Muhtaçlık, çoğu zaman insanın saklamak istediği bir hâl olarak görülür. Oysa bugün, bazı insanlar için bu durum adeta bir kimliğe, bir gösteriye dönüşmüş durumda. İlgiye muhtaçlar, ama bunu itiraf etmek yerine sürekli görünür olmayı seçiyorlar. Şöhrete muhtaçlar, ama bunun bedelini derinlikten vazgeçerek ödüyorlar. Güzel görünmeye, zengin hissetmeye, bilge görünmeye muhtaçlar; fakat bu ihtiyaçların hiçbiri sahici bir karşılık bulmuyor.
Modern zamanın en garip çelişkilerinden biri bu: İnsanlar hiç olmadığı kadar kendilerini anlatıyor, ama hiç olmadığı kadar anlaşılmıyor. Çünkü anlatmak ile konuşmak arasındaki fark kaybolmuş durumda. Konuşmaya mecbur hisseden, ama dinlemeyi gereksiz gören bir kalabalığın içindeyiz. Söz çoğaldıkça anlam azalıyor; ses yükseldikçe içerik inceliyor.
Bir tür “görünme bağımlılığı” hâkim. Sosyal mecralarda, gündelik sohbetlerde, hatta entelektüel tartışmalarda bile bir şey söylemekten çok, bir yer kaplama telaşı var. Bu yüzden lafazanlık sıradanlaştı, gevezelik yaygınlaştı, kabalık ise neredeyse doğal kabul edilir oldu.
Ama üslup? O, çoktan gözden çıkarıldı.
Üslup, aslında insanın kendine olan saygısının dışa vurumudur. Düşünce ne kadar güçlü olursa olsun, üslup yoksa etkisi kısa ömürlüdür. Çünkü üslup sadece “nasıl söylediğimiz” değil, aynı zamanda “neye değer verdiğimizin” de bir göstergesidir. Bugün ise birçok kişi, haklı olmaktan çok görünür olmayı, derin olmaktan çok dikkat çekmeyi tercih ediyor.
Bu durumun en tehlikeli tarafı, kimlik meselesinde ortaya çıkıyor. İnsanlar artık kimliklerini inşa etmek yerine, hazır kalıplara sığınmayı tercih ediyor. Bir fikre değil, bir etikete tutunuyorlar. Bir duruşa değil, bir görüntüye yatırım yapıyorlar. Ve bu da onları sürekli bir “muhtaçlık döngüsü” içinde tutuyor: Daha fazla ilgi, daha fazla onay, daha fazla görünürlük…
Oysa gerçek anlamda güçlü bir insan, muhtaçlıklarını sergileyen değil, onları dönüştürebilendir. İlgiye aç olmak yerine anlamlı ilişkiler kurabilen, konuşmak yerine dinlemeyi seçebilen, görünmek yerine gerçekten var olabilen biri…
Belki de asıl mesele şu: İnsan, kendine yetebilmeyi öğrendiğinde mi özgürleşir, yoksa sürekli başkalarının bakışında kendini aradığında mı?
Bugünün dünyasında bu sorunun cevabı giderek daha netleşiyor. Gürültünün arttığı yerde anlam azalır. Ve bazen en güçlü duruş, hiç konuşmamayı bilmektir.
