iklimine ve yaşam kültürüne özgü mimari özellikleri ortaya koyuyor. Tarihi evlerin kapılarındaki farklı büyüklükteki tokmaklar da geçmişteki komşuluk ve misafirlik kültürünün dikkat çekici ayrıntıları arasında yer alıyor.

Mahalle aynı zamanda Gaziantep’in Kurtuluş Savaşı’ndaki direnişinin izlerini taşıyor. Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün 1933 yılında Gaziantep’i ziyareti sırasında Bey Mahallesi nüfusuna kaydedilmesi de mahallenin tarihindeki önemli dönüm noktalarından biri olarak öne çıkıyor.

Bugün müzeler, sanat alanları, butik oteller ve geleneksel işletmelerle yeniden canlanan Bey Mahallesi, geçmişin izlerini modern yaşamla buluşturuyor. Ancak İbrahim Sayın gibi tarihi evlerinde yaşamayı sürdüren aileler sayesinde mahalle yalnızca ziyaret edilen bir tarihi alan değil, aynı zamanda yaşayan bir kültür mirası olmayı sürdürüyor.

FotoMuhabir; Kevser Akıl, Kübra Bilben, Zeynep Yıldırım

Fotoğraflar arasında ayrıca 1922 yılında TBMM’nin 3. yasama yılı açılışının Gaziantep Hükümet Konağı’nda düzenlenen resmi törenle karşılanmasına ilişkin görüntüler bulunuyor. Kuvayı Milliye önderleri ile Türk ordusu mensuplarını bir arada gösteren sivil-asker grup portresi de dönemin askeri ve sivil aktörlerini aynı karede buluşturması bakımından önem taşıyor.

“Tarihi hafızanın korunması ortak sorumluluğumuz”

Gaziantep Kent Konseyi Başkanı Yusuf Erdem Güzelbey, fotoğrafların Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Kent Arşivi’ne bağışlanmasıyla tarihi belgelerin korunmasına ve araştırmacılar ile gelecek kuşakların erişimine sunulmasına katkı sağlamayı amaçladıklarını belirtti.

Fotoğrafların yazılı tarih kaynaklarını somut görsel verilerle desteklediğini ifade eden Güzelbey, tarihi hafızanın korunmasının ortak sorumluluk olduğunu vurguladı.

Güzelbey, söz konusu belgelerin Gaziantep’in Milli Mücadele yıllarında ortaya koyduğu iradenin ve Anadolu’nun ortak milli ruhunun somut tanıkları olduğunu belirterek, tarihi belgelerin korunması ve erişilebilir kılınmasının geçmişin gelecek kuşaklara doğru aktarılması açısından büyük önem taşıdığını kaydetti.

Büyük Taarruz’un 104. yılında bu fotoğrafların Anadolu’nun kurtuluşuna giden sürece ışık tuttuğunu ifade eden Güzelbey, başta Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları olmak üzere Milli Mücadele’nin tüm kahramanlarını tarihi belgeler vesilesiyle minnetle andı.

Gazikültür Yayınları, Barak’ın hafızasını yeni bir eserle geleceğe taşıyor

Gazikültür Yayınlarının 122’nci kitabı olarak okurla buluşan eser; Barak’ı göçlerle, iskanlarla, uzun havalarla, ağıtlarla, törelerle, üretim biçimleriyle ve kuşaktan kuşağa aktarılan ortak bir hayat tecrübesiyle şekillenmiş kültürel bir dünya olarak inceliyor. Kitap, Barak Ovası’nın kızıl toprağından Antep fıstığı bahçelerine, köy odalarından düğünlere, halk anlatılarından yöresel kelimelere kadar geniş bir kültür alanını görünür kılıyor.

Gaziantep’in kültürel mirasını farklı yönleriyle tanımak isteyen okurlara sunulan “Yöremiz, Töremiz, Türkümüz: Barak”, Zeugma Mozaik Müzesi Müze Mağazası ile 25 Aralık Kahramanlık Panoraması Müze Mağazasından temin edilebilecek.

Yakar: “Barak’ın sesini, sözünü ve hafızasını kayıt altına alıyoruz”

GBB Kültür A.Ş. Genel Müdürü ve kitabın Genel Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Halil İbrahim Yakar, eserle ilgili yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:
“Şehirlerin hafızası sadece büyük tarihî olaylardan oluşmaz. İnsanların kullandığı kelimeler, söylediği türküler, kurduğu sofralar, yaşattığı töreler ve anlattığı hikâyeler de bu hafızanın ayrılmaz parçalarıdır. Kültürel değişimin hızlandığı günümüzde yerel bilgi ve sözlü mirasın yazılı kaynaklara dönüştürülmesi büyük önem taşımaktadır. ‘Yöremiz, Töremiz, Türkümüz: Barak’, Barak kültürüne ilgi duyan okurlar için kapsamlı bir başvuru eseri olmasının yanında, yeni bilimsel ve edebî çalışmalara kaynaklık edecek değerli bir yayındır. Eserin hazırlanmasında emeği bulunan yazarımız Dr. Göksel Tiryaki’ye, editörümüze ve yayın ekibimize teşekkür ediyorum.”

11 bin yıllık heykelde dikkat çeken detay

Kazılarda bulunan heykelde, bir leoparın sırtında oturan insan figürü tasvir ediliyor. Eserin, yaklaşık 3 metre çapında ve zemini yassı taşlarla kaplı bir yapının duvarı boyunca uzanan sekide bulunduğu aktarıldı.

Uzmanların incelemeleri açısından büyük önem taşıyan buluntunun, Neolitik dönemde insanların doğa, hayvanlar ve insan figürleri arasındaki ilişkiye dair yeni bilgiler sunabileceği değerlendiriliyor.

Karahantepe'deki çalışmalar sürüyor

Karahantepe, Şanlıurfa'da Neolitik Çağ'a ilişkin önemli buluntuların ortaya çıkarıldığı merkezlerden biri olarak öne çıkıyor. Alandaki kazı ve araştırmalar, Taş Tepeler çalışmaları kapsamında devam ediyor. Karahantepe'den elde edilen eserler, Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi'ndeki ilgili sergide de ziyaretçilere sunuluyor.

Bakan Ersoy, keşfin insanlık tarihinin erken dönemlerine ilişkin yeni soruların ortaya çıkmasına katkı sağlayacağını belirterek, kazı çalışmalarında görev alan bilim insanları ve ekiplere teşekkür etti.

Yaklaşık 11 bin yıllık kompozit heykel, yalnızca taşıdığı tarihi değerle değil, kendine özgü tasarımıyla da bölgedeki Neolitik dönem araştırmalarına yeni bir boyut kazandırması beklenen önemli buluntular arasında yerini aldı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü himayesinde; Doğu Marmara Kalkınma Ajansı (MARKA), Kocaeli Müze Müdürlüğü ve uzman su altı arkeoloji ekiplerinin işbirliğiyle Türkiye'nin Karadeniz kıyılarındaki ilk bilimsel su altı kazı çalışmaları sürdürülüyor.

Çalışmalar kapsamında bölgeye giden Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın, Kandıra Belediye Başkanı Erol Ölmez ve yetkililerden Su Altı Arkeopark Projesi'nin aşamaları hakkında bilgi aldı.
Daha sonra dalgıç kıyafetlerini giyerek uzman arkeologlarla denize dalan Büyükakın, su altındaki antik liman kalıntılarını ve kültür varlıklarını yerinde inceledi.

Yaklaşık 150 tarihi eser tespit edildi

Kerpe Su Altı Kazı ve Araştırması, Türkiye'nin Karadeniz kıyılarında gerçekleştirilen ilk bilimsel su altı kazısı olma özelliğini taşıyor. Bölgede yürütülen araştırmalarda, antik limana ait mendirek kalıntılarının yanı sıra farklı dönemlere ait çok sayıda kültür varlığı tespit edildi. Çalışmalar sonucunda MÖ 4. yüzyıldan MS 12. yüzyıla uzanan geniş bir döneme ait eserler gün yüzüne çıkarıldı. Geç Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerine ışık tutan yaklaşık 150 bütünlüğü korunmuş eser ile çok sayıda arkeolojik buluntu kayıt altına alındı.

