Gaziantep'te yaklaşık 10 yıl önce hobi olarak başladığı geleneksel Türk dokuma sanatı çarpanayı modern takı, aksesuar ve giysilere dokuyan 58 yaşındaki Saniye Demir, sanatını gelecek nesillere aktarmayı hedefliyor.
Geleneksel Türk dokuma sanatı çarpana modern takılarda hayat buluyor
Gaziantep Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Kuyumculuk ve Takı Tasarımı mezunu olan Demir, 2016'da hobi olarak Mersin Olgunlaşma Enstitüsünün çarpana dokuma kursuna gitmeye başladı. Yaklaşık 2 yıllık eğitimin ardından usta öğretici olarak halk eğitimi merkezlerinde çalışan Demir, mesleğini daha da ileri taşımak somut olmayan kültürel miras taşıyıcısı olmak için sınavlara girdi. Somut olmayan kültürel miras taşıyıcısı olmaya hak kazanan Demir, geleneksel Türk dokuma sanatı çarpanayı modern takı, aksesuar ve giysilere dokuyarak gelecek nesillere aktarmayı hedefliyor.
Demir, Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Kuyumculuk ve Takı Tasarımı Bölümü'nde eğitim gören öğrencilere çeşitli atölye çalışmaları ve eğitimler de veriyor. Somut olmayan kültürel miras taşıyıcısı Saniye Demir, çarpananın deri, karton veya ahşap gibi malzemelerden yapılan, köşeleri delik, kare veya çokgen şeklindeki küçük levhalar yardımıyla gerçekleştirilen geleneksel bir el dokuma tekniği olduğunu söyledi.
Geleneksel sanatı devam ettirmeye çalıştığını anlatan Demir, şöyle konuştu:
"Hiç duymadığım bir el sanatıydı. Birçok el sanatıyla uğraşmıştım ama bunu ilk duyduğumda çok şaşırmıştım. Hala detayına indiğim zaman inanamayacağımız kadar püf noktaları olduğunu gördüm. Gizemli bir el sanatı. Merak sardıktan sonra araştırdım, müzeleri gezdim ve sosyal medyada araştırmalarını yaptım. Amacım bunu yaymak ve öğretmekti. Yenileştirdim, eskiden yaptığımız bu kültürel el işlerini günümüze modernize edip, estetik hale getirerek her yerde kullanılabileceğini dikkati çekmeye çalıştım."
"Geleneksel Türk dokuma sanatı çarpanayı yaydığımı düşünüyorum"
En büyük hedefinin somut olmayan kültürel miras taşıyıcısı olmak olduğunu belirten Demir, bunu gerçekleştirdiği için mutlu olduğunu ifade etti.
Geleneksel Türk dokuma sanatı çarpananın gençler arasında da bilinirliğini arttırmak istediğini dile getiren Demir, şunları kaydetti:
"Burada farkındalık yaratmanın benim misyonum olduğunu düşünüyorum çünkü bana öyle bir sorumluluk verildi. Bunu ben yapmalıyım diyerek yola çıktım. Geleneksel Türk dokuma sanatı çarpanayı yaydığımı düşünüyorum. Çarpanayla ilgili workshoplara katılıyorum, gönüllü sosyal sorumluluk projeleri yapıyorum. İnsanlara internetten online şekilde destek olmaya çalışıyorum ve duyurabildiğimiz kadar da insanların dikkatini çekiyor. Duyurma aşamasından da memnunum."