İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin (İSİG) 2025 Çocuk İş Cinayetleri Raporu, Türkiye’de çocuk emeğinin ulaştığı vahim tabloyu bir kez daha gözler önüne serdi. Rapora göre 2025 yılında en az 94 çocuk işçi, çalışırken yaşamını yitirdi. Son 13 yılda iş cinayetlerinde hayatını kaybeden çocuk sayısı ise 836 oldu.
İSİG Meclisi, çocuk işçi ölümlerinin büyük ölçüde gizlendiğine dikkat çekti. Çalışma Bakanlığı’nın resmi verilerinde her yıl yalnızca 13-14 çocuk işçi ölümü kayda geçerken, İSİG’in sahadan ve basından derlediği verilere göre gerçek sayı her yıl ortalama 63-64 çocuk. 2024’te 71 olan ölüm sayısının 2025’te 94’e yükselmesi, sorunun derinleştiğini ortaya koyuyor.
26 çocuk 14 yaşın altındaydıRapora göre hayatını kaybeden 94 çocuğun:13’ü kız, 81’i erkekti.
26’sı 14 yaş ve altında, 68’i 15-17 yaş grubundaydı.
5’i göçmen çocuktu (4 Suriyeli, 1 Afganistanlı).
En çok ölüm tarım sektöründe
Tarım: 31 çocuk
Sanayi: 27 çocuk
Hizmet: 20 çocuk
İnşaat: 16 çocuk
Tarımda hayatını kaybeden 31 çocuğun 19’u ücretli işçi, 12’si ise ailesinin yanında ücretsiz çalışan çocuklardı.
Sanayi sektöründe ölen çocuklar; gıda, maden, kimya, tekstil, metal, çimento, enerji ve taşımacılık gibi ağır ve tehlikeli işkollarında çalışıyordu. Hizmet sektöründe ise ticaret, metal ve enerji alanlarında kendi nam ve hesabına çalışan aile bireylerinin yanında “iş öğrenme” adı altında çalıştırılan çocuk ölümleri dikkat çekti.
Raporda, Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) kapsamında çalışırken hayatını kaybeden 6 çocuk tespit edildi. 2023 Eylül’ünden bu yana MESEM’lerde ölen çocuk sayısı 18’e yükseldi. Ayrıca meslek liseleri, OSB ve denizcilik liselerinde staj yaparken yaşamını yitiren 7 öğrenci/işçi kayıtlara geçti.
Moto kuryelik çocuklar için ölüm tuzağına dönüştü
Son yıllarda hızla yayılan moto kuryelik mesleğinde de 5 çocuk işçi çalışırken hayatını kaybetti. Trafik kazaları ve servis kazaları, çocuk işçi ölümlerinin başlıca nedenleri arasında yer aldı.
İSİG raporuna göre çocuk işçilerin başlıca ölüm nedenleri şunlar oldu:
Trafik ve servis kazaları: Özellikle mevsimlik tarım işçisi çocuklar aşırı dolu araçlarda hayatını kaybetti.
Yüksekten düşme: İnşaatta çalışan çocuklar için ilk sırada yer aldı.
Ezilme ve sıkışma: Metal, tekstil, gıda ve ağaç işlerinde yaygın.
Boğulma: Tarım bölgelerinde su kanalları ve derelerde meydana geldi.
Patlama ve yanma: Fabrikalarda, tinerle çalışma sırasında ya da ısınma amaçlı kullanılan maddeler nedeniyle ölümler yaşandı.
Şiddet: Çocuk işçilerin maruz kaldığı fiziksel ve psikolojik şiddet de ölüm nedenleri arasında yer aldı.
2025 yılında en fazla çocuk işçi ölümü şu illerde kaydedildi:
Hatay, Şanlıurfa, Mersin, Gaziantep, Konya, Manisa, Eskişehir, İstanbul, İzmir, Kahramanmaraş, Kocaeli, Niğde ve Sivas.
Mevsimlik tarım işçiliğinde ölen çocukların büyük çoğunluğunun ise Şanlıurfa ve çevre illerden geldiği belirtildi.
İSİG Meclisi, 2025 verilerinin çocuk işçiliğin Türkiye’de yapısal bir sorun haline geldiğini vurgulayarak, “Son iki yılda çocuk işçi ölümlerindeki artış, çocuk emeğinin geldiği noktayı açık biçimde ortaya koymaktadır” değerlendirmesinde bulundu.
Bu veriler, çocuk işçiliğin yalnızca bir sosyal sorun değil, aynı zamanda yaşam hakkını tehdit eden ağır bir insan hakları ihlali olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.