Profesyonel Koçluk nasıl işliyor?
Değerli Okurseverler,
Profesyonel koçluğun ne olduğu ve nasıl işlediğiyle ilgili birçok soru alıyorum. Bugün koçluğun üç aşamasını sizinle paylaşmak istiyorum. Umarım bu yazı koçluk süreci ile ilgili merak ettiklerinize cevap olur. Daha detaylı bilgi almak isterseniz lütfen nil.akan@gmail.com adresimden bana ulaşın.
Koçluk süreci üç temel aşamadan oluşuyor:
1. Konu-İç görü
2. Seçim-Taahhüt
3. Eylem-Sorumluluk
Bu üç adımın hepsi koçluk alan kişiye ait. Yani koçluk sürecini yönlendiren, koçluk alan kişinin kendisi. Profesyonel koç, koçluk sürecinin bu üç aşamada akmasını sağlamaktan sorumlu. Biraz açalım mı?
1. Konu-İç görü: Koçluk görüşmesi, koçluk alan bireyin konuşmak istediği “konu” ile başlar. Koçlukta “sorun” yoktur, “konu” vardır. Zira koçluk, bireyin yaşamında olan bitene bir sorun gözüyle değil, bireyi geliştirecek bir konu gözüyle bakar. Birey, koçluğa getirmek istediği konuyu paylaştıktan sonra koç bu konunun bireyin yaşamındaki önemini ve bu konuyla ilgili bireyin ne elde etmek istediğini anlamaya yönelik sorular sorar. Sorular her daim bireye odaklıdır, bireyin etrafında olan olaylara değil. Koçun anlamak istediği, bireyin olaylar karşısındaki duyguları, düşünceleri, hisleri ve seçimleridir. Bu aşama koçluk görüşmesinin yaklaşık %70’ini alır. Zira bu aşamada koç, buzdağının altını görmeye ve berraklaştırmaya çalışır. Ne zaman ki bireyin konuşmak istediği konu ile ilgili yeteri kadar iç görü elde edilir, o vakit koç bir sonraki aşamaya geçer.
2. Seçim-Taahhüt: İç görü aşamasında bireyin koçluk sürecine getirdiği konunun ardındaki hakiki “anlam” tespit edilince, koç bireyin konusuyla ilgili çözüm alternatiflerini paylaşmasını ister. İç görü aşamasında birey oldukça ciddi farkındalıklar edinmiştir. Gerek kendisiyle ilgili, gerek etrafında olan bitenle ilgili. Bu farkındalıkların verdiği netlikle birey artık çözüm yollarını görmeye hazırdır. Geçmişte benzer durumlarda ne gibi yollara başvurduğunu hatırlar, bunlardan şimdiki zamanda nasıl yararlanabileceğini düşünür. Ve çoğunlukla görür ki aslında elinde 1’den fazla çözüm mevcuttur. Tek ihtiyacı olan, bu çözümlerden kendisini en hızlı şekilde sonuca götürecek olanı seçmek ve bu çözüm üzerinde aksiyona geçeceğine dair taahhüt vermektir. Burada birey taahhüdü koça değil kendisine vermektedir. Bu, koçluk sürecinin başarıya ulaşabilmesi için unutulmaması gereken çok önemli bir detaydır. Taahhüt aşamasından sonra birey artık üçüncü aşamaya geçmeye hazırdır. Ek bir not: Bireyin, çözüm opsiyonlarını gözden geçirdiği bu aşama önemli bir kontrol noktasıdır. Bu aşamada birey, detaylı düşünmesinin ve derinleşmesinin verdiği etkiyle tekrar birinci aşamaya, yani iç görü aşamasına dönebilir. Burada ve her zaman koçun görevi, danışanı olduğu noktada karşılamak ve orada danışana yoldaşlık yapmaktır. Danışan tekrar iç görüye dönerse, koç da nezaketle iç görü sürecine döner.
3. Eylem-Sorumluluk: İkinci aşamada çözüm yolunu bulan ve bu çözümü hayata geçireceğine dair kendine taahhüt veren birey, üçüncü aşamada bu çözümü nasıl hayata geçireceğine dair eylem planını hazırlar. Planın hazırlanması ve uygulamaya konulması, diğer aşamalarda da olduğu gibi, koçluk alan bireyin sorumluluğudur.
Gördüğünüz gibi, koçluk sürecinin baş rol oyuncusu koçluk alan birey, yani SİZsiniz. Koçun görevi, koçluk sürecinin yukarıdaki üç aşamada akmasını sağlamaktır.
Buradan çıkaracağımız sonuç şu: Yaşamınızda hangi konu olursa olsun hepsinin baş rol oyuncusu SİZsiniz. Başarılarınızın da yenilgilerinizin de. Bir başkası değil. Çoğu zaman pek çok konuda kendimizi şikayet ederken yakalarız. Sorunlarımızın kaynağı olarak hep başkalarını, evreni, kaderi, ekonomiyi suçlarız. Ne zaman ki yaşamımızda bizi rahatsız eden, dengemizi bozan olaylara “sorun” değil de “konu” olarak yaklaşır ve bu konuların sorumluluğunu başkasına yüklemek yerine biz üstlenirsek, o vakit önünüzdeki çözüm okyanusunun farkına varabiliriz.
Tüm bu süreçte Profesyonel Koç’un görevi sizin “deniz feneri”niz olmaktır.
“Açık bir zihnin olduğu her yerde mutlaka umut olacaktır.” Charles F. Kettering
Sevgiyle,