Son günlerde gündemde Kamu alacaklarına yapılan af ile 13.05.2014 tarihinde Soma ilçesinde meydana gelen kaza sonucu ölen 301 kişi için yapılan düzenleme ve madenlerde çalışma şartlarında iyileştirmeyi kapsayan torba yasası yer almaktadır. Ancak, torba yasada bir çok farklı düzenlemelerde vardır. Bunlar doğum borçlanması, Bağ-Kur sigortalısının esnaf sicil kaydı ve oda kayıtlarının kabulü ile yurtdışı borçlanmalarıyla ilgili değişiklikler sayılabilir. Torba yasada yurtdışı borçlanması hakkında iki önemli değişiklik bulunmaktadır.
Yurtdışı Borçlanma Hakkında Yürürlükteki Hükümler ve Yeni Yapılacak Düzenlemeler Karşılaştırılarak Açıklanacaktır.
Yurtdışı hizmet borçlanmalarında Türk Vatandaşı olma şartı iki halde yerine getirilmesi zorunludur. Bunlardan biri borçlanılmak istenilen sürelerde ilgili kişinin Türk Vatandaşı olması, diğeri ise borçlanma talebinde bulunan sigortalı veya hak sahiplerinin başvuru tarih itibariyle Türk Vatandaşı olması zorunludur.
Yapılacak Düzenlemeye Göre;
Genel olarak Mavi Kart olarak bilinen belge, doğumla Türk Vatandaşı olan kişilerin bulunduğu Ülkenin vatandaşlığını alabilmek için Türkiye Cumhuriyeti hükümetinin izniyle vatandaşlıktan çıkan kişilere verilen belge adıdır. Yapılan değişiklikle Mavi Kart sahibi olan kişilerde, Türk Vatandaşlığında geçen hizmetlerini borçlanmak için başvuruda bulunabileceği ve başvuru sırasında Türk Vatandaşlığı şartı aranmayacaktır.
Borçlanılan Hizmetlerin Değerlendirilmesi
Borçlanılan Yurtdışı Hizmet sürelerinin Sosyal Güvenlik Kuruma tarafından değerlendirilmesi iki şekilde olmaktadır
1 – Ülkemizde sigorta hizmeti var ise Yurtdışı hizmet borçlanma süreleri, sigorta başlangıç tarihinden önceki süreleri kapsıyorsa, sigorta başlangıç tarihi, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürmektedir.
2 – Ülkemizde Sosyal Güvenlik Kurumuna tabi hizmeti bulunmayan ve yurtdışı hizmet borçlanma talebinde bulunan kişilerin sigorta başlangıç tarihi ödemenin yapıldığı tarihten borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülerek sigorta başlangıç tarihi bulunmaktadır.
Yapılacak Düzenlemeye Göre;
Yapılan Sosyal Güvenlik Sözleşmelerinde, Ülkemiz Sosyal Güvenlik Kurumuna tabi sigortasının başlangıç tarihinden önce, sözleşme yapılan ülkede sigortası olan kişilerin sigorta başlangıç tarihi o ülkedeki tarihin esas alınacağı yönünde hüküm var ise, hükmün esas alınacağı belirtilmektedir. Yapılan düzenlemeyle sigorta başlangıç tarihi ikili Sosyal Güvenlik Sözleşmesine göre belirlenecektir. Bu düzenlemeyle bir çok hak mahrumiyeti önlenmiş olacaktır.
Yapılacak düzenlemeyle Yurtdışı borçlanması başvurusunda bulunduğu sırada aranan Türk Vatandaşı olma şartı kaldırılmış olmaktadır. Ayrıca, sigorta başlangıç tarihi ise sözleşme yapılan ülke durumuna göre değişiklik arz edecektir. Bu ve buna benzer sebepler dolayı dava edilen bir çok konu ortadan kalkmış olacaktır.