Gaziantep’te Şahinbey Belediyesinin çiftçilerden temin ettiği zeytinyağını aracısız olarak 16 litrelik tenekesi 4 bin 250 TL’den satışa sunması kamuoyunda tartışma yarattı. Belediye Başkanı Mehmet Tahmazoğlu’nun uygun fiyatlı satış uygulamasını çiftçiye destek olarak değerlendirmesi, zeytin üreticilerinin eleştirileriyle karşılaştı. Sosyal medya paylaşımına gelen çok sayıda yorumda üreticiler, düşen satış fiyatına karşılık artan üretim maliyetlerinin görmezden gelindiğini savundu.
Şahinbey Belediyesinin yaklaşık 6 yıl önce çiftçilere dağıttığı 750 bin zeytin fidanının artık ürün vermeye başladığını belirten Tahmazoğlu, çiftçilerden alınan zeytinyağının aracısız şekilde vatandaşlara ulaştırıldığını açıkladı. Geçen yıl 16 litrelik tenekesi 6 bin TL olan zeytinyağının bu yıl 4 bin 250 TL’den satışa sunulduğunu ifade eden Tahmazoğlu, vatandaşların belediyenin satış noktalarından uygun fiyatla ürün alabileceğini söyledi.
Ancak üreticiler, fiyatın düşürülmesinin tek başına destek anlamına gelmediğini, üretim maliyetlerinin de hesaba katılması gerektiğini dile getirdi.
Mazot 100 TL’yi aştı, yağın fiyatı düştü
Üreticilerin yorumlarında en çok dikkat çektiği konuların başında mazot ve işçilik maliyetleri geldi. Geçen yıl 45-50 TL seviyelerinde olduğunu belirttikleri mazot fiyatlarının bu yıl 100 TL’nin üzerine çıktığını ifade eden çiftçiler, buna rağmen zeytinyağının satış fiyatının 6 bin TL’den 4 bin 250 TL’ye gerilemesini sorguladı.
Bir üretici, maliyetlerdeki artışa dikkat çekerek, “Geçen yıl mazot 45 TL idi, şimdi 100 TL. 16 litrelik teneke 6 bin TL idi, şimdi 4 bin 250 TL. Bu zararı kim ödeyecek?” sözleriyle tepkisini dile getirdi.

Başka bir üretici ise işçilik maliyetlerindeki artışı şu sözlerle anlattı:
“Geçen yıl günlük işçilik 1000 TL, bu yıl 1500 TL. Geçen yıl yağ 6 bin TL, şu an 4 bin TL civarında. Başkanı suçlamayın, başkana o yağı veren çiftçileri bulun.”
Bazı üreticiler günlük işçi ücretlerinin 1700-2000 TL seviyelerine ulaştığını, bir işçinin gün boyunca ancak 80-100 kilogram zeytin toplayabildiğini belirterek hasat, budama, gübreleme, ilaçlama, nakliye ve sıkım giderlerinin de hesaba katılmasını istedi.
“Çiftçinin kârı nerede?”
Üreticilerin en önemli itirazlarından biri de zeytinyağının belediyeye hangi fiyattan temin edildiği oldu. Çiftçiler, üretim maliyetlerinin karşılanıp karşılanmadığının açıklanmasını isterken, bazı yorumlarda belediyenin ürünü doğrudan üreticiden değil aracılardan aldığı iddia edildi.
Bir üretici, “Çiftçiden alırken maliyet hesabı yaptınız mı? Çalışanın yevmiyesi 2 bin lira. Bir kişi 80-90 kilo ancak topluyor. Bu sadece toplama maliyeti. Çiftçinin kârı nerede?” diye sordu.
Bir başka vatandaş ise belediyenin üreticiyi koruyacak bir alım politikası izlemesi gerektiğini belirterek, “Çok merhametliyseniz çiftçiden pahalı alın, vatandaşa ucuz satın. Birini vurup diğerinin elinden tutmak olmaz” ifadelerini kullandı.
Yorumlarda, üreticinin ürününü doğrudan satabilmesi için aracısız alım mekanizmasının oluşturulması gerektiği de vurgulandı.
