Fyodor Dostoyevski’ye atfedilen bir söz:
“İnsanın en tehlikeli yanı, gerçeğe değil; inanmak istediği şeye inanmasıdır.”
Burada yalnızca inanmak isteyenin değil, inandıranın da niyetinin iyi veya kötü olduğunu kabul etmek gerekir.
İnandıranın, kötüyü kabul ettirme niyetinin altında yatan ve kısa sürede bir kişinin veya grubun çıkarlarına hizmet eden ifadelerin, söylemlerin ve eylemlerin, ancak bilinçli ve eğitimli bir toplumda karşılık bulamayacağını düşünmeliyiz.
Böyle bir toplum, Goethe’ye atfedilen “Kötüleri yok ettiler, fakat kötülük baki kaldı.” ifadesini, kötüleri tanımak ve anlamakla yetinmeyip kötülüğün yeşereceği ortamı ortadan kaldırma gereğinin bir uyarısı olarak değerlendirmelidir.
Aksi hâlde Hannah Arendt’in işaret ettiği “Kötülüğün Sıradanlığı” gibi kötülük, çoğu zaman devasa canavarların değil; düşünmeyen, sorgulamayan, verili şartları körü körüne kabullenen kitlelerin omuzlarında yükselecek, toplum bu kötülüklerin altında ezilecektir.
Burada “Yaşam değil, kötü yaşamak kötüdür.” anlayışını da bilmeliyiz.
Kötülüğü üreten zihniyeti, onu besleyen cehaleti ve yeşerten bataklık koşullarını kurutmadığınız sürece sahnedeki aktörler değişir, ancak temsil edilen kötü trajedi hep aynı kalır.
Bugün ülkemizin yaşadığı, içinde çırpındığı yokluk, yoksunluk ve yolsuzluğun kötü sonuçlarını geniş kitlelerin kader, yazgı ve fıtrat ifadelerine sığınarak açıklamak mümkün değildir.
Eliyle edenin boynuyla çekeceğini unutmamak gerekir. Bugünlere, “Bana dokunmayan yılan bin yaşasın.” anlayışıyla gelindiğini de göz ardı etmemeliyiz.
Yaşanan kötülüklerin yalnızca bugünümüzü değil, geleceğimizi de kararttığını anlamak için daha ne yaşanmalı acaba?
Yaşanan kötülükler ne insani değerlerle ne de bilimsel bir açıklamayla masum gösterilebilir. Planlanmış bir senaryonun, kenetlenmiş bir avuç çıkar ortağının yarattığı kötülüğün ağır bedelini ödemek yine geniş kesimlere düşmektedir.
Bütün bu yaşananlardan ders çıkarmak ve aynı kötülüklere yeniden fırsat vermemek için;
ÇARESİZ DEĞİLSİNİZ, ÇARE SİZSİNİZ.
Yük. İnş. Müh. / Hukukçu / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Uzmanı
M. SAİT KÖSE
