6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunun kabulü ile 30.06.2012 tarihinden sonra hayatımıza isgkatip.csgb.gov.tr sitesi girdi.
Site için , Özel kuruluş veya kamu kurum veya kuruluşlarında haberleşmeyi sağlayan, yazışma yapabilmemizi sağlayan sağ kolumuz olacak diye düşünmüştük.Bu durum sektördeki iş güvenliği uzmanlarımız ve işyeri hekimlerimiz için büyük heyecan uyandırmıştı.
ÇSGB web sitesinin duyurular kısmında ki açıklaması heyecanımızı bir kat daha arttırmış sabırsızlıkla sistem deki gelişmeleri bekler olmuştuk.
O günlerde Bakanlığın sitesinde ki duyurular kısmında “Bugün gelinen süreçte ve İSG Kanununun kapsamı dikkate alındığında, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi sözleşme bildirimlerine ilişkin iş ve işlemlerin daha etkin ve hızlı şekilde yürütülmesi amacıyla Genel Müdürlüğümüzce “İSG-KATİP” programı hazırlanmış ve bugün itibariyle tüm işyerlerinin kullanımına açılmıştır ” denilmekteydi.
İsg-Katip’in tam bir fiyasko olması çok sürmedi yada işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı arkadaşlarımızın çok büyük hayal gücü olduğu için fiyaskoya dönüştü.
İsgkatip sisteminin fiyasko olması maalesef; işveren, iş güvenliği uzmanları , işyeri hekimleri konusunda kayıplara ve en önemlisi de Ulusal kayıplara sebep oldu.
Uzman Ve Hekimlerin Kayıpları;
İsg-Katip sisteminde iş güvenliği uzmanları ve işyeri hekimlerin görevlendirilmesinde ki hesaplamalarda dakika hesabı yok, sistemde 2 saat 1 dakikalık bir sözleşmeniz var ise bu saat hesabına dönmediği için sistem sözleşme sürelerinde kayıplar oluşturmaktadır. ÇSGB şubat ayından itibaren bu kayıpların giderilmesi için çalışmaların yapılacağını söylemişti ancak aylardan haziran oldu herhangi bir düzenleme söz konusu olmadı.
İşverenlerin Kayıpları;
İsg-Katip ‘te işverenin kayıpları da çok olacak gibi görünüyor.
Sistemde şuan yapılan tek işlem, iş güvenliği uzmanını ve iş yeri hekimini sisteme tanıtmak ve sözleşmeleri yazdırmaktan öte gitmiyor.
Türkiye'de 264 bin 132 "çok tehlikeli", 333 bin 250 "tehlikeli" ve 804 bin 771 "az tehlikeli" sınıfına giren iş yeri bulunuyor ve sistemden hangi kurumun iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimine ihtiyacı var, hangi kurumun görevlendirme yapıp yapmadığı online görüntülenmektedir.
Bu online sistem sayesinde , işverenin görevlendirmeleri yapmadığı takip edilmekte ancak görevlendirme yapılmayan her ay ve eksik evraklar için cezalar henüz uygulamaya konmuş değil. İleriki dönemlerde iş müfettişleri işletmeye gelmeden bilgisayar başında cezaları yazdıklarına ve bu yüksek cezalardan dolayı bir çok firmanın kilit vurduğuna şahit olabiliriz.
Unutmamak gerek, işletmeniz Tehlikeli grupta veya çok tehlikeli grupta yer alıyorsa (1 işçininiz dahi olsa) görevlendirmenizi yapmalısınız. Az tehlikeli grupta ve 50 çalışan altında ise onlar şuan 2016 ya kadar görevlendirme yapma zorunlulukları yok ama diğer sorumluluklarını yerine getirmeleri şart ( İsg eğitimlerini , Risk analizlerini , Acil eylem planlarını vs… ).
İşverenler, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimini görevlendirdiği zaman çalışanlarına karşı sorumluklarının kalktıklarını düşünmektedir.
Halbuki işveren asıl sorumluluğunu sadece görevlendirmeleri yapmakla değil görevlendirdiği iş güvenliği uzmanlarının ve işyeri hekimlerinin rehberliklerine uymaları halinde yerine getirmiş olacaktır.