“Zeytin ağaçlarını söküyoruz”
Bazı üreticiler, artan maliyetler nedeniyle zeytinciliği sürdürmekte zorlandıklarını ve bahçelerini sökmeyi düşündüklerini ifade etti.
Bir üretici, yıllardır emek verdiği zeytin ağaçlarıyla ilgili yaşadığı sıkıntıyı şu sözlerle anlattı:
“9 bin ağaç zeytin yetiştirdim, 8 binini söktüm. Bu sene de sizin gibilerin yüzünden kalan 1000 ağacı sökeceğim. Mazot, gübre, işçilik ve ilaç fiyatlarını düşürün, biz satalım. Oy uğruna çiftçiyi bitirdiniz.”
Başka bir üretici ise 15 dönümlük zeytin bahçesinde hasat yapmanın maliyetini karşılayamadığını belirterek, “İşçiye söylüyorum, 1700 liraya geliriz diyor. Üç gün işçi getirsem bana ne kalıyor? Bu yıl toplamayacağım, zeytin dalında kalsın” ifadelerini kullandı.
Üreticiler, tarımsal girdilerin fiyatlarının düşürülmesi ve zeytinciliğin sürdürülebilir hale getirilmesi için belediyeden yalnızca satış fiyatına odaklanmayan projeler geliştirmesini istedi.
Yağın kaynağı ve gramajı da sorgulandı
Belediyenin satışa sunduğu zeytinyağıyla ilgili yorumlarda ürünün hangi üreticilerden, hangi bölgelerden ve hangi şartlarda temin edildiği de gündeme geldi. Bazı vatandaşlar ürünün analizlerinin yapılıp yapılmadığını ve kalite kontrol süreçlerini sorgularken, tenekenin 16 litre olarak belirtilmesine rağmen litre-kilogram hesabının açıkça paylaşılmasını istedi.
Bir vatandaş, “Başkanım, analiz yapıldı mı? İçine başka bir şey katmasınlar” derken, başka bir yorumda ise “16 litre zeytinyağı satıyoruz diyorsunuz. Gramaj mı eksik, yanlış mı söyleniyor?” sorusu yöneltildi.
Bazı üreticiler de belediyenin alımları doğrudan çiftçiden yapıp yapmadığının açıklanmasını istedi. Ürünün hangi köylerden, hangi üreticilerden ve hangi fiyatlarla alındığına ilişkin şeffaf bilgi talep edildi.
Üreticilerden üç maddelik çözüm önerisi
Yorumlarda yalnızca fiyat eleştirileri değil, zeytinciliğin geleceğine ilişkin çözüm önerileri de yer aldı. Bir üretici, belediyeye üç maddelik çağrıda bulunarak şu önerileri sıraladı:
Zeytinyağı fabrikalarının denetlenmesi ve sıkım işlemlerinin kontrol edilmesi.
İspanya, İtalya ve Yunanistan ile rekabet edebilecek, makineyle hasadı yaygınlaştıran projelerin geliştirilmesi.
Çiftçiden alınan zeytinyağının yurt dışına pazarlanması için çalışmalar yapılması.
Üretici, bu adımların atılması halinde zeytinciliğin sürdürülebilir hale gelebileceğini belirtti.
Kamuoyu çiftçiden yana açıklama bekliyor
Şahinbey Belediyesinin uygun fiyatlı zeytinyağı satışı vatandaşın bütçesine katkı sağlamayı amaçlarken, üreticilerin tepkileri tarımsal üretim maliyetlerini yeniden gündeme taşıdı.
Yorumlarda öne çıkan ortak talep ise çiftçinin emeğinin karşılığını alması ve tüketicinin uygun fiyatlı ürüne ulaşması için iki tarafı da koruyan bir sistem kurulması oldu.
Üreticiler, “Zeytin üreticisi sadaka değil, emeğinin karşılığını istiyor. Çiftçinin alın teri üzerinden hesap yapılmasın” sözleriyle tepkilerini dile getirirken, Şahinbey Belediyesinden zeytinyağının alım fiyatı, tedarik süreci ve üreticiye sağlanan desteğin kapsamı konusunda açıklama bekliyor.




