Acur turşusu

Gaziantep’te yaz turşusu denince akla gelenlerden biri de acur turşusudur. Salatalığa benzer ama dokusu çok daha sert ve tüylüdür. Kolay yumuşamadığı kütür kütür kaldığı için kışın tüketilmek için de tercih edilir.

Yapımı (1 kavanoz için)

5 adet acur

10 tane nohut

5 diş sarımsak

Turşu suyu için

2 yemek kaşığı tuz

Yarım çay bardağı sirke

1 tatlı kaşığı limon tuzu

1,5 litre ılık su

Antep biberi(topak biber) turşusu

Antep yöresine özgü etli ve hafif basık yapısıyla turşuların vazgeçilmezidir. Kimi zaman sap ve çekirdeği temizlenerek, kimi zaman ise sadece ikiye bölünerek turşusu salamura olarak yapılır.

Yapımı (1 kavanoz için)

Yarım kg topak biber

10 tane nohut

20 diş sarımsak

Turşu suyu için

2 yemek kaşığı tuz

1 tepeleme tatlı kaşığı şeker

1 tatlı kaşığı limon tuzu

Yarım çay bardağı sirke

Karışık turşu

Gaziantep yöresinde en çok yapılan turşu türünden biridir. Birbirinden taze sebze ve meyvenin bir arada salamura edilerek yapılması eşsiz bir lezzet oluşturur özellikle kış aylarında suyundaki vitaminden dolayı halk dilinde doğal antibiyotik olarak anılır ve turşusu kadar suyu da çok tüketilir

Yapılışı (5kg için)

1 kg topak biber

2 kg kornişon salatalık

2 adet havuç

1 baş sarımsak

1 adet lahana

1 adet karnabahar

1 kg goruk

Turşu suyu için

4 çay bardağı üzün sirkesi

5 yemek kaşığı kaya tuzu

3 tatlı kaşığı şeker

2 litre kaynamış su

1 litre kaynamamış su

Goruk turşusu

Yazın bağlarda üzümün tam olmamış hali toplanarak yapılır. Tek başına veyahut karışık olarak da turşusu yapılabilir turşunun içine küçük salkımlar halinde atılır.

Yapılışı (1 kavanoz için)Turşu suyu için

1 kg goruk

5 diş sarımsak

Turşu suyu için

Yarım çay bardağı sirke

Yarım çay bardağı tuz

Yarım çay bardağı limon tuzu

1 yemek kaşığı pekmez

Gök domates turşusu

Yazın taze çıkan salkım domateslerden yapılır. Domates dalından daha kızarmadan toplanır. Tam olgunlaşmadığı için sert yapısı sayesinde uzun süre kalsa da kıtır halini korur.

Yapılışı (1 kavanoz için)

Yarım kg gök domates

1 baş sarımsak

4 adet nohut

Turşu suyu için

1 yemek kaşığı kaya tuzu

1 çay kaşığı toz şeker

6 yemek kaşığı sirke

1 litre su

Sarımsak turşusu

Doğal antibiyotik olarak bilinen sarımsak antioksidan özelliği ve bağışıklık sistemini güçlendiren etkisi ile en çok bilinen ve en çok tüketilen sağlıklı lezzetlerden biridir. Yazın taze çıkan sarımsaklar salamura şeklinde turşu yapılır bağışıklığı yükselttiği için özellikle kışın yemeklerin yanında olmazsa olmazlardandır.

Yapılışı (1 kavanoz için)

20 baş sarımsak

20 tane nohut

Turşu suyu için

3 yemek kaşığı kaya tuzu

1 yemek kaşığı silme toz şeker

1 su bardağı sirke

1 tatlı kaşığı limon tuzu

Foto Muhabir: Kevser Akıl

Gaziantep FK Başkanı Memik Yılmaz açıklamalarda bulundu

Gaziantep Futbol Kulübü Başkanı Memik Yılmaz, Gaziantep Büyüşehir Stadı'nda düzenlenen sponsorluk anlaşması imza töreninde açıklamalarda bulundu. Yeni sezonda iddialı ve kaliteli bir takım oluşturmak istediklerini söyleyen Gaziantep FK Başkanı Memik Yılmaz, transfer çalışmalarının devam ettiğini vurguladı. Yılmaz, taraftarlara takıma destek olmaları çağrısında da bulunarak yeni sezonun tüm futbol camiasına hayırlı olması temennisinde bulundu.

"Taraftarımıza ve şehrimize daha güzel bir futbol seyrettirmek için mücadele ediyoruz"

Yeni sezon öncesi takımın son durumu ile ilgili bilgi veren Gaziantep FK Başkanı Memik Yılmaz, "Bu sene geçen senelere nazaran takımın yaklaşık yüzde 75'ini koruduk. Kiralık oyuncularımız ve sözleşmesi biten oyuncularımız vardı, onlar ayrıldı. Onların yerine takviye olarak 7 oyuncu transfer ettik. İyi bir takım olduğumuzu düşünüyorum, her zaman yarışmacı bir takım olarak mücadelemizi sürdürmek istiyoruz. Taraftarımıza ve şehrimize daha güzel bir futbol seyrettirmek için elimizden gelen mücadeleyi yapıyoruz. Ondan sonrası da futbolda nasip işidir" dedi.

Hedefte yerli kaleci ve forvet var

Transfer çalışmalarının devam ettiğini ve hedeflerinde yerli forvet ile kaleci olduğunu belirten Yılmaz, "Şu an kadromuzda 14 yabancı futbolcumuz var. Mevcut futbolcularımızdan ayrılmak isteyen olursa onların yerine yeni transferi yapabiliriz. Şu an kontenjanımız dolu durumda. Yerli olarak ikinci bir kaleci bakıyoruz. Ayrıca forvet hattını güçlendirmek için 2 oyuncu ile görüşme halindeyiz" ifadelerini kullandı.

"Taraftarlarımız takımlarına sahip çıksın"

Lig öncesi taraftarlara çağrıda bulunan ve takıma her zaman destek olmalarını isteyen Memik Yılmaz, "Taraftarlarımız sağ olsun bizi hiçbir zaman yalnız bırakmadı. Bu takım bizden çok onların takımı. 12. adam dediğimiz taraftarımıza tekrardan çağrıda bulunmak istiyorum. Takımlarına sahip çıksınlar. Gaziantep şehrinin en önemli marka değeri olan bir takımımız var. Bunu iyi bir yerde tutabilmek için çabalıyoruz. Onlar da sağ olsun kar demeden kış demeden bizi hiçbir zaman yalnız bırakmadılar, bırakmıyorlar. Taraftarlarımıza huzurunuzda binlerce kez teşekkür ediyorum. Amacımız stada gelemeyen taraftarlarımızı da stadımıza çekmek. Bu yönde çalışmalarımız devam ediyor" şeklinde konuştu.

"Yeni sezon şimdiden hayırlı olsun"

Yeni sezonun futbol camiasına hayırlı olmasını dileyen Yılmaz, "Yeni sezon şimdiden hayırlı olsun. Kazasız belasız bir sezon olmasını diliyorum. Futbolda yenmek de yenilmek de var. Günün sonunda başarısızlığı herkesin kendinde araması lazım. Futbol bir takım oyunudur, futbolda tüm bileşenler bir araya gelmedikçe başarı gelmez. Onun için herkesin keşkeleri bir kenara bırakıp takımına sahip çıkması lazım" diye konuştu.