Antik dönemde "Kalpe" ve "Kalpes Limen" adlarıyla bilinen Kerpe, Karadeniz'in en güvenli doğal limanlarından biri olarak yüzyıllar boyunca ticaret ve ulaşım açısından stratejik önem taşıdı. Antik Bithynia Bölgesi'nin Karadeniz'e açılan korunaklı kapılarından biri olan liman, farklı coğrafyalar arasındaki deniz ticaretinin önemli durakları arasında yer aldı.
Kazılarda Kuzey Afrika, Gürcistan, Marmara ve Kilikya bölgesi kökenli amforaların bulunması, Kerpe Antik Limanı'nın geniş bir ticaret ağına sahip olduğunu ortaya koydu. Amforaların yanı sıra Osmanlı dönemine ait lüleler, kandiller, gündelik kullanım eşyaları, seramikler ve tamamına yakın amfora kalıntıları da tespit edildi.

Tarih, su altında ziyarete açılacak

Hayata geçirilecek Arkeopark Projesi ile bölgedeki antik liman kalıntıları ve batık alanlarının dalış turizmine kazandırılması hedefleniyor. Proje kapsamında su altında oluşturulacak özel platformlarda amfora, kandil ve pişmiş toprak eserlerin kendi doğal ortamlarında sergilenmesi planlanıyor.
Öte yandan, dalışın ardından Kerpe sahilinde vatandaşlar ve esnafla bir araya gelen Büyükakın, bölgedeki turizm hareketliliği ve çalışmalara ilişkin talepleri dinledi.

Kent genelindeki mezarlıklarda sürdürülen çalışmalarda, Türk-İslam döneminden günümüze ulaşan mezar taşları ve kitabeler tek tek inceleniyor. Tarihi eser niteliğindeki taşlar fotoğraflanarak kayıt altına alınırken, üzerlerindeki yazılar ve diğer bilgiler dijital ortamda belgeleniyor.
Toplanan verilerin, Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesindeki Müze Ulusal Envanter Sistemi'ne aktarılmasıyla Tekirdağ'daki tarihi mezar taşlarının ulusal ölçekteki envanter çalışmalarına dahil edilmesi hedefleniyor.

"Geçmişte yaşayan insanların izlerini ortaya çıkarıyoruz"

Proje kapsamında Tekirdağ'da yürütülen çalışmalara ilişkin bilgi veren Kültür ve Turizm Bakanlığı Proje Koordinatörlüğü'nde görevli arkeolog İlkay İlgin, çalışmaların temel amacının Osmanlı ve İslam dönemlerinden kalan mezar taşları ile mezarlık alanlarını kayıt altına almak olduğunu söyledi.
İlgin, yalnızca mezar taşlarının değil, kitabelerin de ayrıntılı biçimde belgelendiğini belirterek elde edilen verilerin ulusal sisteme aktarıldığını ifade etti.
Projenin Türkiye genelinde kapsamlı bir tarih envanteri oluşturmayı amaçladığını aktaran İlgin, ilerleyen yıllarda çalışmaların Balkanlar ve Orta Asya'ya kadar genişletilmesinin planlandığını kaydetti.

Tahrip olan mezar taşları da kayıt altına alınıyor

Çalışmaların 2024 yılında başladığını belirten Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ökkeş Narinç ise Tekirdağ ekibinin yaklaşık iki yıllık hazırlık sürecinin ardından projeye dahil olduğunu söyledi.
Tekirdağ'daki mezarlıklarda bulunan tarihi mezar taşlarının incelendiğini aktaran Narinç, taşların kimlere ait olduğunun belirlenmesi ve üzerlerindeki bilgilerin kayıt altına alınmasıyla kentin geçmişine ilişkin önemli bir arşiv oluşturulacağını ifade etti.
Saha çalışmaları sırasında bazı mezar taşlarının zaman içerisinde zarar gördüğünün de belirlendiğini dile getiren Narinç, tarihi taşların korunması konusunda yerel yönetimlerle iş birliği yapılacağını söyledi.
Narinç, "Belediyelerimizin desteğiyle bunları ayağa kaldırıp tarihi hafızayı gelecek nesillere taşımak istiyoruz." dedi.
17 kişilik ekip 6 yıl boyunca çalışacak
Tekirdağ'daki saha çalışmaları, Tekirdağ İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile Doç. Dr. Ökkeş Narinç başkanlığındaki 17 kişilik ekip tarafından yürütülüyor.
Yaklaşık 6 yıl sürmesi planlanan proje kapsamında Tekirdağ'ın farklı ilçelerinde ve mezarlıklarında bulunan tarihi mezar taşlarının tespit edilmesi, belgelenmesi ve envantere kazandırılması amaçlanıyor.

Fotoğrafçılığın gelişmesinden memnuniyet duyduğunu aktaran fotoğraf sanatçısı Mecit Çevrim, "Fotoğrafçılığın 200 yılını 19 Ağustos'ta kutluyoruz. Nicephore Niépce'nin 200 yıl önce ilk fotoğrafı elde etmesinden bugüne teknoloji olarak çok büyük bir gelişme sağlandı. Biz de özellikle Şırnak ve doğasını, tarihi yerlerini ve kültürel mirasını belgelemek, kanıtlamak ve insanlara göstermek için büyük bir çabayla ekibimle birlikte çalışıyoruz. Fotoğrafçılığın gelişiminden büyük bir memnuniyet duyuyoruz. Umarım çok daha güzel bir yerlere gider. Fotoğrafçılık, özellikle son birkaç yıldır daha da gelişti. Özellikle sosyal medya mecralarındaki gezi fotoğrafçılarının paylaşımları fotoğrafçılığa ilgiyi artırdı. Aynı zamanda doğal sürecinde sosyal medya kullanıcılarının fotoğraf, video kullanmaları fotoğrafçılığın büyük bir gelişim göstermesini sağladı. Özellikle cep telefonlarındaki mobil fotoğrafçılığın ilerlemiş olması, gençlerin daha yatkın olmasını, fotoğrafçılığı öğrenmek için biraz daha çaba harcamasını sağlıyor. Bunu görüyor ve gözlemliyoruz" dedi.

Aynı zamanda fotoğraf eğitimleri verdiklerini aktaran Çevrim, "Gençlerin katılımlarından büyük memnuniyet duyuyorum. Çocuklar evlerinden çıktıkları gibi fotoğraf çekmeye başladıkları için sosyal medyada takipçi ve beğeni alabilmek için en iyi fotoğrafı, videoları çekmek için bizden destek istiyorlar. Biz de elimizden gelen destekleri sunuyoruz. Sergiler, fotoğraf yarışmaları ve aynı zamanda dostlarımızla fotoğraf gezileri düzenleyerek bu çabaya bir katkı sunmaktan büyük bir memnuniyet duyuyoruz" diye konuştu.

Mekanik yapısı ve kendine özgü sesiyle geçmişin müzik kültürünü yansıtan gramofonlar, günümüzde nostalji tutkunlarının ilgisini çekmeye devam ediyor. Sayıları her geçen gün azalan gramofon ustaları ise unutulmaya yüz tutan bu mesleği yaşatmaya çalışıyor.

"Tarihin sesini tamir ediyorum"

Gramofon tamirciliğinin emek istediğini ve yıllarca süren bir uğraşın sonucu olduğunu söyleyen gramofon koleksiyoneri ve tamircisi Serkan Gülgör, "Ben burada sadece gramofon tamir etmiyorum, sadece dişli ya da herhangi bir parça değişimi değil. Kendi ruhumu da katıyorum içine. Yüz yıllık bir makineyi hayata da döndürmek benim için çok güzel. Tarihin sesini tamir ediyorum. Bir nevi ses arkeoloğuyuz. Şimdiki dijital müzik güzel değil, tek tıkla ulaşa biliyorsun ama bu gramofondan çıkan ses doğal, orijinaline sadık kalınarak çıkan bir ses" dedi.

"Çırak bulamıyorum, mesleği yapmak istemiyorlar"

Teknolojik cihazların yüz yıllık gramofonun sesini veremeyeceğini ifade eden Gülgör, "Burada kurma kolunu kuruyoruz, herhangi bir elektriğe gerek duymadan istediğimiz gibi, istediğimiz yere götürüp çalabiliyoruz. Bir yaşlı amcamız geldi, gramofon gençliğinden kalmaydı. O günleri hatırlamak için tamir ettirmeye gelmişti. Onu yaptım, çok mutlu oldu. Gözleri yaşardı o günlere geri döndüğü için. Onun mutluluğu benim de mutluluğum oldu. 'Bize sizden sonra bu işi kim yapacak?' diye sorduklarında cevap veremiyorum, içim acıyor. Çünkü çırak yetişmiyor, gençler kolay yoldan para kazanmak istiyorlar. Çırak bulamıyorum, mesleği yapmak istemiyorlar" şeklinde konuştu.

