Bilim dünyası, bulaşıcı ve ölümcül bir mantarın küresel ölçekte yayılmaya devam ettiğine dikkat çekiyor. Yapılan yeni bir bilimsel inceleme, antifungal ilaçlara dirençli bir mantar varyantının ciddi bir halk sağlığı tehdidine dönüştüğünü ortaya koydu.
Araştırmalara göre, mantar enfeksiyonları dünya genelinde her yıl yaklaşık 6,5 milyon kişiyi etkiliyor. Antifungal tedaviye rağmen vakaların yüzde 50’sinden fazlasının ölümle sonuçlandığı belirtiliyor.
Candida auris nedir?
Candida auris, özellikle bağışıklık sistemi zayıflamış bireylerde ağır ve ölümcül enfeksiyonlara yol açabilen istilacı bir maya türü olarak tanımlanıyor. Hastaneler ve bakım merkezlerinde hızla yayılabilen bu mantar, tedaviye dirençli yapısıyla dikkat çekiyor.
Küresel yayılım hızlandı
Söz konusu varyant ilk kez 2009 yılında Japonya’da bir hastanın kulak kanalında tespit edildi. Kısa sürede Hindistan başta olmak üzere birçok ülkeye yayılan mantar, 2014 yılında küresel bir halk sağlığı tehdidi olarak sınıflandırıldı. Güncel verilere göre Candida auris, bugün 6 kıtada en az 61 ülkede tespit edilmiş durumda.
Neden bu kadar tehlikeli?
Araştırmacılar, mantarın maya benzeri büyüme biçiminden filament yapıya geçebilme özelliği sayesinde ilaçlara karşı hızla direnç geliştirdiğini vurguluyor.
Mantarın hücre duvarında bulunan özel proteinler, insan derisine güçlü şekilde tutunmasını sağlıyor. Ayrıca hücre zarındaki “dışarı atım pompaları”, antifungal ilaçları etkisiz hale getirebiliyor.
Yüzeylerde oluşturduğu biyofilm tabakaları ise ilaçların mantara nüfuz etmesini zorlaştırıyor.
Teşhis ve tedavide ciddi sorun
Çalışmada, Candida auris’in hastaneler arasında ve hastalar yoluyla bulaşmasının ciddi bir tıbbi risk oluşturduğu ifade edildi. Enfeksiyonun sıklıkla yanlış teşhis edilmesi, doğru tedaviye geç başlanmasına yol açıyor.
Uzmanlar, özellikle sağlık altyapısı sınırlı ülkelerde daha güçlü izleme ve erken teşhis sistemleri kurulması gerektiğini vurguluyor.
Öte yandan klinik deneme aşamasında olan üç yeni antifungal ilacın, yakın gelecekte bu enfeksiyonun tedavisinde kullanıma sunulmasının hedeflendiği bildirildi.