Son kullanma tarihiyle oynanan ürünler tespit edildi

Halk sağlığını korumaya yönelik denetimlerini aralıksız sürdüren Şahinbey Belediyesi zabıta ekipleri, yapılan kontrollerde mevzuata aykırı şekilde satışa sunulduğu belirlenen ürünlere el koydu. Denetimlerde, son kullanma tarihi geçmiş ürünlerin yanı sıra tarihi silinip yeniden etiketlenerek satışa çıkarılmak istendiği belirlenen ürünler de tespit edildi. Ele geçirilen ürünler belediye ekiplerince imha edilirken, halk sağlığını tehlikeye attığı belirlenen iş yeri hakkında yasal işlem başlatıldı ve iş yeri mühürlenerek faaliyetten men edildi.

Denetimler aralıksız sürecek

Şahinbey Belediyesi yetkilileri, vatandaşların sağlıklı ve güvenilir gıdaya ulaşabilmesi için denetimlerin aralıksız devam edeceğini belirterek, son kullanma tarihi geçmiş veya şüpheli ürünlerle karşılaşan vatandaşların durumu belediyeye bildirmelerini istedi.

Günaydoğıu Anadolu

Az bulutlu ve açık geçeceği tahmin ediliyor.

GAZİANTEP °C, 40°C
Parçalı ve az bulutlu

DİYARBAKIR °C, 42°C
Az bulutlu ve açık

MARDİN °C, 38°C
Az bulutlu ve açık

SİİRT °C, 41°C
Az bulutlu ve açık

ŞANLIURFA °C, 43°C
Az bulutlu ve açık

Bahçede incelemelerde bulunan heyet, üretim süreci ve devam eden hasat çalışmaları hakkında üreticiden bilgi aldı. Üretici Kemal Geylan ile bir süre sohbet eden Koçaker ve Hökelekli, üreticinin talep ve önerilerini dinledi.

Ziyarette, yüksek rakımın kirazın kalite, aroma ve dayanıklılığına sağladığı katkılar değerlendirilirken, Erzincan'da meyveciliğin geliştirilmesine yönelik yürütülen çalışmalar hakkında da görüş alışverişinde bulunuldu.
Tarım ve Orman İl Müdürü Alper Koçaker, üretimin ve üreticinin her zaman yanında olduklarını belirterek, kiraz üreticilerine bereketli ve verimli bir hasat sezonu temennisinde bulundu.

Gaziantep'te 3 günde 665 motosiklet sürücüsüne toplam 8 milyon 203 bin 634 lira idari ceza uygulandı, 251 motosiklet trafikten men edildi.

İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü ekiplerince son 3 günde motosiklet denetimleri gerçekleştirdi. Ekiplerin, Serinevler, Barak, Çağdaş, Deniz, 75.yıl, Binevler, Kavaklık, Öğretmenevleri, Karşıyaka, Perilikaya, Savcılı, Kurbanbaba, Nuripazarbaşı, Merveşehir, Karacaahmet, Eydibaba, Fıstıklık mahallelerindeki denetimlerinde sürücü belgesiz, kasksız, plakasız ve abartı egzozlu motosiklet kullandığı tespit edilen 665 sürücüye toplam 8 milyon 203 bin 634 lira idari para cezası uygulandı.

Kurallara aykırı olduğu belirlenen 251 motosiklet ise trafikten men edildi.

Sinop Üniversitesi Doğal Ürünler Uygulama ve Araştırma Merkezi bünyesinde kurulan Bal Dolum Tesisi faaliyete başladı. Tesiste gerçekleştirilen ilk dolum işlemi, Ayancık ilçesinde üretim yapan arıcı Şenol Aksoy'a ait kestane balıyla gerçekleştirildi.

Kestane balları uygunluk analizinden geçti.
Sinop Üniversitesi bünyesinde hizmete giren Bal Dolum Tesisi, bölgede üretilen balın hijyenik koşullarda, standartlara uygun şekilde dolumunun yapılmasını sağlayarak üreticilere önemli katkı sunmayı hedefliyor. Tesisin ilk dolum işlemi, Sinop Arıcılar Birliği Başkanı Metin Oktay Fındık ile Doğal Ürünler Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Recep Aykan'ın gözetiminde gerçekleştirildi. İlk dolumda Ayancıklı üretici Şenol Aksoy'un ürettiği kestane balı tesisin bantlarından geçti. Tesiste dolumu gerçekleştirilen balların kalite ve uygunluk analizlerinin ise Sinop Üniversitesi Bilimsel ve Teknolojik Araştırmalar Uygulama ve Araştırma Merkezi (SÜBİTAM) laboratuvarlarında titizlikle yapıldığı belirtildi.

Yetkililer, faaliyete başlayan Bal Dolum Tesisi ile Sinop balının kalite güvencesinin artırılmasının, üreticilerin güvenilir ve standartlara uygun dolum hizmetine erişiminin sağlanmasının ve bölge arıcılığının gelişimine katkı sunulmasının amaçlandığını ifade etti.

Yalnız süt değil, deride önemli
Kızılören tuluk peynirini özel yapan yalnızca kullanılan süt değil, keçi ya da koyun derisinden hazırlanan tuluklar da peynirin nefes almasını sağlıyor, mağaranın doğal iklimi de lezzete kendine has aromasını kazandırıyor. Mahalle sakinlerinden Ahmet Koyuncu da bu geleneğin önemini şu sözlerle dile getirdi:
"Tuluk deri olduğu için peynir daha korunaklı, daha sağlıklı oluyor ve ayrı bir aroma veriyor. Bu gelenek bizim dedelerimizden beri devam ediyor. Her yıl yaz aylarında peynirler mağaraya konur. Çevre köylerden gelip tuluklarını mağaraya koyanlar da olur. Dört beş ay sonra herkes gelip peynirini alır. Yaz boyunca mağarada bekleyen peynirler, kışın sofralarımızı süsler."

Başkan Kavuş: "Peynir çıkarma şenliğine heyecanla hazırlanıyoruz"
Bu etkinliğin yalnızca peynirin olgunlaşma süreci olmadığını aynı zamanda geçmişten bugüne uzanan kültürel bir mirasın yaşatılması anlamı taşıdığını söyleyen Meram Belediye Başkanı Mustafa Kavuş, etkinlik ile ilgili yaptığı açıklamada "Kızılören'de ekim ayının sonu yaklaştığında mağaranın önünde yıllardır aynı heyecan yaşanıyor. Aylar önce bırakılan tuluklar tek tek çıkarılıyor. Her aile kendi peynirini teslim alırken mahallede adeta bayram havası oluşuyor. Geçtiğimiz yıl Meram Belediyesinin öncülüğünde yeniden canlandırılan Mağaradan Peynir Çıkarma Şenliği, bu yıl da aynı coşkuya hazırlanıyor. Bugün mağaraya yerleştirilen belediyeye ait tuluk peynirleri de ekim ayının sonunda düzenlenecek şenlikte çıkarılarak vatandaşlara ikram edilecek" dedi.

Kültür yeniden aynı düzenle sürdürülüyor

Bu ikramlarla hem asırlık geleneğin yaşatılacağını hem de Kızılören'in eşsiz tuluk peynirinin daha geniş kitlelerle buluşacağını ifade eden Başkan Kavuş, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Bu etkinliğin içinde alın teri var. Yaylalarda otlayan sürülerin bereketi var. Anaların sabahın erken saatlerinde başlayan emeği var. Ecdadımızın yüz yıllardır sürdürdüğü üretim kültürü var. Ve en önemlisi; zamana meydan okuyan, yüzyıllardır hiç bozulmadan bugüne ulaşan Anadolu irfanı var. Şimdi o tuluklar yine sessiz mağaranın serinliğinde aylarca bekleyecek. Doğa, zaman ve sabır el ele verecek. Ekim ayının sonunda mağaranın kapıları yeniden açıldığında ise yalnızca peynirler değil, yüzlerce yıllık bir kültür de her yıl yeniden gün yüzüne çıkıyor."