Bakan Ersoy: "Müzemizi bütün yönleriyle yeniledik"

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Gaziantep Arkeoloji Müzesinde 6 Şubat depremlerinin ardından gerçekleştirilen çalışmalarla müzenin bütün yönleriyle yenilendiğini belirterek "Gaziantep Arkeoloji Müzemizi yeniden ziyaretçilerimizin hizmetine sunduk" dedi.

Depremin ardından Gaziantep Arkeoloji Müzesinde yeni dönem

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 6 Şubat depremlerinin ardından güçlendirme, onarım ve teşhir-tanzim çalışmalarının gerçekleştirildiği Gaziantep Arkeoloji Müzesinin yeniden ziyaretçilerin hizmetine sunulduğunu duyurdu. Zemin etütlerinden taşıyıcı sistem güçlendirmelerine, çatı ve cephe yenilemelerinden vitrin, kaide ve bilgi panolarına kadar kapsamlı çalışmaların yürütüldüğü müze, çağdaş müzecilik anlayışına uygun şekilde yeniden düzenlendi. Bakan Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı:

"6 Şubat depremlerinin ardından Gaziantep Arkeoloji Müzemizde kapsamlı güçlendirme, onarım ve yenileme çalışmaları gerçekleştirdik. Zemin etütlerinden taşıyıcı sistem ve çatı güçlendirmelerine, iç ve dış cephe yenilemelerinden teşhir ve tanzim çalışmalarına kadar müzemizi bütün yönleriyle yeniledik. Vitrinleri, kaideleri ve sergileme alanlarını çağdaş müzecilik anlayışına uygun şekilde düzenleyerek Gaziantep Arkeoloji Müzemizi yeniden ziyaretçilerimizin hizmetine sunduk. Bu önemli çalışmada emeği olan başta Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğümüz olmak üzere, tüm uzmanlarımıza, ekiplerimize ve çalışma arkadaşlarımıza teşekkür ediyorum."

Depremin ardından yapının performansı analiz edildi

Gaziantep’in Şehitkamil ilçesinde bulunan Gaziantep Arkeoloji Müzesi, toplam 5 bin 700 metrekare A ve B ile toplam 1.500 metrekare kapalı alana sahip C bloklardan oluşuyor. Kahramanmaraş depremlerinin ardından zemin etütleri gerçekleştirilen müzede kolon ve kirişlerden karot numuneleri alınarak güçlendirme projeleri hazırlandı. Yapının betonarme elemanlarının durumunun tespiti amacıyla alçıpan asma tavanlar sökülerek incelemelerin ardından yapının sayısal modellemesi oluşturuldu ve performans analizi gerçekleştirildi

Hazırlanan güçlendirme projesi kapsamında B blok 3’üncü kattaki rezerv sergi salonunda gerekli söküm işlemleri yapılırken çelik döşemeler ve kirişler güçlendirildi. Çatlak kirişlerde enjeksiyon uygulamalarının gerçekleştirildiği müzede sıva onarımları tamamlanarak yeni çatı imalatı yapıldı. ‘Gaziantep Arkeoloji Müzesi Deprem Kaynaklı Oluşan Hasarların Onarımı İşi’ kapsamında yapının iç ve dış cepheleri de yenilendi, iç mekân düzenlemeleri tamamlandı.

Sergileme alanları da yenilendi

Teşhir ve tanzim çalışmaları kapsamında müzedeki vitrin ve kaideler yenilenirken yeni giriş bankosu imal edildi. Bilgi panolarının tasarım, baskı ve montaj işlemleri de gerçekleştirildi. Güçlendirme, onarım ve teşhir-tanzim çalışmalarının tamamlanmasıyla Gaziantep Arkeoloji Müzesi çağdaş müzecilik anlayışına uygun şekilde yeniden düzenlenerek ziyaretçilerin hizmetine sunuldu.

Tarihi Ömeriye Camisi'nde gerçekleştirilen restorasyon çalışmalarında minarede, Kurtuluş Savaşı dönemindeki Fransız işgalinin izlerini taşıyan 17 mermi tespit edildi.

Büyükşehir Belediyesi Tarih Kurulu Başkanı Bekir Sıtkı Severoğlu:

"Fransızlar savaş suçu işleyerek o dönem şehri bombardımana tuttu. Gaziantep'teki camilerimizin, minarelerimizin 'Gazi' olarak anılmasının temel sebebi de budur. İçerisinde kurşun yememiş hiçbir camimiz yok"

Şahinbey ilçesi Düğmeci Mahallesi'nde bulunan ve kentin en eski camileri arasında yer alan Ömeriye Camisi, depremlerde zarar gördü.

Minarenin zarar gören bölümlerinde taşların içerisine saplanan ve zamanla üzeri kapanan, Kurtuluş Savaşı dönemindeki Fransız işgalinin izlerini taşıyan 17 mermi tespit edildi.

Mermilerin saplandığı taşlar, Gaziantep Vakıflar Bölge Müdürlüğünce koruma altına alındı.

Mermilerin 25 Aralık Panorama Müzesi'nde sergilenmesi için Büyükşehir Belediyesince çalışma başlatıldı.

Büyükşehir Belediyesi Tarih Kurulu Başkanı Bekir Sıtkı Severoğlu, AA muhabirine, kentin işgal döneminde 38 aylık bir mücadele verdiğini ve bu süreçte camilerin de zarar gördüğünü söyledi.

Kentin 1918'de İngilizler, 1919'da Fransızlar tarafından işgal edildiğini anlatan Severoğlu, "Camiler o dönem şehrin en önemli merkezleridir, savunmada da çok önemli bir rol üstlenmiştir. Gaziantep'in camileri Fransızlar tarafından hem bombardımana uğradı hem de tüfeklerle kurşunlar atıldı." dedi.

Depremde özellikle minarelerin yıkılması nedeniyle onarım çalışmaları başlatıldığını dile getiren Severoğlu, restorasyon çalışmaları sırasında ortaya çıkan mermilerin kontrol mühendisleri ve mimarlar tarafından kayıt altına alındığını belirtti.

"Kurşunların müzelerimizde sergilenmesi çok önemli"

Severoğlu, Büyükşehir Belediyesi olarak Şehitler Anıtı ve Saygı Müzesi ile 25 Aralık Panorama Müzesi'nde benzer eserleri belgeleyip sergilediklerini ifade etti.

Ömeriye Camisi'nde bulunan kurşunları da bu müzelerde sergilemek için Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin'in talimatıyla çalışma başlattıklarını belirten Severoğlu, şöyle konuştu:

"Burada bulunan kurşunların müzelerimizde sergilenmesi çok önemli çünkü dünya değişmiyor. Onların attıkları mermiler bizim camilerimizi tamamen yerle bir etti. İşgal yıllarında uluslararası konferanslarda ve o dönem alınan kararlara göre sivil hedeflere kullanılması yasak olan silahlar var. Kimyasal silah, 135'lik-155'lik toplarla şehirlerin bombalanması yasak ancak Fransızlar savaş suçu işleyerek o dönem şehri bombardımana tuttu. Gaziantep'teki camilerimizin, minarelerimizin 'Gazi' olarak anılmasının temel sebebi de budur. İçerisinde kurşun yememiş hiçbir camimiz yok."

Savaşlarda yaşanan acıların aslında pek değişmediğini dile getiren Severoğlu, "Dünyada yaşadığımız olaylar hiç değişmiyor. Bir asır önce Gaziantep'te camilerimiz, minarelerimiz bombalanırken bugün Gazze'de aynı bombardımanlara rastlıyoruz. Geçmişte Balkan ülkelerinde yaşanan birtakım savaşlarda benzer olayları gördük. Bugün Ukrayna'da da yaşanıyor tıpkı Gazze'de bugün hastanelerin yıkılması gibi Fransız işgalinde de bombardıman nedeniyle hastanelerimiz yıkıldı, camilerimiz hedef alındı." dedi.

Severoğlu, tarihin geleceğe doğru şekilde aktarılması için bu yaşananların belgelenerek sergilenmesinin önemli olduğunu sözlerine ekledi.

Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı olarak İstanbul'da hizmet veren Rami Kütüphanesi, ‘19. Yüzyıldan Kalma Tarihi Bir Kışlanın İklim Dirençli Kentsel Ortak Alana Dönüştürülmesi' başlıklı projesiyle Uluslararası Kütüphane Dernekleri ve Kurumları Federasyonu'nun (IFLA) düzenlediği 2026 Yeşil Kütüphane Ödülleri'nin ‘Büyük Ölçekli Proje' kategorisinde dünya birincisi oldu. Kültürel mirası çevresel sürdürülebilirlik, yenilikçi kütüphane hizmetleri ve toplumsal dayanıklılıkla buluşturan dönüşüm modeli, uluslararası jüriden en yüksek puanı aldı. Rami Kütüphanesi, 27 ülkeden 62 başvurunun değerlendirildiği yarışmada bu başarısıyla Türkiye'den IFLA Yeşil Kütüphane Ödülleri'nde ‘Büyük Ölçekli Proje' kategorisinde finale kalan ve birincilik ödülünü kazanan ilk kütüphane olarak kayıtlara geçti.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Rami Kütüphanesi'nin dünya birinciliğini sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımla duyurdu. Bakan Ersoy paylaşımında şu ifadeleri kullandı:
"Rami Kütüphanemiz, Uluslararası Kütüphane Dernekleri ve Kurumları Federasyonu (IFLA) tarafından düzenlenen 2026 Yeşil Kütüphane Ödülleri'nde dünyanın en iyi yeşil kütüphanesi seçilerek birincilik ödülünün sahibi oldu. Atıl durumdaki tarihi Rami Kışlası'nı çevre dostu yaklaşımı, güçlü yeşil altyapısı ve yaşayan kamusal alan modeliyle uluslararası ölçekte örnek gösterilen modern bir kütüphaneye dönüştürdük. Türkiye'den bu prestijli ödülde Büyük Ölçekli Proje kategorisinde finale kalan Rami Kütüphanemiz, Güney Kore'nin Busan kentinde düzenlenen ödül töreninde ülkemize birincilik gururu yaşattı. Tarihi mirasımızı koruyarak geleceğin kütüphanelerini inşa etme vizyonumuzun uluslararası alanda takdir görmesinden büyük bir mutluluk duyuyoruz. Bu kıymetli projede emeği geçen tüm çalışma arkadaşlarımıza gönülden teşekkür ediyorum."

27 ülkeden 62 başvuru arasında birinci oldu
IFLA'nın Çevre, Sürdürülebilirlik ve Kütüphaneler Bölümü (ENSULIB) tarafından 11'incisi düzenlenen ödüle 27 ülkeden 62 başvuru yapıldı. Uluslararası değerlendirme sürecinin ardından 26 başvuru uzun listeye, iki kategoride toplam 7 başvuru ise finale kaldı. Rami Kütüphanesi projesi, kültürel mirasın korunması, çevresel sürdürülebilirlik, toplumsal etki, Birleşmiş Milletler sürdürülebilir kalkınma amaçlarıyla uyum ve farklı ülkelere örnek olma potansiyeli bakımından değerlendirildi. Çin'den Jinjiang Kütüphanesi ve İrlanda'dan Munster Teknoloji Üniversitesi Kütüphanesi ile kategorisinde dünyanın en iyi 3 kütüphanesi arasına giren Rami Kütüphanesi, finalde birincilik ödülü aldı.
Finale kalan kütüphanelerin sunumu, Güney Kore'nin Busan kentinde düzenlenen 90. IFLA Dünya Kütüphane ve Bilgi Kongresi kapsamında gerçekleştirildi. Türkiye adına final sunumunu Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürü Taner Beyoğlu yaptı. Resmi sonuçların açıklanmasının ardından birincilik ödülünü Taner Beyoğlu ile Rami Kütüphanesi Müdürü Ali Çelik, IFLA Genel Sekreteri Sharon Memis'in elinden birlikte aldı.

Ödül töreninde konuşan IFLA Genel Sekreteri Sharon Memis, Rami Kütüphanesi'nin sürdürülebilirliği yalnızca çevresel boyutuyla ele almadığına dikkati çekerek, projenin "çevresel, sosyal, kültürel ve eğitsel boyutları hem kütüphane mekânlarına hem de programlarına entegre eden bütüncül yaklaşımının" özellikle öne çıktığını belirtti. Memis, Rami Kütüphanesi'ni "kültürel mirasın korunmasını, sürdürülebilirliği ve toplumsal katılımı son derece etkili biçimde bir araya getiren, uluslararası ölçekte örnek bir yeşil kütüphane" olarak nitelendirdi.

İki asırlık kışladan dünyaya örnek kütüphane
1826-1828 yıllarında inşa edilen Rami Kışlası, tarihi kimliği korunarak gerçekleştirilen kapsamlı restorasyon ve yeniden işlevlendirme çalışmalarının ardından 2023 yılında Rami Kütüphanesi olarak hizmete açıldı. Dönüşüm sürecinde yıkım yerine koruma ve uyarlanabilir yeniden kullanım yaklaşımı benimsendi. Yaklaşık 36 bin metrekarelik tarihi yapı dokusu, geleneksel yapım teknikleri ve özgün doğal malzemelerden yararlanılarak korundu. Bir dönem yapısal yorgunluk ve çevresel etkiler nedeniyle zarar gören kışla, bilgiye, kültüre, doğaya ve toplumsal yaşama açılan güçlü bir kamusal merkeze dönüştürüldü. Rami Kütüphanesi, bugün 36 bin metrekarelik kapalı alanı, 51 bin metrekarelik yeşil alanı, 2 milyon kitaplık koleksiyonu ve 4 bin 200 kişilik oturma kapasitesiyle Türkiye'nin önde gelen bilgi ve kültür merkezleri arasında yer alıyor.

Sürdürülebilirlik günlük hayatın parçası oldu
Rami Kütüphanesi'nin çevre düzenlemesinde yer alan 696 ağaç, 99 bin çalı, biyolojik gölet ve sazlık alanlar, kentsel biyolojik çeşitliliğin desteklenmesine ve bölgedeki mikro iklimin iyileştirilmesine katkı sağlıyor. Yapının geniş çatı yüzeyinden toplanan yağmur suyu, peyzaj sulamasında ve rezervuarlarda yeniden kullanılıyor. Düşük tüketimli ekipmanlar, LED aydınlatmalar, sensör sistemleri ve güneş enerjisi uygulamalarıyla enerji ihtiyacı azaltılıyor. Atıkların kaynağında ayrıştırılması, tehlikeli atıkların ayrı yönetilmesi, tek kullanımlık plastiklerin azaltılması ve kurum içi süreçlerin dijitalleştirilmesiyle çevresel sorumluluk kütüphanenin günlük işleyişine dâhil ediliyor. Kütüphane bünyesinde faaliyet gösteren Kitap Şifahanesi de yazma ve basma eserlerin ömrünü uzatarak, kültürel varlıkların korunmasını sorumlu kaynak kullanımıyla bir araya getiriyor. Türkiye'nin ilk Biosphere sertifikalı kütüphanesi olan Rami Kütüphanesi, aynı zamanda Sıfır Atık ve Yeşil Enerji belgelerine sahip bulunuyor. Engelsiz Yaşam Merkezi, her yaştan kullanıcıya yönelik hizmetleri, 7 gün 24 saat erişim imkânı ve afet dönemlerinde güvenli toplanma alanı işleviyle kütüphaneyi kapsayıcı ve toplumsal dayanıklılığı destekleyen bir buluşma noktasına dönüştürüyor. İklim okuryazarlığı çalışmaları, çevre temalı bilgi hizmetleri, eğitimler ve uygulamalı atölyeler aracılığıyla sürdürülebilirlik hedefleri toplumun günlük yaşamıyla buluşturuluyor.

Üç yılda 8,2 milyondan fazla ziyaretçi
Rami Kütüphanesi, hizmete açıldığı 2023 yılından 2025 yılı sonuna kadar 8,2 milyondan fazla ziyaretçiyi ağırladı. Aynı dönemde 8 bin 360 etkinlik ile sürdürülebilirlik, sağlık, teknoloji, psikoloji ve sosyal bilimler gibi farklı alanlarda 3 bin atölye ve eğitim programı gerçekleştirildi. Kütüphane, açıldığı tarihten itibaren çeşitli sivil toplum kuruluşları, birçok kamu kurumu ve diğer paydaşların iş birliği ile 4 bin 500 ayrı programa ev sahipliği yaptı. Üç yıllık dönemde bin 611 okul ve 325 farklı kurum Rami Kütüphanesi'nde ağırlandı.

