Milyonlarca ticari araç sahibini yakından ilgilendiren denetimlerde yeni bir dönem başladı. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile Emniyet Genel Müdürlüğü arasında 2021 yılından bu yana yürütülen veri paylaşımı sayesinde, yol kenarı trafik kontrolleri artık aynı zamanda sigorta denetimi niteliği taşıyor.
Yapılan uygulamayla, trafik ekiplerince düzenlenen tutanaklar doğrudan SGK sistemine aktarılıyor. Denetim sırasında direksiyon başındaki kişinin sosyal güvenlik kaydı bulunmuyorsa, özellikle tüzel kişiliğe ait araçlar için ağır idari para cezaları devreye giriyor.
Denetim tutanakları SGK’ya iletiliyor
Rutin kontrollerde hazırlanan belgelerde yer alan araç plakası, sürücü kimlik bilgileri ve denetim tarihi SGK veri tabanıyla eşleştiriliyor. Yapılan incelemede, ticari aracı kullanan kişinin ilgili şirkette sigortalı olarak çalışmadığı tespit edilirse, kurum tarafından “kayıt dışı istihdam” işlemleri başlatılıyor ve işverenlere yüksek tutarlarda ceza kesiliyor.
Sigortasız şoför çalıştırmanın maliyeti ağırlaşıyor
5510 sayılı Kanun kapsamında uygulanan yaptırımlar asgari ücret üzerinden hesaplanıyor. Buna göre:
Aylık prim ve hizmet belgeleri için bildirilmeyen her ay başına 2 asgari ücret tutarında ceza uygulanıyor.
İşçinin ücret bordrosunda yer almaması veya kayıtların geçersiz sayılması halinde her ay için yarım asgari ücret tutarında ek ceza kesiliyor.
İşe giriş bildirgesinin verilmemesi durumunda, her bir çalışan için 2 asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanıyor.
Tekerrür halinde, yani aynı ihlalin bir yıl içinde tekrarlanması durumunda, sigortasız her bir kişi için ceza asgari ücretin 5 katına kadar çıkabiliyor.
Kiralık araçlarda sorumluluk kimde?
Araç sahiplerinin cezadan muaf tutulabilmesi için, aracı kullanan şoförün kiralayan gerçek veya tüzel kişi tarafından sigortalanmış olması gerekiyor. Ancak bu muafiyetin geçerli sayılabilmesi için taraflar arasında yazılı ve geçerli bir kira sözleşmesinin ibraz edilmesi şart.
Kaza halinde hukuki risk büyüyor
Sigortasız şoförün karıştığı kazalarda, maddi tazminat yükümlülükleri ve hukuki sorumluluk doğrudan araç sahibine yükleniyor. Yaralanma veya can kaybı yaşanması halinde, araç sahibi ciddi bir hukuk süreciyle karşı karşıya kalabiliyor.
Yetkililer hem SGK yaptırımlarından kaçınmak hem de olası kazalarda mağdur olmamak için araç sahiplerinin, araçlarını kullanan kişilerin sigorta durumlarını düzenli olarak kontrol etmeleri gerektiğini vurguluyor.