Otomobilin çarptığı yaşlı adam hayatını kaybetti

Taş, doktorların tüm müdahalelerine rağmen 20 günlük yaşam mücadelesini kaybetti. Taş'ın cenazesi Gaziantep Adli Tıp Kurumunda yapılan otopsinin ardından memleketi Şanlıurfa'nın Suruç ilçesinde defnedilmek üzere ailesine teslim edildi. Polisin kaza ile ilgili soruşturması sürüyor.

Gaziantep mutfağının yüzyıllardır değişmeyen mutfağı

Bereketli Hilal, Mezopotamya, Suriye, Filistin ve Akdeniz’in de içinde bulunduğu coğrafyada insanlığın en temel ihtiyacı olan yemek burada harmanlandı. Mezopotamya da avcılık toplayıcılıkla başlayan beslenme serüveni, tarımın gelişmesi ve ateşin keşfiyle resmen boyut atlayarak yemek gelişiminin en önemli bölgelerinden biri oldu.

Buğday ve arpa’nın ilk kez bu topraklarda tarımına başlanması, yerleşik hayatın ve yemek kültürünün şekillenmesinde büyük bir rolü vardı. Ateşin bulunmasının ardından pişirme teknikleri gelişti, farklı tat ve yemekler ortaya çıkmaya başladı. Böylece Gaziantep’in zengin yemek kültürü yaşatılmaya ve gelişmeye başlandı ve gastronomi dediğimizde akla ilk gelen şehirlerden biri haline geldi.

Türkiye’nin en güzel bölgesi

Pek çok medeniyeti ağırlayan Gaziantep, kültürel birikiminin yanında eşi benzeri olmayan gastronomi geleneğiyle öne çıkıyor. Yöre topraklarında yetişen tahıllar, sebzeler, meyveler ve aromatik baharatlar, farklı toplulukların yemek alışkanlıklarıyla birleşerek bugün dünya çapında tanınan Antep mutfağını oluşturdu. Kent, şehirin güzel adıyla anılacak eşsiz mutfaklardan biri olmayı başardı.

Arkeolojisi Mutfağa yansıyor

Gaziantep'te ve çevresinde yapılan kazılarda, yüzyıllar bölgenin yemek ve kültürünün arkeolojik kalıntılarının önemli sonuçları bulunuyor. Zeugma mozaiklerinin üstünde nar, incir ve üzüm gibi meyvelerin olması, Kubaba Steli'nde buğday başağına yer vermesi, dönemin tarım zenginliğini gösteriyor.

Gaziantep’in Arkeoloji Müzesi'ndeki Geç Hitit dönemine ait Örtülü Stel, eski bir ziyafet sahnesini anını gösteriyor. Sakçagözü Coba Höyük'te bulunan ve Kalkolitik Dönem'den kalan bölgedeki yemek kültürünün binlerce yıl öncesine dayandığı anlaşılıyor.

Kültürel bir lezzetin geleneği

Gaziantep mutfağının şekillenmesi kolay olmadı. Farklı kültürler yüzyılların ticaret yolları sayesinde bölgeye ulaşan yeni mahsüller ve pişirme teknikleri, mutfak kültürünün zenginleşmesini sağladı.

Şehrin köklü yerleşik hayatı, misafirperver, aile bağlarına ve geleneklerine değer veren bu kültürün büyümesinde önemli rol sahibidir. Gaziantep'te yemek yemek sadece karın doyurmak değil, paylaşmanın, misafirperverliğin ve ailevi saygıyı sevgiyi güçlendirmenin en önemli unsurlarındandır.

Kulllanılan malzemeler geleceğe taşınıyor

Gaziantep mutfağı’nin kendine özgü pişirme yetenekleri, özel baharatları, kışlık hazırlıkları ve yemek pişirmede kullanılan malzemeleriyle günümüz Türkiye’sinin ve Dünya’nın zengin gastronomi kültüründendir. Geleneklerini geleceğe taşımak için kuşaklarla aktarılan çeşitli tarifler yüzyıllardır aynı şekilde yaşatılıyor.

Yörede yetişen doğal ürün, geleneksel salça, baharat ve özel karışımlar Antep yemeklerine benzersiz tadını veriyor. Bu zengin lezzetler, farklı kültürler ve inançlardan insanların aynı sofralarda ve ortak bir damak tadında buluştuğunun en büyük kanıtıdır.

Tarihten sofraya Gaziantep

Gaziantep Büyükşehir Belediyesi’nin hayata geçirdiği, Emine Göğüş Mutfak Müzesi ile Reşit Göğüş Mutfak Sanatları Eğitim Merkezi, Antep’in gastronomi mirasının korunarak gelecek kuşağa aktarılması için önemli çalışmalar yapılıyor. Eğitim programları ve gastronomi için düzenlenen etkinliklerle Gaziantep’in çeşitli güzel lezzetleri uluslararası programlara kadar taşınıyor.

Gaziantep'in kuşaktan kuşağa aktarılarak zenginleşen tarifleri, özel pişirme teknikleri ve kaliteli malzemelerle dünyada ayrıcalıklı bir gastronomi çeşidi olarak yer ediniyor. 2015 yılında UNESCO tarafından "fark oluşturan şehirler" ağına dahil edilerek ulusalı geçerek uluslarası düzelerde tescillendi. Gaziantep artık sadece bir tarih şehri değil, güçlü mutfak kültürüyle en kıymetli lezzet merkezlerinden biri olarak gösteriliyor.

Geleneksel yöntemlerle üretiliyor

Antep peyniri, ilkbahar aylarında doğal otlarla beslenen keçi ve koyunların tam yağlı sütlerinden hazırlanıyor. Sağılan süt, doğal şirden mayası veya incir sütü kullanılarak mayalanıyor. Oluşan pıhtı bez torbalarda süzüldükten sonra geleneksel yöntemlerle şekillendiriliyor.

Şekil verilen peynirler kaynar suda pişirilerek yoğun tuzlu salamura suyuna alınıyor. Serin depolarda 6 aydan 18 aya kadar olgunlaştırılan peynir, bu süreçte hem lezzetini hem de besin değerini artırıyor.

Doğal olgunlaşma mineral emilimini destekliyor

Uzmanlara göre doğal mayalanma ve uzun olgunlaşma süreci, sütte bulunan minerallerin biyoyararlanımını artırıyor. Böylece vücut, peynirde bulunan değerli minerallerden daha etkin şekilde faydalanabiliyor.

Antep peynirinin öne çıkan faydaları

Antep peyniri, içerdiği zengin mineraller sayesinde birçok açıdan sağlığa katkı sunuyor:

Kalsiyum

Kemik ve diş sağlığının korunmasına destek oluyor.

Fosfor

Hücre yenilenmesi, enerji üretimi ve kemik gelişiminde önemli rol üstleniyor.

Magnezyum

Sinir sistemi, kas fonksiyonları ve normal kan oluşumunun desteklenmesine katkı sağlıyor.

Gaziantep'in geleneksel lezzeti sofralardan eksik olmuyor

Yüzyıllardır geleneksel yöntemlerle üretilen Antep peyniri, Gaziantep mutfağının en önemli ürünleri arasında yer almayı sürdürüyor. Hem kahvaltı sofralarının vazgeçilmezi olan hem de birçok yöresel yemekte kullanılan Antep peyniri, lezzetinin yanı sıra besleyici özellikleriyle de öne çıkıyor.

Antep peynirinin sağlık üzerindeki katkıları dengeli ve çeşitli beslenmenin bir parçası olarak değerlendirilmelidir. Aşırı tuz içeriği nedeniyle özellikle hipertansiyon veya tuz kısıtlaması gereken bireylerin tüketim miktarı konusunda sağlık uzmanlarının önerilerine uyması önemlidir.