Türkiye'nin yeşil kütüphane vizyonu tescillendi
Rami Kütüphanesi'nin dünya birinciliği, Kültür ve Turizm Bakanlığının tarihi değerleri koruyan, çevresel sorumluluğu gözeten, insanı merkeze alan ve değişen toplumsal ihtiyaçlara cevap veren kütüphanecilik yaklaşımının uluslararası alandaki önemli sonuçlarından biri oldu. Ödül, Türkiye'de geliştirilen çağdaş kütüphanecilik politikaları ile sürdürülebilir kamusal alan anlayışının dünya kütüphanecilik camiası tarafından takdir edildiğini ortaya koydu.

Türkiye'nin COP31 Başkanlığını üstlenmeye ve dünyayı Antalya'da ağırlamaya hazırlandığı dönemde kazanılan birincilik, ülkenin gelişen iklim vizyonunun kütüphaneler alanındaki somut örneklerinden biri olarak öne çıktı. Geçmişin hafızasını geleceğin sorumluluğuyla buluşturan Rami Kütüphanesi, kazandığı uluslararası birincilikle Türkiye'nin yeşil kütüphane vizyonunu dünya ölçeğinde görünür kıldı.

Kıraç, konser boyunca başta "Yalan" olmak üzere sevilen şarkılarını seslendirdi. Alanı dolduran müzikseverler, sanatçının eserlerine konser boyunca hep bir ağızdan eşlik ederken, şarkılar alkışlar eşliğinde seslendirildi.

Türk rock müziğinin sevilen isimlerinden Kıraç, hareketli parçalarının yanı sıra duygusal eserlerine de repertuvarında yer verdi. Güçlü yorumu ve sahne performansıyla dinleyicilerle etkili bir bağ kuran sanatçı, konser boyunca izleyicilerden büyük alkış aldı.

Festivalin üçüncü gününde gerçekleşen konser, farklı yaş gruplarından müzikseverleri aynı sahnede bir araya getirirken, Kıraç'ın performansı Malatya Kültür Yolu Festivali'nin konser programına renk kattı.

Malatya Kültür Yolu Festivali kapsamında 100. Yıl Kent Parkı'nda düzenlenen konserler, önümüzdeki günlerde de birbirinden değerli sanatçıların performanslarıyla devam edecek.

Gaziantep’te gökyüzü meraklıları 2. Perseid Aile Kampı’nda buluştu

Müzeyyen Erkul Gaziantep Bilim Merkezi’nde gerçekleştirilen kampta; bilimsel deney gösterileri, bilim atölyeleri, yarışmalar, astronomi sunumu, Perseid meteor gözlemleri, teleskopla Ay ve Satürn gözlemleri ile film ve belgesel gösterimleri gerçekleştirildi.

Perseid meteor yağmuru hakkında bilgi verildi

Astronomi sunumunda meteorların oluşumu, Perseid meteor yağmurunun kaynağı olan Swift-Tuttle Kuyrukluyıldızı ve ışık kirliliğinin gökyüzü gözlemleri üzerindeki etkileri anlatıldı. Katılımcılara Perseidlerin yalnızca tek bir geceye özgü olmadığı, sonraki günlerde de özellikle şehir ışıklarından uzak bölgelerde gözlemlenebileceği bilgisi verildi.

Bilim kampı yoğun katılımla tamamlandı

Sabah saatlerine kadar devam eden program, kahvaltının ardından tamamlandı. Çocuklar ve aileleri bilimsel etkinlikleri kamp deneyimiyle birlikte yaşarken, gökyüzünü doğrudan gözlemleme fırsatı buldu. Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, “Bilim Şehri Gaziantep” vizyonu doğrultusunda toplumun her kesimini bilimle buluşturan, bilim kültürünü günlük yaşamın bir parçası haline getiren etkinlikleri sürdürmeye devam ediyor.

Haydi Ekmek Fabrikası içerisinde hizmet veren aşevi, tam kapasiteyle günlük 50 bin kişilik yemek üretme kapasitesine sahip. Tam otomasyon sistemiyle hazırlanan hijyenik, güvenli ve lezzetli yemekler, vatandaşlarla buluşturuluyor.

Tesisle birlikte, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi tarafından dağıtımı gerçekleştirilen günlük sıcak çorbalar ile Ramazan ayı boyunca vatandaşlara ulaştırılan iftar yemekleri bu merkezde hazırlanacak. Mutfak Sanatları Merkezi’nin deneyimi ve gastronomi alanındaki birikimiyle hazırlanan yemeklerle, lezzet ve kalite standardının daha da yükseltilmesi hedefleniyor.

İlerleyen süreçte et satışı da başlayacak

Tesis, hijyenik şartları ve otomasyon sisteminin yanı sıra çorba makineleri, otomatik pilav pişirme robotları, çorba robotları ve son teknoloji fırınlarıyla dikkat çekiyor.
Aşevinin ikinci bölümünde ise et işleme alanı yer alacak. Kesilmiş gövde halinde tesise getirilen etler burada işlenerek, ilerleyen süreçte uygun fiyatlarla vatandaşların satışına sunulacak.

"Kendi aş evimizi bu otomasyonda kurmamız çok önemliydi"

Tamamlanarak hizmet vermeye başlayan aşevinde açıklamalarda bulunan Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, Gazi şehrin UNESCO Gastronomi Şehri sürecine değinerek, "Mutfak Sanatları Merkezi’ni açtık, mutfağı sanata dönüştürdük. Bu bir yolculuk. Tarladan sofraya gitmek gerekiyor. Tarıma döndük. Ata tohumundan can suyuna kadar çalışma yaptık. En önemli çalışmalardan bir tanesi de biz her gün organizede çalışan işçilerimize çorba gönderiyoruz. Çorba çeşmelerimiz var. Bu çorbanın kalitesi önemli, hijyeni çok önemli, zamanında ulaşması çok önemli. Ramazan Ayı’nda da 30 gün boyunca herkesin iftar yemeğini gönderiyoruz. Bu yaptığımız çalışmalarda kendi aş evimizi bu otomasyonda kurmamız çok önemliydi. Günde 40 bin kişinin yemeğini ulaştırabilmek büyük bir beceri istiyor. Depremde içecek su bulamadık, yemek sorunu yaşadık, ekmek bulamadık. Dirençli şehir, güvenli şehir noktasında da bu tesisler bizi en zor zamanda da halkımızın en temel ihtiyacı olan yemek işini en hijyenik ve kaliteli bir şekilde tamamlanmasına vesile olacak" dedi.

Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Murat Özgüler ise, tesisin teknik altyapısı ve gelecek dönem planlamalarına değinerek, "Hemşerilerimizin hijyenik, kaliteli yemeğe ulaşabilecekleri, onlara bu hizmeti verebileceğimiz, Büyükşehir Belediyesi’nin sosyal projelerinden birisi. Uzun vadede ise et satış noktaların kurulacağı, hepsinin bu alanda işleneceği, modern üretim araçlarının kullanıldığı bir mekan olarak hazırlık yaptık" diye konuştu.

Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi’nin desteklediği gönüllüler ile Harran Üniversitesi öğrencilerinden oluşan Vox Humanis Çoksesli Koro Topluluğu, dünyanın dört bir yanından koroların katıldığı organizasyonda önemli bir başarıya imza attı. 40’tan fazla ülkeden 160’ın üzerinde koronun ve 8 bin 500’ü aşkın koristin yer aldığı World Choir Games 2026’da elde edilen dünya birinciliği, Şanlıurfa’nın kültür ve sanat alanındaki potansiyelini uluslararası platformda bir kez daha ortaya koydu.

Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Kasım Gülpınar'ın da katıldığı organizasyonda, Şanlıurfa’nın müzik kültürü ve çok sesli müzik alanındaki çalışmaları dünya sahnesine taşındı. Düzenlenen ödül töreninde birincilik ödülünü Başkan Gülpınar ve koro şefi Fırat Altun birlikte aldı.

