Mart ayı dünya genelinde “Kolon Kanseri Farkındalık Ayı” olarak kabul edilirken, uzmanlar hastalığın giderek daha fazla kişiyi etkilediğine dikkat çekiyor. Kolorektal kanserler, her iki cinsiyette de görülme sıklığı açısından dünya genelinde üçüncü sırada yer alıyor.
Her yıl dünyada yaklaşık 2 milyon kişiye kolorektal kanser tanısı konuluyor. Sağlık Bakanlığı Türkiye Kanser İstatistikleri verilerine göre ise Türkiye’de de hastalığın görülme sıklığı dünya ile paralel seyrediyor. 2018 yılında ülkede 7 binden fazla kişiye yeni kolorektal kanser tanısı konulduğu biliniyor.
Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Rencüzoğulları, son yıllarda kolon kanserinin genç nüfusta daha sık görülmeye başladığını belirterek önemli uyarılarda bulundu.
Genç Yaşlarda Kolon Kanseri Vakaları Artıyor
Prof. Dr. Ahmet Rencüzoğulları, özellikle 50 yaş altı kişilerde kolon kanseri vakalarının giderek arttığını belirtti.
“50 yaş altındaki kolorektal kanser sıklığı geçmişte yüzde 6–10 civarındayken, 1990 ile 2013 yılları arasında iki katına çıktı ve son yıllarda artmaya devam ediyor. Genç yaşlarda tanı alan hasta sayısındaki artış ciddi bir risk olarak değerlendiriliyor. Gençlerde tarama programlarının yeterince yapılmaması ve tümörlerin farklı davranabilmesi nedeniyle hastalık çoğu zaman daha ileri evrelerde teşhis edilebiliyor” dedi.
Kırmızı Et ve Hareketsiz Yaşam Riski Artırıyor
Kolon kanseri riskini artıran birçok faktör bulunduğunu belirten uzmanlar, özellikle yaşam tarzının büyük rol oynadığına dikkat çekiyor.
Değiştirilebilir risk faktörleri arasında:
Aşırı kırmızı ve işlenmiş et tüketimi
Liften fakir beslenme
Obezite
Yetersiz fiziksel aktivite
Alkol ve sigara kullanımı yer alıyor.
Değiştirilemeyen risk faktörleri ise:
İleri yaş
Ailede kolon kanseri öyküsü
Genetik hastalıklar
Ülseratif kolit ve Crohn hastalığı gibi inflamatuvar bağırsak hastalıkları
Daha önce karın bölgesine radyasyon uygulanması olarak sıralanıyor.
Uzmanlara göre modern yaşam tarzı, yanlış beslenme ve hareketsizliğin artması kolon kanseri riskini önemli ölçüde yükseltiyor.
Bu Belirtiler Göz Ardı Edilmemeli
Kolorektal kanser erken evrelerde çoğu zaman belirti vermeyebilir. Ancak bazı uyarıcı şikayetlerin ciddiye alınması gerekiyor.
Dikkat edilmesi gereken belirtiler arasında şunlar yer alıyor:
Gizli kanamalara bağlı halsizlik ve yorgunluk
Bağırsak alışkanlığında değişiklik (özellikle kabızlık)
Makattan kanama
Dışkılama sonrası rahatlayamama hissi
İnce dışkılama
Karın ağrısı
Açıklanamayan kilo kaybı
Uzmanlar, bu belirtilerin her zaman kanser anlamına gelmese de mutlaka doktora başvurulması gerektiğini vurguluyor.
Kolonoskopi Ağrılı Bir İşlem Mi?
Toplumda kolonoskopi konusunda bazı çekinceler bulunduğunu belirten uzmanlar, işlemin genellikle sedasyon altında yapıldığını ve hastaların ağrı hissetmediğini ifade ediyor.
Kolonoskopi öncesinde bağırsak temizliği için özel bir hazırlık süreci uygulanırken, işlem sonrasında hastalar kısa süre içinde günlük yaşamlarına dönebiliyor.
Erken Teşhis Hayat Kurtarıyor
Uzmanlara göre kolon kanserine bağlı ölümleri azaltmanın en etkili yolu erken teşhis. Tarama programları sayesinde kanser öncüsü polipler henüz kansere dönüşmeden tespit edilip çıkarılabiliyor.
Bu nedenle özellikle kolonoskopi ve gaitada gizli kan testi gibi tarama yöntemlerine düzenli olarak katılmanın büyük önem taşıdığı belirtiliyor.
Erken tanı sayesinde kolon kanseri büyük oranda tedavi edilebiliyor.
