Dünya genelinde “Antep fıstığı” olarak bilinen ürün, yalnızca Türkiye ile sınırlı kalmayıp farklı kıtalarda üretimi yapılan bir tarım ürünü haline geldi. İklim koşullarının uygunluğu, gelişmiş sulama imkânları ve modern tarım tekniklerinin yaygınlaşmasıyla birlikte üretim alanı hızla genişledi.
Bugün başta Amerika Birleşik Devletleri ve İran olmak üzere birçok ülke, Antep fıstığı üretiminde söz sahibi konuma ulaştı.
Antep fıstığı hangi ülkelerde yetişiyor?
ABD üretimde zirvede
Amerika Birleşik Devletleri, dünya Antep fıstığı üretiminde lider konumda bulunuyor. Üretimin büyük bölümü Kaliforniya eyaletinde gerçekleştirilirken, modern sulama sistemleri ve mekanize tarım uygulamaları sayesinde dekarda yüksek verim elde ediliyor.
ABD aynı zamanda yaklaşık 1,5 milyar dolarlık ihracat hacmiyle küresel pazarda ilk sırada yer alıyor.
İran güçlü rakip
İran, düşük maliyetli üretimi ve iri taneli fıstıklarıyla dünya pazarında önemli bir paya sahip. Özellikle Avrupa ve Asya pazarlarında yoğun talep gören İran fıstığı, zaman zaman aflatoksin kaynaklı ihracat kısıtlamalarıyla da gündeme geliyor.
Türkiye gen merkezi ama dalgalı üretim
Antep fıstığının gen merkezi olarak kabul edilen Türkiye’de üretim büyük ölçüde Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yoğunlaşıyor. Gaziantep, Şanlıurfa ve Siirt öne çıkan üretim merkezleri arasında yer almakta.
Ancak üretimde görülen periyodisite (var-yok yılı etkisi) nedeniyle Türkiye, dünya sıralamasında genellikle üçüncü sıralarda yer almakta
Diğer üretici ülkeler ve küresel ticaret
Çin, Suriye ve Afganistan
Çin: Daha çok sanayi amaçlı üretim öne çıkıyor
Suriye ve Afganistan: Bölgesel üretim ve sınırlı ihracat yapılıyor
Avrupa ülkeleri ticaret merkezi
Almanya, Hollanda ve Lüksemburg gibi ülkeler üretimden çok yeniden ihracat ve ticaret merkezi olarak öne çıkıyor.
Antep fıstığı küresel bir güç haline geldi
Türkiye kökenli bir ürün olmasına rağmen Antep fıstığı, bugün başta ABD ve İran olmak üzere birçok ülkede üretilen, küresel ölçekte önemli bir tarım ve ticaret ürünü haline gelmiş durumda.