"Şanlıurfa'nın sesi dünyada yankılandı"

Başkan Gülpınar, elde edilen başarının Şanlıurfa ve Türkiye adına büyük bir gurur kaynağı olduğunu belirterek, Vox Humanis Çoksesli Koro Topluluğu’nun başarısında emeği bulunan tüm koristleri kutladı. Gülpınar, "Bugün gerçekten çok muazzam bir başarıyı hep birlikte kutladık. Şanlıurfa’nın bağrından yetişen Vox Humanis Çoksesli Korosu kendi kategorisinde dünya birincisi oldu. Açıklandığında çok duygulandık ve bizim için çok büyük gurur verici bir olay. Bizler de her zaman Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi olarak grubumuzu destekliyoruz. UNESCO Müzik Şehri ünvanına uygun bir başarı bu. Bizim için mükemmel bir anı oldu. Emeği geçen tüm isimleri tebrik ediyorum. Şanlıurfa’mızın bu tür başarılarla gündeme gelmesi bizleri sevindiriyor. Koristlerimizi, Şefimiz Fırat Altun’u, Harran Üniversitemizi ve Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanı Mustafa Şeker ve tüm ekibini gönülden tebrik ediyoruz. Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi olarak şehrimizin kültür ve sanat alanındaki zenginliğini ulusal ve uluslararası platformlarda tanıtacak çalışmalara destek vermeye devam edeceğiz" ifadelerini kullandı.

Dülük Baba Zaviyesi ve Türbesi asıl yerinde yeniden inşa edilecek

Dülük Baba Zaviyesi ve Türbesi, 20’nci yüzyılın başlarında harap durumda olmakla birlikte ana kütlesi ve kubbesiyle büyük ölçüde ayakta bulunuyordu. Yapının kubbeli zaviye bölümünde 1960’lı yıllardan itibaren önemli tahribat meydana gelirken, 1980 askeri darbesinin ardından Dülük Baba Tepesi’nin askeri ve haberleşme amaçlarıyla kullanılması, bölgeye anten ve güvenlik yapılarının yerleştirilmesiyle birlikte tarihi türbenin kalan bölümleri de ortadan kaldırıldı. Bu süreçten sonra eski mimari yapı kaybolurken, türbenin bulunduğu yerde sembolik nitelikte bir mezar düzenlemesi kaldı.

Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, beraberindeki teknik ekiple Dülük Baba Zaviyesi ve Türbesi’nin bulunduğu alanda incelemelerde bulundu. Yapılacak çalışmalar hakkında bilgi alan Başkan Şahin, kentin manevi mirasının korunarak gelecek nesillere aktarılmasının önemine dikkati çekti.

Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülecek çalışmayla Dülük Baba Zaviyesi ve Türbesi, geçmişte bulunduğu asıl yerde yeniden inşa edilecek. Projeyle bölgenin tarihi ve manevi kimliğinin yaşatılması ve önemli bir inanç noktasının yeniden Gaziantep’e kazandırılması amaçlanıyor.

Şahin: Bu toprakların manevi ruhunu gelecek nesillere anlatmalıyız

İncelemelerin ardından açıklamalarda bulunan Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, şehrin binlerce yıllık mirasına sahip çıkmanın önemli bir sorumluluk olduğunu belirterek şunları söyledi:

“Gaziantep’te 12 bin yıllık tarih bize emanet. 1900’lü yılların başındaki eski fotoğraflarda görüldüğü gibi buradaki türbe mevcuttu. Bu türbeyi yeniden hızlı bir şekilde hayata geçirmek istiyoruz. Yine Gaziantep Modeli ile çalışıyoruz. Buradaki beş manevi mirasımız, türbe son halini kazandığında yeniden hayat bulacak. Kendi medeniyetimizi, tarihimizi ve inanç geçmişimizi gelecek nesillere öğretmemiz lazım. Bu toprakların manevi ruhunu anlatmamız lazım.”

Dülük, Gaziantep’in islam tarihinde önemli bir yere sahip

Gaziantep ve çevresinin İslam hakimiyetine girişi, Hz. Ömer döneminde 7. yüzyılın ilk yarısında gerçekleştirilen fetihlere dayanıyor. Dönemin önemli kumandanlarından İyaz b. Ganm’ın 639-640 yılları civarında kuzey Suriye ve el-Cezire bölgesinde yürüttüğü seferler sırasında Dülük de İslam hakimiyetine girdi.

Antik çağlardan itibaren stratejik, dini ve ticari bir merkez olan Dülük, sonraki dönemlerde oluşan ziyaretgahlar ve inanç gelenekleriyle Gaziantep’in manevi coğrafyasının önemli merkezlerinden biri haline geldi.

Şehrin manevi hafızasında beş isim

Gaziantep’in yerel inanç ve fetih anlatılarında Dülük Baba’nın yanı sıra Sa‘d b. Ebu Vakkas, Ökkaşiye Hazretleri, Karaçomak ve Pirsefa Hazretleri önemli bir yere sahip bulunuyor. Dülük Baba, yerel rivayetlerde Gaziantep’in fethiyle ilişkilendirilen ve asıl adının Davud olduğu aktarılan manevi şahsiyetlerden biri olarak biliniyor. Adını zamanla bulunduğu Dülük bölgesinden alan Dülük Baba’nın hatırası, kentte uzun yıllardır yaşatılıyor.

Sa‘d b. Ebu Vakkas, İslam tarihinin önemli sahabileri ve kumandanları arasında yer alıyor. Gaziantep’in özellikle Araban bölgesindeki makam ve rivayetlerle şehir hafızasında önemli bir yere sahip. Tarihi kaynaklara göre Medine’de vefat eden Sa‘d b. Ebu Vakkas’a ilişkin Gaziantep’teki anlatılar bir makam ve manevi hatıra geleneği olarak sürdürülüyor.

Ökkaşiye Hazretleri olarak bilinen Ukkaşe b. Mihsan, ilk Müslümanlardan ve Bedir gazilerinden biri olarak tanınıyor. Nurdağı ilçesinde adına bulunan türbe uzun yıllardır önemli ziyaret noktalarından biri olurken, Gaziantep halk kültüründe şehrin fetih döneminin manevi şahsiyetleri arasında anılıyor.

Karaçomak, Gaziantep’in yerel fetih anlatılarında İslam ordusunun öncü savaşçıları arasında gösteriliyor. Fetih sırasında mücadele ettiği ve şehit düştüğüne yönelik rivayetlerle şehrin sözlü kültüründe yaşamaya devam ediyor.

Pirsefa Hazretleri ise Gaziantep’in fethiyle ilişkilendirilen önemli manevi şahsiyetlerden biri olarak kabul ediliyor. Yerel rivayetlerde fetih sırasında mücadele ettiği ve şehit düştüğü anlatılan Pirsefa Hazretleri’nin hatırası, kent merkezindeki türbesi ve yüzyıllardır devam eden ziyaret geleneğiyle korunuyor.

Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, rekonstrüksiyon çalışmaları devam eden Dülük Baba’nın makamında incelemelerde bulundu. Şahin, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Dülük Baba’nın makamının Gaziantep’in manevi hafızasında önemli bir yere sahip olduğunu belirtti.

Şahin, çalışmanın ecdattan kalan önemli bir emaneti gelecek kuşaklara aktarma amacı taşıdığını ifade ederek, makamın aslına uygun şekilde yeniden ayağa kaldırıldığını söyledi.

Başkan Şahin paylaşımında, “Ecdadımızdan bize kalan bu kıymetli emaneti aslına uygun şekilde yeniden ayağa kaldırıyor, Gaziantep’in manevi mirasına sahip çıkıyoruz” ifadelerini kullandı.

Şahin ayrıca Dülük Baba’nın makamının çok yakında yeniden vatandaşların ziyaretine açılacağını duyurdu.

Dülük Baba kimdir?

Dülük Baba, Gaziantep’in Dülük bölgesinde yüzyıllardır anlatılan rivayetlerle manevi kimliği şekillenen önemli şahsiyetlerden biri olarak kabul ediliyor.

Dülük Baba hakkında farklı rivayetler bulunuyor. Bunlardan en bilinenine göre Dülük Baba, Yavuz Sultan Selim’in Mısır Seferi sırasında karşılaştığı bir derviş olarak anlatılıyor.

Rivayete göre Yavuz Sultan Selim, Mısır seferine giderken bugünkü Dülük Köyü yakınlarında bir dervişle karşılaşır. Derviş, padişaha Mısır’ı belirli bir tarihte fethedeceğini müjdeler.

Dervişin, “Sana müjdelerim ki şu ayın şu gününde Mısır’ı alacaksın. Haydi yolun bahtın gibi açık olsun” dediği aktarılır.

