Eğitimde hedef; bireye kazandırılması planlanan, istendik bilgi, beceri, tutum ve değerlerin bütünüdür.

Eğitim sürecinin yönünü ve amacını belirleyen bu kavram, öğrencinin eğitim sonunda hangi yeni davranışları kazanacağını gösteren yol haritasıdır. Eğitimde hedefler temel olarak üç ana alana ayrılır:

-Bilişsel Alan: Zihinsel becerileri, bilgiyi ve kavrama süreçlerini içerir.
-Duyuşsal Alan: İlgileri, tutumları, değerleri ve duygusal tepkileri kapsar.
-Psikomotor (Devinişsel) Alan: Fiziksel becerileri ve el-göz koordinasyonu gerektiren eylemleri ifade eder.
Görsel öğrenme süreçlerinde ise hedef; öğrencilerin ders materyallerini grafikler, şemalar, videolar ve şekiller gibi görsel araçlarla daha kalıcı ve etkili bir şekilde öğrenmesini amaçlamaktır.

TALIS 2024, Türkiye’de öğretmenlerin %43,3’ü tüm alanlarda ders hedeflerine yüksek düzeyde ulaştıklarını belirtmiştir.

TALIS 2024’te yer alan anket soruları arasında, öğretmenlerin bir önceki hafta verdikleri derslerin belirli hedeflere ne ölçüde ulaştığı yer almaktadır. Türkiye’de, öğretmenlerin %43,3’ü, değerlendirilen yedi alanda da (öğretim açıklığı, bilişsel aktivasyon, geri bildirim, pekiştirme desteği, öğretimi farklı öğrenci ihtiyaçlarına uyarlama, öğrencilerin sosyal ve duygusal öğrenimini destekleme ve sınıf yönetimi) ders hedeflerine yüksek düzeyde ulaştıklarını belirtmiştir. Bu oran OECD ortalamasına (%43,7) oldukça yakın olsa da ancak öğretmenlerin yarısından azının bu alanlardaki hedeflere ulaşabildiğini göstermektedir. Öğretmenlerin en az başarı gösterdiği alan ise, bilişsel aktivasyon; yani öğrencileri zorlayıcı etkinliklere dâhil etme becerisidir (%57,4). Bu da bilişsel aktivasyon, geri bildirim gibi alanlarda mesleki gelişim ihtiyacının devam ettiğine işaret etmektedir.

Deneyim düzeylerine bakıldığında, OECD ülkeleri genelinde, on yıldan fazla deneyime sahip ortaokul öğretmenlerinin bu yedi alanın tamamında ders hedeflerine ulaştıklarını belirtme oranı, mesleğe yeni başlayan (beş yıla kadar mesleki deneyime sahip olan) öğretmenlerden ortalama 5,8 yüzde puan daha yüksektir.

Türkiye’de iki grup arasında belirgin (istatistiksel olarak anlamlı) bir fark bulunmamakla birlikte, mesleğe yeni başlayan öğretmenlerin (%39,9) ders hedeflerine ulaşma oranı, deneyimli öğretmenlerin (%45,4) oranına göre biraz daha düşüktür.

Kaynaklar

TALIS 2024 TÜRKİYE İÇİN NELER SÖYLÜYOR? TEDMEM