Dünyada her yıl milyarlarca ton gıda israf edilirken, Türkiye'de de tablo düşündürücü boyutlara ulaşıyor. Türkiye İsrafı Önleme Vakfı'nın (TİSVA) 2025 Yılı İsraf Raporu'nda yer alan verilere göre Türkiye'de yılda 8,7 milyon tonu aşkın gıda israf ediliyor. Kişi başına çöpe atılan yiyecek miktarı ise 102 kilogramı buluyor.

Gıda israfının yalnızca ekonomik kayıp olmadığına dikkat çekilen raporda, tüketilmeyen yiyeceklerle birlikte üretim aşamasında harcanan su, enerji, emek ve doğal kaynakların da boşa gittiği vurgulanıyor.

Bu tablo karşısında Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, tesislerinde tüketilemeyen yiyeceklerin çöpe gitmesini önlemeye yönelik yeni bir uygulamayı hayata geçirdi.

Fatma Şahin uygulamayı duyurdu

Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, belediyeye ait tesislerde müşterilerin ücretini ödeyerek aldıkları hizmetlerden tüketemedikleri yiyecekleri evlerine götürebileceklerini açıkladı.

Şahin, paylaşımında dini ve toplumsal açıdan israfın önlenmesinin önemine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:

"Yüce dinimiz bize israf etmemeyi, nimetin kıymetini bilmeyi öğütlüyor. Rabbimiz Kur’an-ı Kerim’de, 'Yiyin, için fakat israf etmeyin. Çünkü Allah israf edenleri sevmez.' buyuruyor. Bugün dünyada her yıl yaklaşık 1 milyar porsiyon yemek çöpe gidiyor. Türkiye olarak biz de bu konuda hiç iyi bir sınav veremiyoruz.
Oysa israfı önlemek elimizde. Gaziantep Büyükşehir olarak tesislerimizde yeni bir uygulama başlattık. Kahvaltı başta olmak üzere, ücretini ödeyerek aldığınız hizmetlerden tüketemediğiniz yiyecekleri evinize götürebileceksiniz. İstiyoruz ki hiçbir nimet çöpe gitmesin, hiçbir emek ziyan olmasın. Gaziantep’ten başlattığımız bu uygulamanın tüm Türkiye’ye yayılmasını temenni ediyoruz."

Sosyal medyada destek de geldi, eleştiri de

Fatma Şahin'in paylaşımı sosyal medya kullanıcıları arasında farklı değerlendirmelere neden oldu. Uygulamayı destekleyen vatandaşlar, özellikle kahvaltı sofralarında tüketilemeyen yiyeceklerin çöpe gitmesi yerine eve götürülmesinin önemli bir adım olduğunu belirtti.

Yeşil Fırın'ın sosyal medya hesabından yapılan yorumda, gıda israfını önlemeye yönelik uygulamaya öncülük etmiş olmaktan mutluluk duyulduğu ifade edildi. İşletme, bu hareketin yaygınlaşmasına katkı sunanlara teşekkür etti.

Bazı kullanıcılar ise uygulamanın gastronomi şehri Gaziantep'e yakıştığını belirterek diğer işletmelerin de benzer bir yöntemi benimsemesini istedi.
Bir kullanıcı, "Çok ince düşünülmüş ve gastronomi şehrine yakışır bir davranış. Umarım tüm işletmelere gelir. Emeklerinize sağlık başkanım" yorumunu yaptı.
Bir başka kullanıcı da uygulamanın yurt dışında örneklerinin bulunduğunu hatırlatarak, "Böyle uygulamalar çok güzel. İsraf kötü, bravo" ifadelerini kullandı.

Uygulamanın öncüsü kim tartışması

Paylaşıma gelen yorumların tamamı ise olumlu olmadı. Bazı kullanıcılar, benzer uygulamaların daha önce Adana'da Yeşil Fırın tarafından hayata geçirildiğini belirterek, uygulamanın Gaziantep'te ilk kez başlatıldığı yönündeki algıya itiraz etti.

Yorumlarda, "Adana Yeşil Fırın'da zaten uzun zamandır uygulanıyor", "Öncüsünü de etiketlerseniz güzel olur" ve "Her şeyi biz başlattık demekten vazgeçilmeli" şeklindeki eleştiriler dikkat çekti.

Böylece tartışma yalnızca gıda israfının önlenmesiyle sınırlı kalmadı, uygulamanın ilk olarak hangi işletmede hayata geçirildiği konusu da gündeme geldi.

Vatandaşlardan ambalaj atığı uyarısı

Uygulamaya destek veren bazı vatandaşlar ise paketleme yönteminin çevresel boyutuna dikkat çekti. Bir kullanıcı, işletmelerin müşterilere özel kutular vermesini olumlu bulduğunu ancak bunun yeni ambalaj atığı oluşturmaması gerektiğini belirtti. Vatandaş, müşterilerin kendi kaplarını yanlarında getirmesinin de teşvik edilebileceğini ifade etti.

Bazı kullanıcılar da artan yiyeceklerin evcil hayvanlar için değerlendirilmesinin mümkün olduğunu dile getirdi. Öte yandan bir vatandaş, belediye tesislerinde uygulamayı denediğini ancak kahvaltılık ürünlerin paketlenmesine izin verilmediğini, pide ve ciğer gibi yiyeceklerin paketlenebildiğinin söylendiğini belirterek uygulamanın bütün ürünleri kapsayıp kapsamadığını sorguladı.

67 ton mandalina ücretsiz dağıtıldı
67 ton mandalina ücretsiz dağıtıldı
İçeriği Görüntüle

Asıl soru: Gaziantep genelinde yaygınlaşacak mı?

Fatma Şahin'in açıklamasıyla belediye tesislerinde gündeme gelen uygulamanın önünde şimdi daha önemli bir sınav bulunuyor: Bunun diğer işletmeler tarafından da benimsenip benimsenmeyeceği.

Gaziantep'te çok sayıda kahvaltı salonu, restoran, lokanta ve otel bulunuyor. Özellikle serpme kahvaltılarda masalara getirilen ancak tüketilemeyen ürünlerin çöpe gitmesi, gıda israfı tartışmalarının önemli başlıklarından biri.

Kamuoyu şimdi şu soruların yanıtını merak ediyor:

Gaziantep Büyükşehir Belediyesinin uygulaması diğer restoran ve kahvaltı işletmelerine de örnek olacak mı?İşletmeler, müşterilerin tüketemediği yiyecekleri paketleyerek eve götürmesine destek verecek mi?

Vatandaşlar, kalan yiyecekleri istemekten çekinmeden bu uygulamaya katılacak mı?

Ambalaj atığını artırmadan, yeniden kullanılabilir kaplarla daha çevreci bir sistem oluşturulabilecek mi?

Uygulama gerçekten gıda israfını azaltan kalıcı bir alışkanlığa dönüşebilecek mi?

Gıda israfıyla mücadele yalnızca belediyelerin veya işletmelerin sorumluluğunda değil. Üreticiden işletmeciye, tüketiciden yerel yönetimlere kadar herkesin katkısını gerektiriyor.

Gaziantep'te başlatılan uygulamanın diğer işletmelere yayılıp yayılmayacağını ve vatandaşların bu yöntemi ne ölçüde benimseyeceğini ise önümüzdeki süreç gösterecek.

Çünkü mesele yalnızca artan yemeği eve götürmek değil; emeğin, nimetin ve doğal kaynakların değerini bilerek israf etmemeyi alışkanlık haline getirmek.

Kaynak: Haber Merkezi