Yavuz Sultan Selim’in dervişin kim olduğunu sorması üzerine ise dervişin, kendisini dünyevi hayattan uzak bir yolcu olarak tanımladığı ve padişaha yoluna devam etmesini söylediği rivayet edilir.

Yavuz Sultan Selim’in Mısır’ı gerçekten de dervişin söylediği tarihte fethettiği, dönüş yolunda ise dervişi ziyaret etmek istediğinde onun hayatını kaybettiğini öğrendiği anlatılır. Rivayete göre bunun üzerine Yavuz Sultan Selim tarafından dervişin adına bir türbe yaptırılır.

Bu anlatının Evliya Çelebi’nin Seyahatname adlı eserinde de yer aldığı belirtilmektedir.

Dülük Baba hakkında ki farklı rivayetler nelerdir?

Dülük Baba’nın kimliği konusunda yörede farklı anlatılar bulunuyor. Bazı kaynaklarda onun bir Bektaşi dervişi olduğu ifade edilirken, Gaziantep halkı arasında ise Dülük Baba’nın İslam savaşçısı olduğu ve Antep savunması sırasında şehit düşen Davut Ejder ile aynı kişi olduğu yönünde bir inanış bulunuyor.

Bir başka halk anlatısında ise Dülük Baba’nın mezarının bulunması Şeyh Abdülkadir Geylani ile ilişkilendiriliyor.

Rivayete göre soğuk ve tipili bir kış gününde Antep’e gelmek isteyen bir katırcı, fırtına nedeniyle yolunu kaybeder. Yardım istemek için Şeyh Abdülkadir Geylani’ye seslenir. Rivayete göre şeyh karşısına çıkarak yakınında Davut Ejder’in yattığını söyler.

Katırcının gösterilen yere baktığında nurlu bir aydınlık gördüğü ve bu ışığı takip ederek Dülük Dağı’na ulaştığı anlatılır. Daha sonra burada bir türbe yaptırıldığı ve türbenin bakımının sürdürülebilmesi için bağışta bulunulduğu rivayet edilir.

Dülük Baba’nın makamı, özellikle evlenmek isteyen bekâr erkeklerin ziyaret ettiği manevi mekânlardan biri olarak da yöre kültüründe yer edinmiştir.

Dülük Antik Kenti ile iç içe bir tarih

Dülük Baba’nın manevi mirasının bulunduğu bölge, yalnızca dini ve kültürel açıdan değil, arkeolojik açıdan da Gaziantep’in en değerli alanları arasında bulunuyor.

Gaziantep kent merkezinin yaklaşık 10 kilometre kuzeyinde bulunan Dülük Antik Kenti, tarih boyunca önemli ticaret yollarının kesiştiği stratejik bir noktada yer aldı.

Asur döneminde Mezopotamya’dan Kilikya’ya uzanan yol üzerinde bulunan Dülük, Helenistik ve Roma dönemlerinde ise Antakya ve Kilikya’dan Zeugma’ya uzanan ticaret güzergâhının önemli duraklarından biri oldu.

Bölgede gerçekleştirilen arkeolojik çalışmalar, Dülük’ün tarihinin binlerce yıl öncesine uzandığını ortaya koyuyor.

Dünyanın en eski yerleşimlerinden birine ev sahipliği yapıyor

Dülük’teki Keber Tepesi’nde gerçekleştirilen bilimsel kazılarda Paleolitik döneme ait çakmaktaşı aletler ve bu aletlerin üretildiği atölyeler bulundu.

Özgün özellikleri nedeniyle bu taş aletler arkeoloji literatüründe “Dülükien” olarak adlandırılıyor.

Bölgede bulunan Şarklı Keber Mağarası’nın ise yaklaşık M.Ö. 600 binli yıllara tarihlendirildiği belirtiliyor. Bu nedenle Dülük, insanlık tarihinin en eski yerleşim alanlarından biri olarak değerlendiriliyor.

Dülük’te Roma’nın önemli inanç merkezlerinden biri vardı

Dülük’ün önemi yalnızca yerleşim tarihiyle sınırlı değil. Bölge, farklı medeniyetlerin dini inançlarının da önemli merkezlerinden biri oldu.

Dülük; Hitit döneminde Teşup, Helenistik dönemde Zeus, Roma döneminde ise Jüpiter Dolikhenos kültünün önemli merkezlerinden biri olarak biliniyor.

Hitit döneminde bölgede gök ve fırtına tanrısı Teşup’a adanmış bir tapınağın bulunduğu aktarılıyor. Roma döneminde ise Jüpiter Dolikhenos inancı özellikle askerler arasında yaygınlık kazanmış ve Dülük’ten Roma dünyasının farklı bölgelerine taşınmıştı.

Bu yönüyle Dülük, Gaziantep’in yalnızca yerel değil, Anadolu ve Roma dünyası açısından da önemli tarihi merkezlerinden biri olma özelliğini taşıyor.

Kaya mezarları ve antik yapılar dikkat çekiyor

Keber Tepesi’nin karşı yamaçlarında bulunan nekropol alanında çok sayıda kayaya oyulmuş oda mezarı bulunuyor.

Bazı mezarlara taş basamaklarla ulaşılırken, mezarların içerisinde lahitler ve dini-mitolojik temalı kabartmalar yer alıyor.

Bölgede ayrıca iki kaya kilisesi ve antik taş ocaklarının bulunduğu belirtiliyor. Dülük Antik Kenti’ndeki arkeolojik kazılar, bölgenin geçmişine ilişkin yeni bulguların ortaya çıkarılması amacıyla sürdürülüyor.

Gaziantep’in manevi ve tarihi hafızasında özel bir yere sahip

Dülük Baba’nın makamı ile Dülük Antik Kenti, Gaziantep’in farklı dönemlerine ait kültürel mirasın aynı bölgede buluştuğu önemli alanlardan biri olarak öne çıkıyor.

Bir tarafta binlerce yıl öncesine uzanan Dülük Antik Kenti ve arkeolojik kalıntılar, diğer tarafta ise yüzyıllardır anlatılan Dülük Baba rivayetleri ve makamı bulunuyor.

Gaziantep Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülen rekonstrüksiyon çalışmasıyla Dülük Baba’nın makamının yeniden ziyaret edilebilir hale getirilmesi, kentin manevi ve kültürel mirasının korunması açısından da önem taşıyor.

Başkan Fatma Şahin’in açıklamasına göre çalışmaların tamamlanmasının ardından Dülük Baba’nın makamı yeniden hemşehrilerin ziyaretine açılacak.

Battalgazi Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Müdürlüğünün 5, 6, 7 ve 8'inci sınıf öğrencilerine yönelik düzenlediği Yaz Okulu programının kapanışı Kırkgöz Sahil Park’ta yapıldı. Çocuk oyunları, gösteriler ve eğlenceli etkinliklerin yer aldığı şenlikte öğrencilere çeşitli hediyeler verilirken katılımcılara ikramlarda bulunuldu.

Eğitim ve sosyal etkinlikler bir arada yürütüldü
Yaklaşık bir ay süren Yaz Okulu programı, Hasırcılar Kültür Merkezi, Eskimalatya Eğitim Merkezi, Şehit Fevzi Kütüphanesi, Ahmet Kekeç Semt Kütüphanesi, Huzur Kitap Kafe ve Asım-Gülşen Solmaz Kadın Yaşam Merkezi’nde ücretsiz olarak gerçekleştirildi. Program kapsamında öğrencilere Kur’an-ı Kerim, adabı muaşeret, ilmihal ve değerler eğitimi dersleri verilirken; bilgi yarışmaları ile sosyal, kültürel ve sportif etkinlikler de düzenlendi.

Battalgazi’nin tarihî mekânlarını gezdiler
Yaz Okulu programının devam ettiği dönemde öğrenciler için üstü açık otobüsle kültür gezisi de düzenlendi. Geziye katılan öğrenciler Arslantepe Höyüğü, Poyraz Konağı, Tahtalı Hamam ve Hasan Basri Türbesi’ni ziyaret ederek ilçenin tarihî ve kültürel mirasını yakından tanıma imkânı buldu. Yaklaşık bir ay boyunca eğitim ve farklı etkinliklerde bir araya gelen öğrenciler, Kırkgöz Sahil Park’ta düzenlenen yıl sonu şenliğiyle Yaz Okulu programını tamamladı.

