Eğitim Reformu Girişimi tarafından yapılan “Temel Eğitimin Kademelendirilmesinin İzlenmesi” başlıklı rapor, 4+4+4 modelinin değerlendirilmesi için başvurulması gereken önemli araştırmalardan bir diğeri.
Araştırmaya göre, ortaokulların yeniden açılması ile 4. sınıftan 5. sınıfa geçen öğrencilerin okul ortamlarında önemli değişiklikler olduğunu ortaya koymaktadır. Bu süreç içinde öğrencilerin okuldaki arkadaşları ve öğretmenleri belirli ölçülerde farklılaşmıştır ve “4+4+4” düzenlemesi sosyal ortamın değişimi açısından birçok öğrenciyi etkilemiştir. Bu değişim, öğrenciler tarafından genel olarak olumlu biçimde algılanmamaktadır. Daha fazla öğrenci okullarda akran zorbalığı ile karşılaştığını bildirmekte ve yine daha fazla öğrenci okulu bırakmayı düşündüğünü dile getirmektedir. Ayrıca öğretmenlerdeki değişiklikle birlikte, öğrenciler derslerdeki değişimden de olumlu biçimde etkilenmediklerini belirtmektedir. Bazı öğrenciler, derslerin onlara daha zor geldiğini, bu nedenle notlarının düştüğünü ve okulu daha az sevdiklerini, bu kadar fazla dersi ve öğretmeni kaldıramadıklarını, ders kitaplarını birbirine karıştırdıklarını belirtmektedirler. Nitekim 5. sınıf öğrencilerinin Matematik, Fen, Türkçe ve İngilizce notlarının dağılımı, 2012-13 eğitim öğretim yılında 2011-12 eğitim-öğretim yılına kıyasla daha düşüktür ve bu farklılık istatistiksel olarak anlamlıdır (ERG, 2014).
ERG tarafından yapılan araştırma bulgularının işaret ettiği diğer önemli bir nokta “4+4+4” düzenlemesi sonucunda okulların işleyişindeki önemli değişikliktir. Tam gün öğretim veren okulların sayısı azalmış ve 2012-13 eğitim-öğretim yılında sabahçı ve özellikle öğlenci olan öğrencilerin akademik başarıları, tam gün öğretim alan öğrencilere kıyasla yaşanan dönüşümden daha fazla etkilenmiştir. Örneğin, 5. sınıfların İngilizce notu, 2011-2012 eğitim-öğretim yılında öğretim türüne göre farklılaşmazken, 2012-2013 eğitim-öğretim yılında tam gün öğretim veren okullarda eğitim alan öğrencilerin İngilizce notu ikili öğretim veren okullardaki öğrencilere kıyasla daha yüksektir ve bu farklılık istatistiksel olarak anlamlıdır.
Tam gün öğretim veren pek çok okulun, ikili öğretim vermeye başlaması ve seçmeli derslerin
ders çizelgelerine eklenmesi öğrencilerin okulda geçirdiği sürenin uzamasına yol açmıştır. Bunun bir yansıması olarak ikili öğretim yapan bazı okulların sabah 6:00’da başlayıp, akşam 19:30’da kapandığı görülmektedir. Okul saatlerindeki bu değişiklikle beraber daha fazla sabahçı öğrenci kahvaltı yapamadığını ve daha fazla öğlenci öğrenci öğle yemeği yiyemediğini bildirmektedir (ERG, 2014)
Ayrıca, özellikle Matematik Uygulamaları ve İngilizce seçmeli derslerinde, ilgili zorunlu dersin tekrarının yapılması ve test çözülmesi; Kur’an-ı Kerim dersinde ise genellikle “bilenlerin bilmeyenlere öğretmesi” yöntemiyle ders işlenmesi söz konusudur. Seçmeli derslerin bir diğer önemli sonucu, 5. sınıflar için kulüp faaliyetlerinin neredeyse tamamen ortadan kalkmış olmasıdır.
İnceleyeceğimiz son araştırma ise Eğitim Bir Sen’in, “4+4+4 Eğitim Reformunu İzleme Raporu.” Sendika, çalışmanın amacını, gerek yasalaşma sürecinde gerekse de uygulama aşamasında kamuoyunda çeşitli tartışmalara yol açan 4+4+4 eğitim düzenlemesinin hem başarılı yönlerini ortaya koymak hem de sorun alanlarını tespit ederek, mevcut sorunların çözümüne yönelik öneriler geliştirmek, olarak belirlemiş (Eğitim Bir Sen, 2014)