Yiyeceklere eklenen baharat ve soslar yalnızca tat vermekle kalmıyor, aynı zamanda besin değerini de artırabiliyor. Uzmanlara göre özellikle karabiber ve zeytinyağı, gıdalardaki vitamin ve minerallerin vücut tarafından daha etkili emilmesine yardımcı oluyor.
Karabiber, binlerce yıldır mutfaklarda kullanılan bir baharat. İlk olarak 3 bin 500 yıl önce Hindistan’da yetiştirilen bu bitki, antik dönemlerden bu yana değerli kabul ediliyor. Yeni araştırmalar ise karabiberin yalnızca aroma vermediğini, besinlerin kana karışmasını da kolaylaştırdığını gösteriyor.
En sağlıklı gıdalarda bile sindirim sırasında vitamin ve minerallerin tamamı vücut tarafından emilemiyor. Uzmanlar, bazı besinlerin sindirim sisteminden büyük ölçüde değişmeden geçebildiğini belirtiyor.
Özellikle A, D, E ve K gibi yağda çözünen vitaminlerin emilebilmesi için yağlarla birlikte tüketilmesi gerekiyor. Yağsız alınan bu vitaminler çözünemediği için vücut tarafından yeterince kullanılamıyor.
Zeytinyağı Vitaminlerin Kana Karışmasını Kolaylaştırıyor
Zeytinyağı gibi sağlıklı yağlar, sindirim sırasında “misel” adı verilen mikroskobik yapılar oluşturuyor. Bu yapılar vitaminleri içine alarak bağırsak hücrelerine taşıyor ve kana karışmasını sağlıyor.
Araştırmalar, yağ içeren soslarla tüketilen sebzelerde, özellikle karotenoid ve vitamin emiliminin belirgin şekilde arttığını gösteriyor. Karotenoidler; havuç, brokoli, yapraklı yeşillikler ve domates gibi parlak renkli sebzelerde bol miktarda bulunuyor.
Salata ve soslara karabiber eklendiğinde, besin emiliminin daha da yükseldiği tespit edildi. Karabiberde bulunan bir madde, bağırsak hücrelerinde besinlerin geri atılmasını sağlayan taşıyıcıları baskılayarak vitaminlerin kana karışmasını kolaylaştırıyor.
Bu yöntemin, geleneksel mutfaklarda yüzyıllardır uygulanan bazı karışımlarla benzerlik gösterdiği belirtiliyor. Özellikle zerdeçal, süt ve karabiberle hazırlanan karışımlar bu duruma örnek gösteriliyor.
Uzmanlara göre çoğu insan için vitamin takviyelerine gerek yok; dengeli ve sağlıklı beslenme genellikle yeterli oluyor. Ancak bazı sindirim sorunlarında vitamin emilimi zorlaştığı için takviyeler önerilebiliyor.
Vitamin takviyesi alınacaksa, bunların yağ içeren bir öğünle tüketilmesi emilimi artırıyor. Süt, yoğurt ve zeytinyağı gibi besinler bu açıdan öne çıkıyor.
Yapılan çalışmalar, karotenoidler ile C ve E vitaminleri açısından zengin sebzelerin, zeytinyağı bazlı soslarla tüketildiğinde vücut tarafından daha iyi kullanıldığını ortaya koyuyor.
Araştırmacılar, zeytinyağından oluşan nanopartiküllerin vitamin emilimini artırdığını, bazı diğer yağ türlerinde ise bu etkinin görülmediğini belirtiyor. Bu durum, zeytinyağı ve taze sebzeler açısından zengin Akdeniz diyetinin neden sağlıklı kabul edildiğini de açıklıyor.