Geleceğe Miras Projesi kapsamında Aspendos Antik Kenti'nde yapılan kazı çalışmalarında sağlık tanrısı Asklepios ile iyileşmenin simgesi oğlu Telesphoros'u birlikte betimleyen 2,20 metre boyunda mermer heykel grubu bulundu. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un sosyal medya hesabından duyurduğu keşif, Roma Dönemi Aspendos'unda sağlık ve şifa kültlerinin kent yaşamındaki yerine ilişkin önemli veriler ortaya koydu.

Roma İmparatorluk Dönemi'ne ait eser, Tiyatro Caddesi üzerindeki Doğu Meydanı'nın batı cephesinde bulunan Anıtsal Kapı'nın kuzey kanadına ait yıkıntılar arasında bulundu.

MS 2. yüzyılın son çeyreğine tarihlenen heykel grubu; sanatsal özellikleri, ayrıntılı işçiliği ve hastalığın tedavisinden tam iyileşmeye kadar uzanan süreci simgeleyen ikonografik anlatımıyla dikkati çekti.

Bakan Ersoy keşfi ‘şifanın bin 800 yıllık sembolü' sözleriyle duyurdu
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Aspendos'ta ortaya çıkarılan heykel grubuna ilişkin sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı:

"Aspendos'ta şifanın yaklaşık bin 800 yıllık sembolü gün yüzüne çıktı! Geleceğe Miras Projemiz kapsamında Antik kentte yürüttüğümüz kazı çalışmalarında, sağlık tanrısı Asklepios ile oğlu ve yardımcısı Telesphoros'un birlikte betimlendiği 2,20 metre boyundaki mermer heykel grubuna ulaştık. Roma İmparatorluk Dönemi'ne ait eser, Tiyatro Caddesi üzerindeki Doğu Meydanı'nın batı cephesinde yer alan Anıtsal Kapı'nın kuzey kanadına ait yıkıntılar arasında bulundu. MS 2. yüzyılın son çeyreğine tarihlenen heykel grubu; figürlerin duruşu, himationun kıvrım düzeni, Asklepios'un yüz tipi ile saç ve sakalındaki yoğun işçilikle dönemin heykeltıraşlık anlayışını yansıtıyor.

Antik Çağ'da Asklepios hekimliği, tedaviyi ve sağlığın korunmasını; uzun ve kapüşonlu giysisiyle betimlenen Telesphoros ise tedavinin tamamlanmasını, iyileşmeyi ve nekahet dönemini simgeliyordu. Bu nedenle eser, hastalığın tedavisinden kişinin bütünüyle iyileşmesine uzanan şifa sürecini bütüncül biçimde anlatan güçlü bir sembol niteliği taşıyor. Aspendos'un sağlık kültlerine, inanç dünyasına ve toplumsal yaşamına yeni veriler sunan bu önemli keşif dolayısıyla Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğümüze, kazı heyetimize ve emeği geçen tüm çalışma arkadaşlarımıza teşekkür ediyorum."

Asklepios'un yanında iyileşmenin simgesi Telesphoros
Heykel grubunun ana figürünü oluşturan Asklepios; ayakta, cepheden, olgun yaşta, uzun ve gür saçlı, sakallı bir erkek olarak betimlendi. Vücut ağırlığını sol bacağı üzerine veren figürün sağ bacağı hafifçe bükülerek öne ve yana doğru uzanıyor.

Asklepios'un üst gövdesi büyük ölçüde çıplak bırakılırken himationu, sol omzunun üzerinden geçirilerek bel ve bacaklarının çevresinde yoğun kıvrımlar oluşturacak biçimde düzenlendi. Figür, sol eliyle himation kıvrımlarını kavrıyor.
Büyük bölümü günümüze ulaşmayan sağ kolu ise tanrının en önemli simgesi olan yılan sarılı asaya dayanacak biçimde tasarlandı. Olgun, sakallı ve ağırbaşlı yüzü, Asklepios'un Roma Dönemi'ndeki yerleşik ikonografik özelliklerini taşıyor.
Asklepios'un sol ayağının önünde, ana figüre göre oldukça küçük ölçülerde betimlenen Telesphoros yer alıyor. Çocuk görünümündeki figür, vücudunu bütünüyle örten uzun ve kapüşonlu giysisiyle tanınıyor. Anatomik ayrıntıları büyük ölçüde gizleyen bu giysi, figüre sütunumsu bir görünüm kazandırıyor.

Tedavi Asklepios ile iyileşme Telesphoros ile anlatıldı
Antik Çağ'da Asklepios; hekimliği, tedaviyi ve sağlığın korunmasını temsil ediyordu. Oğlu ve yardımcısı Telesphoros ise tedavi sürecinin tamamlanması, iyileşme ve nekahet döneminin başarıyla sonuçlanmasıyla ilişkilendiriliyordu.
İki figürün aynı kompozisyonda buluştuğu heykel grubu, sağlık kavramının yanı sıra hastalığın tedavisinden kişinin bütünüyle iyileşmesine kadar uzanan şifa sürecini de simgeliyor.

Telesphoros'un Asklepios'un ayağının önünde konumlandırılması, iki figür arasındaki kült bağını ortaya koyarken heykelin ikonografik anlatımını da tamamlıyor.

Anıtsal kapının yıkıntıları şifa kültünün izlerini sakladı
Heykel grubunun, Doğu Meydanı ile bağlantılı Anıtsal Kapı'nın yıkıntıları arasında bulunması, eserin kentin kamusal ve törensel açıdan önem taşıyan bir bölümünde sergilendiğini gösteriyor.

Eser, Roma Dönemi Aspendos'unda Asklepios kültünün varlığını ve sağlık inancının kent yaşamındaki yerini belgeleyen önemli arkeolojik veriler arasında yer aldı. Asklepios'un Telesphoros ile birlikte betimlenmesi, tedavi ve iyileşme kavramlarının kentte gelişmiş bir ikonografik anlatımla ele alındığını ortaya koydu.

Figürlerin duruşu, himationun kıvrım düzeni, Asklepios'un yüz tipi ile saç ve sakalındaki yoğun matkap işçiliği de Roma Dönemi heykeltıraşlık anlayışının belirgin özelliklerini yansıtıyor.

Asklepios ve Telesphoros heykel grubu, sanatsal niteliğinin yanı sıra Aspendos'un dinsel, toplumsal ve kamusal yaşamının birlikte değerlendirilmesine imkân veren önemli bir arkeolojik buluntu niteliği taşıyor.

Muğla Büyükşehir Belediyesi ile Beyaz Ay Derneği iş birliğinde ulusal ve uluslararası katılıma açık olarak gerçekleştirilecek yarışma, kısa film alanında üretimi teşvik etmeyi, sinema sanatına katkı sunmayı ve toplumsal duyarlılığı artırmayı amaçlıyor. Bu yıl yarışmanın teması 'Görmezden Gelme!' olarak belirlendi. Yarışma kapsamında savaş mağdurları ve mültecilik, iklim göçmenliği, kadına yönelik şiddet, çocuk ihmal ve istismarı, akran zorbalığı, okullarda şiddet ve doğaya karşı duyarsızlık gibi toplumsal sorunlara dikkat çeken eserlerin desteklenmesi hedefleniyor.

Başvurular 13 Eylül’e kadar devam edecek
Yarışmaya katılmak isteyenler, başvuru şartnamesi ve katılım şartlarını https://www.mugla.bel.tr/yarisma/yarisma-detay/2 adresinden inceleyebilecek. Adaylar, filmlerini https://filmfreeway.com/muglazeytincicegi üzerinden yükleyerek başvurularını tamamlayabilecek. Yarışmanın son başvuru tarihi 13 Eylül 2026 olarak belirlenirken, eserlerin jüri değerlendirme süreci ise 14 Eylül-31 Ekim 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilecek.

Alanında başarılı isimler jüri koltuğunda
Yarışmanın jüri üyeleri; görüntü yönetmeni Mirsad Herovi, senarist ve yönetmen Yüksel Aksu, oyuncu ve seslendirme sanatçısı Tilbe Saran, oyuncular Zeynep Çamcı, Emin Gürsoy, Selahattin Paşalı, Yasin Çam, Mehtap Bayri ve Nurullah Çelebi’den oluşuyor.

Muğla Büyükşehir Belediyesi, yarışma ile kısa film üretimini teşvik etmeyi, toplumsal sorunlara sanatın diliyle dikkat çekmeyi ve uluslararası düzeyde sinema alanındaki üretimlere katkı sunmayı amaçlıyor.