Ulusal Eğitim İstatistiklerinden Notlar

Eğitim istatistikleri, bir takvim yılı içinde eğitimle ilgili göstergelerin hangi yönde değiştiğini görmek için yapılan istatistiklerdir.

2 Haziran 2026 tarihinde açıklanan ‘Ulusal Eğitim İstatistikleri’ ülkemizi eğitim haritasını ortaya koydu. İstatistiklerde dikkat çeken noktaları şöyle sıralayabiliriz;

-25-34 yaş grubu nüfusta yükseköğretim mezun oranı 2008 yılında %13,5 iken, 2025 yılında bu oran %45,6 oldu. 2008-2025 yılları arasında 25-34 yaş grubundaki nüfusta yer alan kadınlarda yükseköğretim mezun oranı %12,5’ten %50,3’e, erkeklerde ise %14,6’dan %41,0’a yükseldi.

Bu anlamda OECD ülkelerine ait en güncel veri yılı olan 2024 yılına göre, 25-34 yaş arası nüfusta yükseköğretim mezunlarının oranı incelendiğinde OECD ortalaması %48,7 iken, Türkiye ortalaması %44,9 oldu. OECD ülkeleri arasında yükseköğretim mezunu oranının en yüksek olduğu ülke %70,6 ile Güney Kore, en düşük olduğu ülke %29,1 ile Meksika oldu.

-Yükseköğretim mezunları genç yaş gruplarında yoğunlaştı. 25 yaş ve üzeri yükseköğretim mezunlarının genç yaş gruplarında yoğunlaştığı, ileri yaşlara doğru oranların daha düşük düzeylerde gerçekleştiği görülmektedir. Yükseköğretim mezunlarının yaş gruplarına göre dağılım piramidi, 2008 yılında erkekler lehine iken, 2025 yılına gelindiğinde genç yaş gruplarında kadınlar lehine bir görünüm kazanmıştır.

-25 yaş ve üzeri nüfusun ortalama eğitim süresi 2025 yılında 9,6 yıl oldu. 2025 yılında kadınların ortalama eğitim süresi 8,9 yıl iken, erkeklerin ortalama eğitim süresi 10,3 yıl oldu. Ortalama eğitim süresinin en yüksek olduğu il Ankara oldu. 25 yaş ve üzeri nüfusun ortalama eğitim süresinin 2025 yılında en yüksek olduğu il 10,9 yıl ile Ankara olurken, bu ili sırasıyla İstanbul, Eskişehir, Kocaeli ve Yalova takip etti. Ortalama eğitim süresinin en düşük olduğu il ise 7,6 yıl ile Ağrı olurken, bu ili sırasıyla Şanlıurfa, Muş, Kastamonu ve Van izledi. Bu noktada kadınların eğitimi konusunda daha fazla çaba gösterilmesi gereklidir.

-Okuma yazma bilen oranı %97,9 oldu. 2008 yılında 6 yaş ve üzeri nüfusta okuma yazma bilenlerin oranı %91,8 iken, 2025 yılında bu oran %97,9 olarak hesaplandı. 2008-2025 yılları arasında kadınlarda okuma yazma bilen oranı %86,9’dan %96,4’e, erkeklerde ise bu oran %96,7’den %99,3’e yükseldi.

-Annesi yükseköğretim mezunu olan fertlerin % 84,2’si yükseköğretimi tamamladı. 25 yaş ve üzeri nüfusta, annesi yükseköğretim mezunu olan fertlerin %84,2’sinin yükseköğretim, %13,1’inin ortaöğretim ve %2,7’sinin ortaöğretim altı eğitim düzeyini tamamladığı tespit edildi. İlgili nüfusta, babası yükseköğretim mezunu olan fertlerin %80,4’ünün yükseköğretim, %16,2’sinin ortaöğretim ve %3,5’inin ortaöğretim altı eğitim düzeyini tamamladığı belirlendi.

2025 yılı eğitim istatistiklerime bakıldığında, birçok göstergede 2024 yılına göre iyileşme olduğu, ancak hemen hemen bütün göstergelerde OECD ülke ortalamalarının gerisinde kalındığı görülecektir.