Anne veya babasına ait işyerinde 18 yaşından önce sigortalı olarak çalışan binlerce kişiyi yakından ilgilendiren önemli bir uygulama bulunuyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), 2013/11 sayılı Genelge kapsamında bazı durumlarda bu süreleri geçersiz sayabiliyor.
Genelgede yer alan düzenlemeye göre, anne veya babanın işyerinde çalışan küçüğün sigortalı kabul edilebilmesi için vasi katılımıyla düzenlenmiş ve hâkim tarafından onaylanmış bir hizmet sözleşmesinin bulunması gerekiyor. SGK, söz konusu şartların sağlanmadığı durumlarda sigortalılık başlangıcını ve bu döneme ait prim günlerini iptal edebiliyor.
EYT kapsamındaki çalışanları da İlgilendiriyor
Uygulamanın özellikle emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) kapsamındaki bazı çalışanlar açısından hak kayıplarına yol açabileceği belirtiliyor.
İlk sigorta girişi 18 yaşından önce anne veya babaya ait işyerinde yapılan kişilerin, 8 Eylül 1999 tarihinden önce başka bir işyerinde sigorta başlangıcı bulunmuyorsa, sigorta başlangıcının iptal edilmesi halinde EYT kapsamından çıkabileceği ifade ediliyor.
Bir diğer risk grubunu ise ilk sigorta başlangıcı farklı bir işyerinde olan ancak 18 yaşından önce anne veya babasının işyerinde geçen çalışma sürelerini prim günlerine ekleyen kişiler oluşturuyor. Bu sürelerin silinmesi durumunda emeklilik için gerekli prim gün sayısının eksik kalabileceği ve bazı durumlarda emeklilik işlemlerinin yeniden değerlendirilmesinin gündeme gelebileceği belirtiliyor.
Yargı kararlarında fiili çalışma vurgusu
Öte yandan konuya ilişkin yargı kararlarında farklı değerlendirmeler bulunuyor. Mahkemelerin bazı kararlarında yalnızca şekli şartların değil, kişinin işyerinde fiilen çalışıp çalışmadığının da araştırılması gerektiğine dikkat çekiliyor.
Yargı kararlarında ayrıca çocukları korumak amacıyla getirilen düzenlemelerin, yıllar sonra sigortalılık ve emeklilik haklarını tamamen ortadan kaldıracak şekilde yorumlanmaması gerektiği yönünde değerlendirmelere yer verildiği belirtiliyor.
Dava açma hakkı bulunuyor
Uzmanlar, anne veya babasına ait işyerinde 18 yaşından önce sigortalı çalışması bulunan kişilerin hizmet dökümlerini dikkatle incelemesi gerektiğini belirtiyor. SGK tarafından sigortalılık başlangıcı veya prim günlerinin iptal edilmesi halinde ise ilgililerin yargı yoluna başvurma ve dava açma hakkının bulunduğu ifade ediliyor.
Hak kaybı yaşanmaması için özellikle emeklilik başvurusu yapacak kişilerin hizmet kayıtlarını kontrol etmeleri ve gerekli durumlarda hukuki destek almaları öneriliyor.