Coğrafi İşaretli İslahiye Biberinde Hasat Başladı

İslahiye'nin simge tarım ürünlerinden biri olan coğrafi işaret tescilli İslahiye biberinde hasat dönemi başladı. Şubat ayında dikilen fideler, ağustos ayıyla birlikte kızarırken yaklaşık 26 bin dekarlık alanda yetiştirilen biberler, bölgedeki 30'u aşkın işleme tesisine taşınıyor.

Pul biber ve salça üretiminde değerlendirilen ürünler, Türkiye'nin dört bir yanına gönderilirken yurt dışına da ihraç edilerek ülke ekonomisine katkı sağlıyor.

80 Bin Dekarlık Bağlarda Üzüm Bereketi

İslahiye'de yaklaşık 80 bin dekarlık alanda sürdürülen bağcılık faaliyetleri de hasat sezonuyla hareketlendi.
Kardinal, Hatun Parmağı ve Antep Karası başta olmak üzere birçok üzüm çeşidi hem sofralık olarak tüketiliyor hem de pekmez ve sirke üretiminde kullanılıyor.

Cennet Hurması Üreticinin Yeni Gözdesi

Son yıllarda alternatif ürün olarak öne çıkan cennet hurması da İslahiye'de üreticinin önemli gelir kaynaklarından biri haline geldi.

Sonbaharda hasat edilen hurmalar taze olarak tüketilirken, kadın üreticiler tarafından geleneksel yöntemlerle ipe dizilerek kurutuluyor. Kurutulan ürünler hem iç piyasada hem de ihracatta yoğun talep görüyor.

Meyve ve Sebze Üretimi Aralıksız Sürüyor

İlçede incir, kayısı, şeftali, erik gibi meyvelerin yanı sıra domates, patlıcan, dolmalık biber ve taze fasulye üretimi de devam ediyor. Özellikle yerli ata tohumlarıyla yetiştirilen sebzeler, salça ve kurutmalık olarak değerlendiriliyor.

8 Bin Mevsimlik İşçiye Geçim Kapısı

Hasat döneminde İslahiye Ovası yalnızca üretime değil istihdama da katkı sağlıyor. Çevre illerden gelen yaklaşık 8 bin mevsimlik tarım işçisi hasat çalışmalarında görev alırken, işçilerin sağlık ve barınma koşullarına yönelik çalışmalar da sürdürülüyor.

Bereketli topraklarıyla öne çıkan İslahiye, ürettiği tarım ürünleri ve sağladığı ekonomik katkıyla Gaziantep'in tarımsal üretim merkezlerinden biri olmayı sürdürüyor.

Edirne'de etkili olan kavurucu sıcaklar hayatı olumsuz etkiliyor. Sıcak havalarda su tüketimine dikkat edilmesi gerektiğini söyleyen Trakya Üniversitesi Rektör Yardımcısı ve Tıp Fakültesi Dekanı İç Hastalıkları ve Nefroloji Uzmanı Prof. Dr. Sedat Üstündağ, su eksikliğinin böbrekten kalp hastalığına kadar pek çok problemi beraberinde getirdiğini belirterek uyarılarda bulundu.
Yazın su tüketiminin hayati önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Üstündağ, Vücudun sıvı ihtiyacını anlama noktasında idrarın renginin önemli bir gösterge olduğunu söyledi.

Yaşlılar risk altında
Özellikle yaşlıların susama hissinin azalması nedeniyle büyük risk altında olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Üstündağ, 65 yaş üstü insanların 80 yaş üzerine çıkıldıkça neredeyse yarısının yeteri kadar su tüketmediğinin ortaya çıktığını ifade etti.
Yaşlılıkla birlikte susama refleksinin zayıfladığını belirten Prof. Dr. Üstündağ, Bunun yanında tek başına yaşayan ya da hareket kısıtlılığı bulunan yaşlıların suya ulaşmakta da güçlük çekebilmesi nedeniyle farkında olmadan ciddi sıvı kayıpları yaşayabildiklerini söyledi.
Suyun yalnızca yaz aylarında değil, yaşamın her döneminde vazgeçilmez olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Üstündağ, özellikle sıcak havalarda artan sıvı kaybının yerine konulmamasının ciddi sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.

"Günlük idrar miktarı 2-3 litre arasında olmalı"
Vatandaşların en çok merak ettiği "Günde kaç litre su içmeliyiz?" sorusunu da cevaplayan Prof. Dr. Üstündağ, herkese uygulanabilecek tek bir rakamın doğru olmadığını söyledi. Her insanın yaşının, kilosunun, yaptığı işin, bulunduğu ortamın ve mevsim şartlarının birbirinden farklı olduğuna değinen Prof. Dr. Üstündağ, "Bu noktada tek bir rakam söylemek doğru olmaz. Bizim için önemli olan böbrek sağlığını koruyacak şekilde günlük idrar miktarının yaklaşık 2 ila 3 litre arasında olmasını sağlamaktır" dedi.
Vatandaşların ayda bir kez 24 saatlik idrar miktarını ölçerek sıvı tüketimlerini değerlendirebileceklerini belirten Prof. Dr. Üstündağ, "Eğer 24 saatlik idrar miktarı 2 litrenin altındaysa sıvı tüketimini artırmak gerekir. Kış aylarında 1,5 litre sıvı tüketmek yeterli olabilir. Ancak Ağustos ayında sıcak havada dışarıda çalışan bir kişi için 4 litre sıvı tüketmek bile yeterli olmayabilir. Çünkü terleme yoluyla kaybedilen sıvı miktarı çok daha fazla olur" ifadelerini kullandı.

"İdrarın rengi önemli bir göstergedir"
Sıvı ihtiyacını anlamanın en pratik yollarından birinin idrar rengini takip etmek olduğunu belirten Prof. Dr. Üstündağ, "İdrar ne kadar koyu renkliyse vücudun sıvı ihtiyacı o kadar artmış olabilir. Elbette herhangi bir hastalık ya da idrar rengini değiştiren ilaç kullanımı söz konusu değilse bu değerlendirme yapılmalıdır. Açık renkli idrar ise genellikle yeterli sıvı alımının göstergesidir" diye konuştu.

"Hamilelerin sıvı ihtiyacı daha fazla"
Bazı dönemlerde vücudun su ihtiyacının arttığını belirten Prof. Dr. Üstündağ, hamile kadınların günlük sıvı tüketimine ayrıca dikkat etmeleri gerektiğini söyledi. Hamile kadınların, kendi yaş grubundaki bireylere göre yaklaşık 300 ila 500 cc daha fazla sıvı tüketmeleri gerektiğine değinen Prof. Dr. Üstündağ, bu durumun hem anne sağlığı hem de bebeğin gelişimi açısından oldukça önemli olduğunu dile getirdi.

"Kronik böbrek hastaları doktoruna danışmadan hareket etmemeli"
Kronik böbrek hastalarının sıvı tüketiminde mutlaka doktor önerisine göre hareket etmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Üstündağ, her böbrek hastasının durumunun birbirinden farklı olduğunu ifade etti.
Hiç idrar çıkarmayan ve diyalize giren hastalarda ise yalnızca fark edilmeyen sıvı kayıplarını karşılayacak kadar su tüketiminin yeterli olacağını söyleyen Prof. Dr. Üstündağ, "Bu hastalarda aşırı sıvı alımı kalp yetmezliğine kadar gidebilecek ciddi sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle kronik böbrek hastaları mutlaka hekimlerinin önerdiği miktarda sıvı tüketmelidir" dedi.
Sağlıklı insanların sıvı tüketimi için genel bir öneri de paylaşan Prof. Dr. Üstündağ, "Bireyin evde ya da dışarıda olması, yaptığı iş ve hava sıcaklığına göre ihtiyaç değişmekle birlikte; aşırı terlemenin olmadığı günlerde erkekler için yaklaşık 2 ila 2,5 litre, kadınlar için ise yaklaşık 1,5 litre sıvı tüketimi uygun olabilir" ifadelerini kullandı.
Günde 5 kilodan fazla su içtiğini söyleyen vatandaşlardan Nazmiye Sertduvan, "Doktor bol su iç yoksa diyalize takarız dedi böbreklerim için. Bol su içerim" dedi.
Havaların çok sıcak olması sebebiyle herkes bol su içmesi tavsiyesinde bulunan vatandaşlardan Sadife Yezer, "2 buçuk litre su içiyorum. Böbreklerimiz ve sağlığımız için bol su içmeliyiz" dedi.