Ulusal kayıplar ;
İş Güvenliği uzmanlarının ve İşyeri hekimlerinin görevleri ilgili yönetmeliklerde açıkça yazılmış olup ; Rehberlik, Risk değerlendirmesi, Çalışma ortamı gözetimi, Eğitim, Bilgilendirme ve Kayıt ve İlgili birimlerle işbirliği yapmak şeklinde yönetmeliklerle ortaya koyulmuştur .
Uzmanların ve hekimlerin bu görevlerini yerine getirirken ne kadar doğru veya eksiksiz yaptığını bilmemekteyiz. İşini doğru yapanda yapmayanda İsg-Katip’ te yapıyor görülmekte .
Bu işin ne kadar iyi yapılıp yapılmadığını , İş müfettişi kapıya gelip evrakları sorana kadar bilemiyoruz maalesef.
Türkiye ‘de 16.803 çalışana bir iş müfettişi düşmekte bu iş müfettişlerimizin tüm işletmeleri teker teker gezmesi kimse kusura bakmasın imkânsız görülmekte.
Devletin iş güvenliği üzerine yaptığı yatırımları, iş sağlığı ve güvenliği kanunu çıkartılırken ki iyi niyetleri ve onca insanın gönül verip bir şeyi düzeltme çabaları tam bu noktada yok olmaktadır.
Çözüm İsg-Katip’ in evrimleşmesinde mi ?
İsg-Katip sisteminin evrimini gerçekleştirirken , sistem tüm dokümanların online kontrolünü sağlayacak yapıya dönüştürülmeli, tüm çalışanlar kayıtlı belgelerini (eğitim belgeleri ,sağlık kontrolleri ,iş kazaları, meslek hastalıkları vb. ) ,işletmenin ölçüm sonuçlarını sistemde aktif olarak takip edebilmeli ve çalışma ortamı ile ilgili eksiklikler sistem tarafından otomatik olarak hem çalışana hem de işverene bildirilmelidir.
Yapılması gereken işlerin vakti geldiğinde İsg-Katip sistemi tarafından uyarı olarak bildirilmesi işverenin ve çalışanın iş güvenliği üzerine algısını artıracaktır.
İşverenin yapması gerekenlerin uyarısını sistemden alıp belirli zaman aralığında yerine getirilmediği takdirde , İsg-Katip sistemi direk bakanlığa bilgi vermeli ve iş müfettişleri devreye girmeli.
Böylece işveren sistemde devamlı kontrol altında olduğunu bildiği için gerekli sorumluluklarını yerine getirerek cezai sorumluluktan kurtulur hem de iş güvenliği uzmanın rehberliğiyle işletmesine değer katar.
İsg-Katip üzerinden görevlendirilen iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimleri her yaptığı resimli,onaylı,imzalı vb. belgeyi sisteme yüklemesi sonucu kendi kontrolünü sağlamış olacaktır.
İş güvenliği uzmanları ve işyeri hekimlerinin oluşturdukları çalışma takvimlerine uyumunun adımları sistemde izleneceği için işvereni bakanlığa şikayet etmesine gerek kalmayacak , maaşları için fon arayışları ortadan kalkacaktır.
Yukarda bahsettiğimiz sistemden daha karmaşık sistemler yaptık .Örneğin Milli Eğitim Bakanlığı’nın e-okul uygulamasına bakın, ilk okuldan lise sona kadar ki tüm notlar , resimler vb diğer bilgiler yıllarca sistemde kalmakta ve devamlı sisteme yeni bilgiler girilmesine rağmen sistem aktif bir şekilde çalışmakta.
İsg-KATİP’ in evrimleşmesinin ulusal olarak bizlere çok değer katacağı kuşkusuz eğer yukarda ki yazılanlara hayal dersek o zaman iş güvenliği baret ve ayakkabıdan ibaret olacak iş güvenliği kültürü oluşmayacaktır .Son söz olarak Güvenle Büyüyen Türkiye için Evrimleş Kâtibim…..