Hava Durumu

CUMHURİYET

Yazının Giriş Tarihi: 29.10.2018 00:36
Yazının Güncellenme Tarihi: 29.10.2018 00:36

            Cumhuriyete doğru…

            25 Ekim günü Çankaya Köşkünde varılan karar gereğince, hükümet başkanı Ali Fethi Okyar, kabine üyeleriyle birlikte istifa etmişlerdir. Bu sıralarda bakanlar kurulunu meclis seçiyordu. Bu durum Cumhuriyetin gelmekte olduğunun bir göstergesiydi.

            28 Ekim 1923 Mustafa Kemal Atatürk, o günün gecesi; Ankara’da bulunan Kemalettin Sami Paşa, Halit Paşa, İsmet İnönü, Kazım Özalp, Fethi Okyar ve milletvekillerinden Fuat Bulca, Ruşen Eşref Ünaydın’ı yemeğe davet eder.

            Yemekte Atatürk’ün “Yarın Cumhuriyeti ilan edeceğiz” sözü oradakilerce uygun görülmüş, çünkü bu fikre hiç biri aykırı görüşte değildi.

            Yemekten sonra herkes gitmiş yalnız İsmet İnönü kalmıştı. Birlikte20  Ocak 1921 Anayasasına eklenecek maddeler üzerinde çalışmışlar, ilk maddenin sonuna “Türkiye devletinin hükümet şekli cumhuriyettir” cümlesini eklemişler 3. Maddeyi de şu şekilde değiştirmişlerdir: “Türkiye Devleti Büyük Millet Meclisi tarafından idare edilir. Meclis, hükümetin inkısam (bölünme) ettiği şuabat-ı (şubeler) idareye İcra Vekilleri Heyeti (Bakanlar Kurulu) vasıtasıyla idare eder.”

            29 Ekim günü saat 20,30 sularında, kalpaklı, fesli, sarıklı 159 milletvekilleri toplantı halindedir. Başkan Çorum Milletvekil İsmet Eker.

            Kürsüde Meclisin en yaşlı üyesi Abdurrahman Şerif Bey “Hakimiyet kayıtsız şartsız milletindir. Kime sorarsanız sorun. Bu sonuç cumhuriyet demektir. Doğacak çocuğun adıdır. Ama bu ad bazılarına hoş gelmezmiş; varsın gelmesin” diye sözüni tamamladıktan sonra başkan cumhuriyeti oylamaya sunar. Oylamaya katılan 158 milletvekillerinin oylarıyla ittifakla kabul edilmiş olur.

            Sıra cumhurbaşkanı seçimine geldiğinde Atatürk oy kullanmamı, ittifakla cumhurbaşkanı seçilmiştir.

            30 Ekim 1923 günü Başbakan atanan İsmet İnönü, Türkiye Cumhuriyetinin ilk hükümetini şu şekilde kurdu:

            Başbakan                                İsmet İnönü

            Şer’iye Vekili                         Mustafa Fevzi Efendi

            Umumiye Vekili                     Meralaş Fevzi Çakmak

            İktisat Vekili                          Hasan Saka

            Dahiliye Vekili                       Recep Peker

            Müdafaa-i Milliye Vekili       Kazım Özalp

            Adliye Vekili                         Seyit Bey

            Maarif Vekili                          Safa Bey

            Nafıa Vekili                           Muhtar Bey

            Sıhhiye Vekili                        Dr. Refik Saydam

            İmar ve İskan Vekili              Mustafa Necati Bey

            Maliye Vekili                         Hasan Bey

 

            Sonradan Şer’iye Vekaleti kaldırılarak yerine “Diyanet İşleri Başkanlığı” kurulmuştur.

            ***

            İşte Cumhuriyetimiz. Ne diyor Atatürk, “Muhtaç olduğun kudret, damarlarındaki asil kanda mevcuttur.

            Bayramınız kutlu olsyn.

 

                                                                                  Orhan YALKIN

Yorum Ekle
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Yorumlar
Yükleniyor..
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.