Üreticiler, zeytinin doğru zamanda ve uygun yöntemlerle hasat edilmesinin hem ürün kalitesini hem de gelecek yıllardaki verimi doğrudan etkilediğini belirtiyor.

Gaziantep'te zeytin üreticileri, "var yılı" olarak adlandırılan yüksek verimli sezonda hasat hazırlıklarını sürdürüyor. Bölgelere ve iklim koşullarına göre değişiklik gösteren zeytin hasadı, eylül ayının sonundan itibaren başlayacak ve yağlık zeytinlerde aralık ayına kadar devam edecek.

Zeytin Ağaçlarında "Var Yılı" ve "Yok Yılı" Nedir?

Zeytin ağaçlarında görülen periyodisite, halk arasında "var yılı" ve "yok yılı" olarak bilinen doğal bir üretim döngüsü olarak tanımlanıyor. Ağaçlar bir yıl bol ürün verirken, ertesi yıl daha az meyve oluşturarak kendini dinlendiriyor. Bu durum, ağacın aşırı meyve yüküne karşı geliştirdiği doğal bir dengeleme mekanizması olarak değerlendiriliyor.

Gaziantep'te Zeytin Hasadı Ürünün Kullanım Amacına Göre Değişiyor

Zeytin hasadı, ürünün sofralık mı yoksa yağlık mı değerlendirileceğine göre farklı dönemlerde gerçekleştiriliyor.
Sofralık olarak kullanılacak zeytinler, yeşil veya siyah olgunluk döneminde iriliği ve çeşidine göre hasat edilirken, yağlık zeytinlerde meyvenin tamamen kararması bekleniyor. Hasat zamanı ayrıca bölgenin iklim şartları ve yetiştirilen zeytin çeşidine göre de farklılık gösterebiliyor.

Yeşil Zeytin Hasadı Eylül ve Ekim Aylarında Yapılıyor

Yeşil zeytin hasadı, meyvenin tam olgunlaşmadan önce yeşilden sarıya dönmeye başladığı dönemde gerçekleştiriliyor. Pembemsi renk oluşuncaya kadar devam eden bu süreç genellikle eylül ve ekim aylarını kapsıyor.
İri ve etli yapısıyla öne çıkan yeşil zeytinler, ağırlıklı olarak sofralık ve kahvaltılık ürün olarak değerlendiriliyor.

Siyah Zeytin Hasadı Kasım ve Aralık Aylarında Yapılıyor

Siyah zeytin hasadı ise meyvelerin standart büyüklüğe ulaşıp tamamen siyahlaştığı dönemde gerçekleştiriliyor. Yağlık olarak değerlendirilecek ürünlerde daha yüksek yağ oranı elde edebilmek için zeytinlerin ağaç üzerinde tam olgunluğa ulaşması bekleniyor.

Uzmanlar, hasadın geciktirilmesi halinde meyvelerin yere dökülerek kalite kaybına uğrayabileceğine dikkat çekiyor. Toplanan zeytinlerin ise en kısa sürede sıkılarak zeytinyağına dönüştürülmesi öneriliyor.

Toprağa düşen zeytinlerin asit oranı değişebildiği için bu ürünlerin ayrı değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.

Doğru Hasat Yöntemi Verimi ve Kaliteyi Belirliyor

Zeytin yetiştiriciliğinde hasat şekli, ürün kalitesinin yanı sıra gelecek yılın verimi açısından da büyük önem taşıyor. Gaziantep'te geleneksel hasat yöntemleri halen yaygın olarak uygulanıyor.

Yerden Toplama Yöntemi

Kendiliğinden yere düşen zeytinlerin elle toplanmasına dayanan bu yöntem, daha çok yağlık zeytinlerde tercih ediliyor. Ancak toprağa temas eden meyvelerde asit oranının yükselmesi ve kalite kaybı yaşanabiliyor.

Ağaç Üzerinden Elle Toplama

En kaliteli hasat yöntemi olarak kabul edilen bu yöntemde olgunlaşan zeytinler doğrudan ağaçtan elle toplanıyor. Ürün hem sofralık hem de yağlık olarak yüksek kaliteyle değerlendirilebiliyor.

Sırıkla Silkeleyerek Hasat

İşçilik maliyetlerinin artması nedeniyle tercih edilen sırıkla hasat yönteminde dalların zarar görmesi, meyvelerin ezilmesi ve hastalıkların ağaçlar arasında taşınması riski bulunuyor. Uzmanlar, bu yöntemin hem kaliteyi hem de gelecek yıllardaki verimi olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulunuyor.

Gaziantep'te Hasat Sezonu Üreticiler İçin Başlıyor

Gaziantep'te eylül sonunda başlayacak zeytin hasadıyla birlikte üreticiler yoğun bir sezon geçirecek. Uzmanlar, doğru zamanda yapılan hasat ve uygun toplama yöntemlerinin hem sofralık zeytinin kalitesini hem de zeytinyağının verim ve aromasını doğrudan etkilediğini vurguluyor. Bu nedenle üreticilerin hasat sürecini iklim koşulları ve ürünün olgunluk durumuna göre planlaması büyük önem taşıyor.

Antep Ezmesi

Gaziantep sofralarının en çok tercih edilen mezelerinden biri olan Antep ezmesi, acı ve ekşinin dengeli uyumuyla dikkat çekiyor.
Tarifi:
3 domates, 1 kuru soğan, 1 kapya biber, 2 sivri biber, 2 diş sarımsak ve yarım demet maydanoz ince ince doğranır. Üzerine 1 yemek kaşığı biber salçası, 2 yemek kaşığı nar ekşisi, 3 yemek kaşığı zeytinyağı, isot, sumak ve tuz eklenerek karıştırılır.

Muhammara (Cevizli Biber)
Gaziantep'in en sevilen mezelerinden biri olan muhammara, özellikle kebapların yanında tercih ediliyor.
Tarifi:
1 yemek kaşığı domates salçası, 1 yemek kaşığı biber salçası, yarım su bardağı dövülmüş ceviz, 2 diş sarımsak, 1 adet közlenmiş kırmızı biber, 1 yemek kaşığı yoğurt ve baharatlar karıştırılır. Üzerine zeytinyağı gezdirilerek servis edilir.

Babagannuş
Közlenmiş sebzelerle hazırlanan babagannuş, Gaziantep mutfağının en bilinen mezeleri arasında yer alıyor.
Tarifi:
3 patlıcan, 3 kapya biber, 2 yeşil biber ve 2 domates közlenir. Kabukları soyulup küçük küçük doğranır. Ezilmiş sarımsak, zeytinyağı, nar ekşisi ve tuz eklenerek harmanlanır.

Humus
Protein açısından zengin olan humus, Antep sofralarında sıkça yer buluyor.
Tarifi:
Haşlanmış nohut, tahin, limon suyu, sarımsak, kimyon ve tuz mutfak robotundan geçirilir. Kıvamına göre su eklenir. Üzeri zeytinyağı, sumak veya kırmızı biberle süslenerek servis edilir.

Alinazik
Gaziantep'in coğrafi işaretli lezzetlerinden alinazik, hem ana yemek hem de meze olarak tüketilebiliyor.
Tarifi:
Közlenmiş patlıcanlar ince kıyılır ve sarımsaklı süzme yoğurtla karıştırılır. Üzerine tereyağında kavrulmuş kuşbaşı et veya kıyma eklenerek servis edilir.

