El, sürekli kullanılan bir uzuv olması nedeniyle sürekli tehlikelere açıktır. İnsan doğuştan gelen bir refleks olarak darbe ve yüksek ses esnasında öncelikle başını korur. Bunu yaparken de genellikle ellerini kullanır. Bunun yanında eller vücuttan uzakta işlev gördükleri için direkt travmaya maruz kalma ihtimalleri diğer organlara oranla alabildiğine yüksektir.
Ellerde oluşan hasarlar, damar ve sinir yapıların hasar almasının yanında tendon hasarı oluşumuyla tehlikeli olabilmektedir. Nasıl ki kopan bir sinirin yerine dikilmesi, yırtılan bir damarın onarılması aciliyet gerekiyorsa kopmuş bir tendonun yerine dikilmesi de acil bir yaklaşımı gerektirir. Zaman açısından baktığımızda tendon tamir periyotları 4 e ayrılır. Bunlardan ilk 2’ si bitip, 3. Periyoda girmeden tendon hasarı giderilirse düzelme olasılığı o kadar yüksektir.
Öncelikle tendonun görevine bir göz atalım. Fleksör ve ekstensör olmak üzere iki grup tendon bulunur. Bunlardan fleksör olarak adlandırılan tendon parmakları büker, ekstensör olanlar ise açar. Çok esnek olmayan bu doku, kemikten yumuşak kastan serttir. Bu yüzden travma esnasında kesilme kopma olayı sıkça yaşanmaktadır.
Tendon tedavisinde en büyük yanlış, yerine dikildikten sonra düzelmesi için hareket ettirmemektir. Hareket ettirilmeyen tendon, yapısı itibariyle çevre dokulara yapışır. İçerisinden kayarak hareket ettiği kanala yapışan tendonu yeniden hareketlendirmek olası olsa da zordur. Bu yüzden aşırı gerilimi engelleyecek yardımcı maddelerle hareket sınırlandırılır. Parmağın aşırı açılması ve aşırı kapanması istenmez. Bu durum dikişlerin atmasına sebep olacaktır.
Tendon kesiğine en çok cam kırıkları neden olmaktadır. Bilek hizasından kesilen tendonun cerrahiyle yerine dikilmesi çok zordur. Kopan tendon büzülerek kanal içerisinde geriye doğru kaçar. Bu yapıyı yerine tespit etmek de oldukça zordur ve birçok farklı dikiş tekniği kullanılmaktadır.
Burada önemli olan, tendon kesisin de bilinçli olmak, yapısı hakkında fikir sahibi olmak ve post operatif döneme çok büyük bir hassasiyetle dikkat etmektir. 6 haftaya kadar tam fonksiyon kullanmaktan kaçınılmalıdır. Birleşim yerinden yeniden kopma ihtimali bu 6 haftalık süreç içerisinde git gide artar.
Siz siz olun, tendon yaralanmanız varsa ilgili parmağınızı ufak da olsa hareket ettirmekten kaçınmayın. Bunun için bir egzersiz programı edinebilirsiniz.
