Geçen gün yandaş bir kanalda yoğurt fiyatlarındaki bir aylık artış işleniyordu.
“Son bir ayda ne oldu da yoğurt fiyatları böyle arttı?” diye soruyorlardı.
Ne mi oldu?
Ne olduğunu nasıl anlatalım; derdi fiyat artışı değil, birilerine suçu yüklemek olanlara…
İşlerinin durumunu sorduğum bir berber esnaf, “Şu anda dükkan kiram, 2 bin 500 lira. Dükkan sahibim yeni yılda kiramın 5 bin lira olacağını söyledi.” dedi.
Yüzde 100’lük bir artış…
İnsafsızlık mı?
Peki devletin harç ve cezalara yaptığı yüzde 122’lik zammı nereye koyalım?
Bakıyorsunuz; Vakıflar İl Müdürlükleri kiracılarına yüzde 85 civarında zam yapacağını tebliğ etmiş. Kimse kamu kurumunun artış kararına “ne oldu da bu artış oldu?” demiyor.
Aylardır esnaf, faturalar ve kiralar ile ilgili isyan ediyor, duyan yok.
**
Gelin berberin kira zammının yansımasına bakalım;
Ayda 26 gün çalışan bu berber, günde ortalama 7 tıraştan ayda toplam 182 tıraş yapıyor. Siz 200 deyin.
2 bin 500 TL’lik kira artışını çıkarması için, her tıraşa 12,50 lira eklemesi gerekiyor.
Elektrik, su, malzeme maliyetleri, ulaşım, vergi, bağ-kur gibi yükümlüklerini de bir düşünün bakalım.
Berberimiz 50 lira olan tıraş ücretini, utana sıkıla 70 lira yapmış. Yüzde 40 zam yani.
“Buna bile itiraz edenler var” diyor. “Bu kadar artar mı?” diyenler oluyormuş…
Siyasetçiler de aynı sözü marketlere söylüyorlar şimdi.
Kendi yanlışlarını örtmek adına, vatandaşın önüne atıyorlar esnafı, üreticiyi…
**
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan“Türkiye, serbest piyasa ekonomisini tüm kural ve kurumlarıyla uygulayan bir ülkedir” demiş 23 Mayıs 2018’de
19 Aralık 2021’de, "Türk ekonomisi bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da serbest piyasa ekonomisi kurallarına uygun şekilde yoluna devam edecektir." diye tekrarlıyor.
Nedir serbest piyasa ekonomisi?
Çok az veya hiç hükümet kontrolü olmayan arz ve talebe dayalı bir ekonomik sistem.
Serbest piyasada bir ürünün fiyatı, arz ve talebe göre oluşur.
Yani devlet “Bunu neden bu fiyata satıyorsun?” demez…
Devlet tekelleşmenin önüne geçecek hamleleri yapar, rekabetçi ortamı yaratır, vatandaşın mağdur olmasını engelleyecek önlemleri alır.
**
Berber örneğimize dönecek olursak;
Bir tarafta utana sıkıla tıraş ücretini 70 liraya çıkardığını belirten berber de vardır bu şehirde, bir tıraşı 150 liraya yapan berber de.
Vatandaş pahalı buluyorsa 150 liralık bedeli kabul etmez, diğer berberi tercih eder.
Aynı şekilde bu ülkede 10 liraya da lahmacun satılır, 400 liraya da…
**
Her fırsatta serbest piyasa ekonomisinden bahseden iktidar, şimdi neden fiyatlara takılmıştır?
Neden ürün arzının artması ve bununla birlikte fiyatın düşmesini sağlayacak önlemleri almak yerine, market ve esnaflara baskı ile fiyatlara müdahale etme yolunu seçmiştir?
Tek izahı var; çaresizlik…
Bu iktidarın ekonomiyi düzeltecek, piyasayı rahatlatacak argümanları artık kalmamıştır.
Çözüm üretemeyen, suçlu arar, bahane üretir.
Şu an yaşadığımız durum, tam da budur…