Süzme Yoğurt Mezesi

Et yemeklerinin yanında en çok tercih edilen hafif mezelerden biridir.
Tarifi:
4 yemek kaşığı süzme yoğurt, 1-2 diş ezilmiş sarımsak ve tuz karıştırılır. Üzerine zeytinyağı ve kuru nane veya pul biber gezdirilerek servis edilir.

Gaziantep Sofralarında Mezenin Önemi

Gaziantep kültüründe meze, misafire verilen değerin göstergesi olarak kabul ediliyor. Acılı ezme kebaplarla, muhammara kuzu etiyle, yoğurtlu mezeler ise mangal çeşitleriyle birlikte servis edilerek sofrada lezzet dengesi oluşturuyor. Bu nedenle meze kültürü, Gaziantep mutfağının en güçlü geleneklerinden biri olarak yaşatılmaya devam ediyor.

Ketçabın İçinde Neler Var?

Ketçabın temel hammaddesi domates olsa da ürünlerin içeriğinde genellikle sirke, şeker, tuz, baharatlar ve çeşitli aroma vericiler bulunuyor. Standart bir ketçapta 100 gram ürün için yaklaşık 148 gram domates kullanılabiliyor. Ancak ketçap küçük porsiyonlarda tüketildiği için domatesten gelen vitamin ve mineraller sınırlı düzeyde alınabiliyor. Bir yemek kaşığı (15 gram) ketçap yaklaşık 15 kalori içerirken, yağ oranı oldukça düşük seviyede bulunuyor.

Birkaç Sıkım Ketçap Günlük Şeker Tüketimini Artırabiliyor

Uzmanların dikkat çektiği en önemli noktalardan biri ketçabın içerdiği şeker miktarı.

Yaklaşık 15 gramlık bir porsiyonda ortalama 3,4 gram şeker bulunabiliyor. Bu miktar ilk bakışta düşük görünse de ketçap çoğu zaman tek kaşıkla sınırlı kalmıyor.

Özellikle çocukların sık tükettiği yiyeceklerle birlikte kullanılan ketçap, fark edilmeden günlük şeker alımının yükselmesine neden olabiliyor. Ketçap yalnızca şeker açısından değil, tuz içeriği nedeniyle de dikkat edilmesi gereken ürünler arasında yer alıyor.

Bir porsiyonda ortalama 0,3 gram tuz bulunabiliyor. Düzenli ve yüksek miktarda tüketildiğinde sodyum alımını artıran ketçap, özellikle tansiyon ve kalp-damar sağlığı açısından risk oluşturabiliyor.

Uzmanlar, mümkün olduğunca tuzu azaltılmış ürünlerin tercih edilmesini öneriyor.

Ketçap Ultra İşlenmiş Gıda Sınıfına Giriyor mu?

Piyasadaki birçok ketçap çeşidi ultra işlenmiş gıda kategorisinde değerlendirilebiliyor.

Bunun nedeni; ilave şeker, aroma vericiler, kıvam artırıcılar, tatlandırıcılar ve çeşitli katkı maddelerinin kullanılması.

Uzmanlar, daha kısa içerik listesine sahip ve katkı maddesi daha az olan ürünlerin tercih edilmesinin daha sağlıklı bir seçenek olduğunu belirtiyor.

Ketçaptan Çok Yanındaki Yiyecekler Risk Oluşturuyor

Uzmanlara göre ketçabın sağlık açısından en büyük sorunu bazen sosun kendisi değil, birlikte tüketildiği yiyecekler.

Ketçap genellikle patates kızartması, hamburger, sosis, sucuk ve diğer işlenmiş gıdalarla tüketiliyor. Sağlık üzerinde olumsuz etki yaratan esas faktörün çoğu zaman bu yiyecekler olduğu belirtiliyor.

Ketçapta Bulunan Likopenin Faydaları Var mı?

Ketçabın tamamen zararlı olduğunu söylemek de doğru değil.

Domatesin doğal yapısında bulunan likopen, güçlü bir antioksidan olarak biliniyor. Kalp sağlığı, iltihaplanma ve bazı hastalıklarla ilgili araştırmalarda sıkça gündeme gelen likopen, pişmiş domates ürünlerinde daha kolay emilebiliyor.

Ancak uzmanlar, ketçaptaki likopen miktarının sebze tüketiminin yerine geçmeyeceğini vurguluyor.

Ketçap mı, Mayonez mi, Hardal mı Daha Sağlıklı?

Ketçap, mayoneze göre çok daha düşük yağ içeriyor. Bazı ürünlerde barbekü soslarına kıyasla daha az şeker bulunabiliyor.

Ancak hardal gibi şekersiz veya çok düşük şekerli soslarla karşılaştırıldığında ketçap daha yüksek şeker içeriğine sahip.

Bu nedenle uzmanlar ketçabı "en kötü sos" olarak değerlendirmese de "sağlıklı sos" kategorisinde de görmüyor.

Şekersiz Ketçap Gerçekten Daha Sağlıklı mı?

Piyasada bulunan şekersiz veya ilave şekersiz ketçaplar daha sağlıklı gibi görünse de uzmanlar etiket kontrolünün şart olduğunu söylüyor.

Bazı ürünlerde şeker yerine stevia, sukraloz gibi tatlandırıcılar ya da kıvam artırıcı maddeler kullanılabiliyor.

Bu nedenle tüketicilerin yalnızca ambalaj üzerindeki ifadeye değil, içerik listesine ve besin değerlerine de dikkat etmesi gerekiyor.

Ketçap Zararlı mı?

Uzmanların ortak görüşüne göre ketçap, ölçülü tüketildiğinde tek başına ciddi bir sağlık tehdidi oluşturmuyor. Ancak sık ve yüksek miktarda tüketilmesi, özellikle kızartmalar ve işlenmiş gıdalarla birlikte kullanılması durumunda sağlık açısından olumsuz sonuçlar ortaya çıkabiliyor.

Daha az şekerli ve daha az tuzlu ürünleri tercih etmek, porsiyon kontrolüne dikkat etmek ve ketçabı ana besin değil yardımcı bir sos olarak görmek en doğru yaklaşım olarak öne çıkıyor.

Düğünün neşesi davulun ve zurnanın ritmi ile halay tutan insanların coşkusunda görülür.

Damat evi, düğün sabahı çay ve kahveyle ilgilenen özel kahveci getirirler. Gelini konvoy eşliğinde davul ve zurnayla almaya giderler. Düğün yemeği ise, gelin düğün alanına geldikten sonra verilir.

Meral Demir geleneklerinden kısaca bahsetti:

Gaziantep’in Barak Türkmenlerinden iş kadını Meral Demir; “ Düğünlerimiz cumadan başlardı, 5 davul eşliğinde komşular, akrabalar kınaya ve düğüne davet edilirdi. düğünlerimiz ilkbahar ve sonbaharda olurdu. Bir gün öncesinden kesilen kurban eti, Firik Pilavı, Bulgur Pilavı, Kabaklama, Doğrama, Yeşil Fasulye pişerdi diğer kazanlarda” dedi.

Sulu yemekler mevsimin mevcut sebzeleriyle olurdu. Sonbaharın güneş gibi parlayan kabaklarıyla Kabaklama yapılırdı, Doğrama ise yaz mevsiminin Barak tarlalarında yetişen rengiyle ve tadıyla insanı mest eden patlıcanlarıyla olurdu.

Bu kadar bahsi geçmişken kabaklama tarifini vermesek olmaz.

Kabaklama Tarifi

Malzemeler

• 2 kg kış kabağı
• 2,5 su bardağı haşlanmış nohut
• 300 g kuşbaşı et
• 1 büyük soğan
• 3 diş sarımsak
• 3 yemek kaşığı sıvı yağ
• 1,5 yemek kaşığı biber ve domates salçası karışımı
• 2 yemek kaşığı nar ekşisi (isteğe bağlı)
• Tuz

Üzeri için:

• 2,5 tatlı kaşığı kuru nane
• 4 yemek kaşığı sıvı yağ

Hazırlanışı

Önce soğan yemeklik doğranır ve 2 yemek kaşığı sıvı yağ ile kavrulur. Üzerine kuşbaşı et eklenir. Et biraz kavrulduktan sonra salça ilave edilir. Ardından küp küp doğranmış kabak, biber ve domates tencereye eklenir. Sarımsaklar da ilave edildikten sonra yaklaşık 5 dakika pişirilir. Daha sonra üzerini geçecek kadar sıcak su eklenir ve tüm malzemeler pişene kadar kaynatılır. Ayrı bir tavada sıvı yağ ile kuru nane kavrulur ve yemeğin üzerine gezdirilir.

Firik, tam olgunlaşmadan henüz yeşilken toplanan buğdayın ateşte tütsülenmesi ve ardından işlenmesiyle elde edilen geleneksel bir tahıl ürünüdür.

Bu buğday ve bulgur arası lezzetli tahılın pilavının tarifi;

• 2 su bardağı Antep firiği
• 1 su bardağı pilavlık Antep bulguru
• Tuz (isteğe göre)
• 10-15 g karabiber
• 3-4 yemek kaşığı sadeyağ, tereyağı veya zeytinyağı
• 1 çay bardağı haşlanmış nohut (isteğe bağlı)
• 1 adet kırmızı biber (isteğe ve mevsime göre)

Hazırlanışı

3 su bardağı sıcak su tencereye konulur. Üzerine önceden ayıklanmış ve yıkanarak suyu süzülmüş firik eklenir. 10-15 dakika kaynaması beklenir. Yıkanıp suyu süzülmüş bulgur eklenip karıştırılır. Üzerine 2 bardak daha sıcak su eklenir. İsteğe göre haşlanmış nohut ve iri doğranmış kırmızı biber konur. Toplam su seviyesi bütün malzemeleri iki parmak geçecek şekilde ayarlanır. Tuz eklenerek tencerenin kapağı kapatılır ve pilav kıvama gelene kadar kısık ateşte 15-20 dakika kadar pişirilir.

Hazır yaz mevsimindeyken Doğrama tarifi vermek iyi olur: Küp küp doğranan soğanların tencerede kızaran yağ ile karışıp pembeleşmesinin ardından küp küp doğranan etler ilave edilir. Lokum kıvamı alan etlerin üzerine pijamalı soyulmuş ve küp küp doğranmış Barak Patlıcanları eklenir ve ardından küp küp doğranmış domateslerde eklendikten sonra baharatlar eklenir. Haşlanmış nohut, sumak ekşisi ve sarımsak vazgeçilmez katıklarındandır, bunlarda eklendikten sonra bir miktar su eklenir ve kıvamı bulana kadar haşlanır. Naneyi zeytinyağında kızartıp eklemeyi unutmayın.

Yemekten sonra davetliler gelin ve damada takılarını takarlar ve tebrik ederler.

TÜİK verilerinden yapılan derlemeye göre, 2024 yılında en fazla israf edilen gıda grubu yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebzeler oldu. Bu grubu yüzde 32,5 ile ekmek takip etti.

İsraf edilen diğer gıda grupları ise şöyle sıralandı:

Taze Meyve ve Sebzeler İlk Sırada

Taze meyve ve sebzeler: Yüzde 39,7

Ekmek: Yüzde 32,5

Süt ve süt ürünleri: Yüzde 15,1

Kuru bakliyat: Yüzde 5,9

Makarna: Yüzde 2,7

Et ve et ürünleri: Yüzde 2,7

Veriler, özellikle kısa sürede bozulabilen ürünlerin israf oranının daha yüksek olduğunu gösterdi.

Gıdalar Neden Çöpe Atılıyor?

Araştırmada gıda israfının temel nedenleri de incelendi. Buna göre vatandaşların gıda ürünlerini çöpe atmasındaki en büyük neden bozulma oldu.

İsrafın Başlıca Sebepleri

Bozulma: Yüzde 74,4

Son kullanma tarihinin geçmesi: Yüzde 12,1

Fazla satın alma veya fazla pişirme: Yüzde 6,3

Uzmanlar, plansız alışveriş ve yanlış saklama koşullarının gıda kayıplarını artırdığına dikkat çekiyor.

Hanelerin Büyük Bölümü Gıda İsrafı Yapmadığını Belirtiyor

Araştırmaya göre hane halklarının yüzde 84'ü gıda ürünlerini hiçbir zaman çöpe atmadığını ifade etti. Katılımcıların yüzde 12,7'si nadiren, yüzde 0,3'ü ise sık sık gıda israfı yaptığını beyan etti.

Alışveriş Listesi Hazırlayanların Oranı Yüzde 54,4

TÜİK verilerine göre tüketicilerin önemli bir bölümü alışverişe çıkmadan önce planlama yapıyor.

Tüketicilerin Alışveriş Alışkanlıkları

Liste hazırlayarak alışveriş yapanlar: Yüzde 54,4

Fiyat takibi yaparak alışveriş yapanlar: Yüzde 14,9

Plansız alışveriş yapanlar: Yüzde 14,4

Düşük gelir grubundaki vatandaşların alışveriş listesi hazırlama oranının daha yüksek olduğu görüldü.

Tüketilemeyen Gıdalar Hayvanlara Veriliyor

Gıda israfını azaltmak için tercih edilen yöntemler arasında tüketilemeyen yiyeceklerin hayvanlara verilmesi ilk sırada yer aldı.

2024 yılında yüzde 27,3 olan bu oran, 2025 yılında yüzde 28,7'ye yükseldi. En düşük gelir grubundaki hanelerde bu oran yüzde 35,9'a kadar çıkarken, en yüksek gelir grubunda yüzde 27,8 olarak kaydedildi.

Vatandaşlar İsrafı Önlemek İçin Çaba Gösteriyor

Araştırmaya katılanların yüzde 83,6'sı gıda israfını önlemek için bireysel olarak elinden geleni yaptığını belirtti. Veriler, toplumda gıda israfına karşı farkındalığın arttığını ortaya koyarken, özellikle taze meyve, sebze ve ekmekteki kayıpların halen önemli boyutlarda olduğunu gösterdi.

Beslenme ve Diyet Uzmanı Yeşim Özcan, vitamin, mineral ve antioksidan açısından zengin olan meyvelerin porsiyon kontrolü yapılmadan tüketilmesi halinde fayda yerine zarar verebileceğini belirtiyor.

Yaz Meyveleri Neden Ölçülü Tüketilmeli?

Bağışıklık sistemini güçlendiren, kalp sağlığını koruyan ve vücudu yenileyen meyveler, yüksek şeker içerikleri nedeniyle özellikle diyabet hastaları için risk oluşturabiliyor.

Uzmanlara göre meyve tüketirken porsiyon kontrolüne dikkat edilmemesi;

Kan şekerinin yükselmesine,

Kilo artışına,

Karaciğer yağlanmasına,

Sindirim sistemi problemlerine,

Ödem oluşumuna neden olabiliyor.

Karpuz Tüketirken Dikkat!

Karpuzun Faydaları ve Riskleri

Yazın en çok tercih edilen meyvelerinden biri olan karpuz, yüksek su oranı sayesinde serinletici etki sağlıyor. Kalp sağlığını destekleyen ve güçlü antioksidanlar içeren karpuzun şeker oranı da oldukça yüksek.

Uzmanlar özellikle diyabet, hipoglisemi ve insülin direnci olan kişilerin karpuzu kontrollü tüketmesi gerektiğini belirtiyor.

Önerilen porsiyon: 2 dilim (80 gram)

Kan şekerinin daha dengeli seyretmesi için karpuzun yanında peynir gibi protein kaynakları tüketilmesi öneriliyor.

Kavun Böbrek Hastaları İçin Risk Oluşturabilir

Kavunun Potasyum İçeriğine Dikkat

Kavun, yüksek su ve potasyum içeriği sayesinde vücuttan toksinlerin atılmasına yardımcı oluyor ve kalp sağlığını destekliyor.

Ancak yüksek potasyum içermesi nedeniyle böbrek hastaları ve hiperpotasemi sorunu yaşayan kişilerin doktor önerisiyle tüketmesi gerekiyor.

Önerilen porsiyon: Günde 2 dilim

Kayısı Kansızlığa Karşı Destek Sağlıyor

Fazlası İshal Yapabilir

Demir açısından zengin olan kayısı, kansızlıkla mücadelede önemli bir destek sunuyor. Kan yapımını destekleyen kayısı aynı zamanda bağırsakların düzenli çalışmasına katkı sağlıyor.

Önerilen porsiyon: 3-4 adet taze veya kuru kayısı

Yüksek lif içeriği nedeniyle aşırı tüketildiğinde ishale neden olabiliyor.

Şeftali Sindirimi Destekliyor

Hamileler İçin Faydalı Meyvelerden Biri

Lif bakımından zengin olan şeftali sindirimi kolaylaştırırken kabızlık problemlerinin önlenmesine yardımcı oluyor.

Hamilelik döneminde de sıkça önerilen meyveler arasında yer alan şeftali, boğaz hassasiyeti yaşayan kişiler tarafından kabuğu soyularak tüketilebiliyor.

Önerilen porsiyon: Günde 1 orta boy şeftali

Dutun Fazlası Bağışıklığı Zayıflatabiliyor

Dutu İyi Yıkamadan Tüketmeyin

Kanserden cilt sağlığına kadar birçok alanda fayda sağlayan dut, güçlü antioksidan içeriğiyle dikkat çekiyor.

Ancak aşırı tüketimi;

Karın ağrısı,

Mide bulantısı,

Sindirim problemleri,

Bağışıklık sisteminde zayıflama gibi sorunlara yol açabiliyor.

Önerilen porsiyon: 1 çay bardağı

Kiraz Uyku Kalitesini Artırabiliyor

Diyabet Hastaları da Tüketebilir

Araştırmalar, yatmadan önce tüketilen bir porsiyon kirazın uykuya geçiş sürecini kolaylaştırdığını gösteriyor.

Şeker oranı nispeten düşük olan kiraz, diyabet hastalarının da kontrollü şekilde tüketebileceği meyveler arasında bulunuyor.

Önerilen porsiyon: 15-20 adet

Kan sulandırıcı etkisi nedeniyle tansiyon ve kalp hastalarının dikkatli tüketmesi gerekiyor.

İncir Bağırsak Dostu Bir Meyve

Kolon Kanserine Karşı Koruyucu Etki Sağlayabilir

Yüksek lif oranına sahip olan incir, bağırsak hareketlerini destekleyerek sindirim sisteminin düzenli çalışmasına yardımcı oluyor.

Araştırmalar incirin kolon sağlığı üzerinde olumlu etkileri olduğunu ortaya koyuyor.

Önerilen porsiyon: 2 adet taze incir

İnsülin direnci bulunan kişilerin kontrollü tüketmesi tavsiye ediliyor.

Erik Kan Şekerini Dengeliyor

Tuzlayarak Yemek Ödem Yapabilir

Düşük glisemik indekse sahip olan erik, kan şekerinin dengelenmesine yardımcı olurken kilo kontrolünü de destekliyor.

Magnezyum açısından zengin olan erik, stresle mücadelede de etkili bir meyve olarak öne çıkıyor.

Önerilen porsiyon: 10 adet küçük boy erik

Uzmanlar, özellikle tansiyon hastalarının eriği tuz eklemeden tüketmesini öneriyor.

Üzüm En Şekerli Meyveler Arasında Yer Alıyor

Fazla Tüketimi Karaciğer Yağlanmasına Yol Açabilir

Bakır, demir ve manganez gibi önemli mineraller içeren üzüm, kemik sağlığını destekliyor ve sinir sisteminin korunmasına katkı sağlıyor.

Ancak yüksek şeker içeriği nedeniyle aşırı tüketimi karaciğer yağlanması ve kilo artışı riskini artırabiliyor.

Önerilen porsiyon: 15 adet üzüm

Beslenme ve Diyet Uzmanı Yeşim Özcan, yaz meyvelerinin sağlıklı beslenmenin vazgeçilmez parçalarından biri olduğunu ancak her besinde olduğu gibi ölçülü tüketilmesi gerektiğini belirterek şu uyarıda bulundu:

"Meyveler vitamin ve mineral açısından son derece değerli besinlerdir. Ancak porsiyon kontrolü yapılmadan tüketilmeleri özellikle diyabet, insülin direnci ve kilo problemi yaşayan kişilerde ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir."

Kıymalı tepsi böreği için gerekli malzemeler

Börek için:

5 adet hazır yufka

150 gram dana kıyma

2 adet kuru soğan

3 adet havuç

1 çay kaşığı tuz

1 çay kaşığı karabiber

1 yemek kaşığı zeytinyağı

Sosu için:

5 yemek kaşığı yoğurt

3 adet yumurta

1 su bardağı süt

Yarım su bardağı sıvı yağ

1 çimdik tuz

Tepsiyi yağlamak için:

1 yemek kaşığı tereyağı

Kıymalı Börek Nasıl Yapılır?

Sos hazırlığı

Derin bir kapta yumurta, yoğurt, süt, sıvı yağ ve tuzu pürüzsüz kıvam alana kadar çırpın.

İç harcın hazırlanışı

Kuru soğanları küçük küpler halinde doğrayın, havuçları rendeleyin. Tavaya zeytinyağını ekleyip kıymayı kavurun. Ardından soğanları ilave ederek pembeleşene kadar pişirin. Rendelenmiş havuçları da ekleyip yumuşayana kadar kavurmaya devam edin. Tuz ve karabiber ile tatlandırdıktan sonra harcı soğumaya bırakın.

Böreğin hazırlanışı

Fırın tepsisini tereyağı ile yağlayın. İlk yufkayı kenarları dışarı taşacak şekilde serin ve üzerine sostan gezdirin. İkinci ve üçüncü yufkaları parçalayarak sos eşliğinde tepsiye yerleştirin. Hazırlanan kıymalı harcın yarısını yayın. Dördüncü yufkayı da aynı şekilde yerleştirip kalan harcı ekleyin. Dışarı taşan yufkaları içe doğru kapatın ve son yufkayı üstüne serin. Kalan sosu böreğin üzerine dökün.

Kıymalı börek kaç derecede pişirilir?

Önceden ısıtılmış 180 derece fırında yaklaşık 40-45 dakika, üzeri ve altı güzelce kızarana kadar pişirin.

Böreğin çıtır kalması için ne yapılmalı?

Fırından çıkan böreğin daha çıtır olması için üzerini kapatmadan dinlendirebilirsiniz. Daha yumuşak bir kıvam isteyenler ise böreğin üzerine temiz bir bez örterek birkaç dakika bekletebilir.

Bayram sofralarına yakışan lezzet

Kıymalı tepsi böreği, sıcak servis edildiğinde yanında çay veya ayran ile mükemmel uyum sağlıyor. Bayram sofralarında hem pratik hem de lezzetli bir alternatif arayanlar için ideal tarifler arasında yer alıyor.