Avrupa’da konut piyasası yalnızca fiyat artışlarıyla değil, yaşanılan bölgeye göre ortaya çıkan büyük değer farklılıklarıyla da dikkat çekiyor. Aynı ülkenin büyük kentlerinde konut sahibi olmak giderek zorlaşırken kırsal bölgelerde çok daha düşük fiyatlarla ev bulmak mümkün olabiliyor. Ancak bu farklılık her Avrupa ülkesinde aynı düzeyde değil. Bazı ülkelerde kent merkezleri ile kırsal bölgeler arasındaki konut fiyatı makası olağanüstü boyutlara ulaşmış durumda.
OECD’nin 2026 yılında yayımladığı Regions and Cities at a Glance raporu, Avrupa'daki bu bölgesel farklılıkları yeniden gündeme taşıdı. Rapora göre konut fiyatları kent merkezlerinde ulusal ortalamanın yaklaşık yüzde 27 üzerinde bulunurken, büyük kentlerin dışındaki kırsal alanlarda ortalamanın yüzde 34 altında kalıyor. Avrupa'da 16 ülkeyi kapsayan karşılaştırmalarda ise kent merkezlerindeki fiyatların ulusal ortalamanın yüzde 31 üzerine, kent dışındaki bölgelerin fiyatlarının ise yüzde 30 altına indiği hesaplanıyor.
En büyük fark Danimarka'da
Kent ve kırsal arasındaki konut fiyatı farklılığında Danimarka ilk sırada yer alıyor. Ülkede kent merkezlerindeki konut fiyatları ulusal ortalamanın yüzde 64 üzerinde bulunurken, kentlerin ve ulaşım bölgelerinin dışındaki kırsal alanlarda fiyatlar yüzde 51 altında kalıyor. Başka bir ifadeyle Danimarka'da kent merkezlerindeki konutlar, uzak kırsal bölgelerdeki konutların metrekare fiyatının yaklaşık 3,4 katına ulaşabiliyor.
Danimarka'yı Macaristan ve Finlandiya izliyor. Macaristan'da kent merkezlerindeki fiyatlar ulusal ortalamanın yüzde 57 üzerinde, kırsal bölgelerde ise yüzde 45 altında. Finlandiya'da bu oranlar sırasıyla yüzde 55 ve yüzde 44 seviyesinde. İsveç, İrlanda ve Portekiz de kent-kırsal fiyat farkının belirgin olduğu ülkeler arasında bulunuyor.
Buna karşılık Hollanda ve Birleşik Krallık'ta bölgesel fiyat farklılıkları daha sınırlı. Hollanda'da kent fiyatları ulusal ortalamanın yalnızca yüzde 1 üzerinde, kent dışındaki bölgeler ise yüzde 9 altında. Birleşik Krallık'ta da kentlerde yüzde 4'lük prim, kırsalda yüzde 9'luk indirim söz konusu.
Fiyat farkının arkasındaki ekonomik nedenler
Bu farklılıkların temelinde ekonomik faaliyetlerin belirli merkezlerde yoğunlaşması yatıyor. İş olanakları, üniversiteler, sağlık hizmetleri, ulaşım altyapısı, kültürel imkânlar ve sosyal yaşam büyük kentlerde toplanıyor. İnsanlar iş ve eğitim fırsatlarına ulaşabilmek için kentlere yöneldikçe konut talebi artıyor. Buna karşılık arsa arzının sınırlı olması, imar düzenlemeleri ve yüksek inşaat maliyetleri yeni konut üretimini zorlaştırıyor.
Kırsal bölgelerde ise daha geniş arazi imkânları ve düşük nüfus yoğunluğu fiyatları aşağı çekiyor. Ancak burada önemli bir ayrıntı var: Ucuz konut her zaman avantajlı yaşam anlamına gelmiyor. İşe ulaşım, sağlık hizmetleri, eğitim olanakları ve sosyal altyapı eksikliği, kırsaldaki düşük fiyatların ekonomik karşılığını azaltabiliyor.
Eurostat'ın 2025 tarihli Avrupa Konut Raporu da konut erişilebilirliği açısından önemli sonuçlar ortaya koyuyor. 2024 yılında Avrupa Birliği'nde kentlerde yaşayanların yaklaşık yüzde 10'u, kullanılabilir gelirlerinin yüzde 40'ından fazlasını konut giderlerine ayırmak zorunda kaldı. Kırsal bölgelerde bu oran yüzde 6 seviyesinde gerçekleşti. Özellikle Yunanistan ve Danimarka'da konut giderlerinin hane bütçesi üzerindeki baskısı dikkat çekiyor.
Türkiye açısından çıkarılması gereken dersler
Avrupa'daki bu tablo Türkiye için de önemli mesajlar taşıyor. İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyük kentlerde konut fiyatlarının ve kiraların yükselmesi, yalnızca konut üretimiyle çözülebilecek bir sorun değil. Ekonomik faaliyetlerin, istihdamın ve sosyal imkânların belirli şehirlerde yoğunlaşması da bu baskıyı artırıyor.
Türkiye'de Anadolu şehirlerinin üretim, teknoloji, eğitim ve istihdam merkezlerine dönüştürülmesi, büyük kentlere yönelik nüfus hareketlerini dengeleyebilir. Bunun için bölgesel kalkınma politikalarının güçlendirilmesi, ulaşım altyapısının geliştirilmesi ve nitelikli istihdamın ülke geneline yayılması gerekiyor.
Ayrıca konut politikalarında yalnızca kaç konut üretildiğine değil, bu konutların nerede üretildiğine ve kimlerin erişebildiğine de bakılmalı. Sosyal konut projeleri, uygun finansman modelleri ve planlı şehirleşme birlikte değerlendirilmelidir.
Sonuç olarak Avrupa'daki kent-kırsal konut fiyatı farklılıkları, konutun yalnızca bir barınma ihtiyacı olmadığını, aynı zamanda ekonomik fırsatlara erişimin de bir göstergesi olduğunu ortaya koyuyor. Asıl hedef, insanları ucuz konut bulmak için kentlerden uzaklaştırmak değil, yaşadıkları her bölgede iş, eğitim, sağlık ve sosyal yaşam imkânlarına erişebilmelerini sağlamaktır. Çünkü dengeli bir konut piyasasının yolu, dengeli bir ekonomik coğrafya oluşturmaktan geçiyor.
Kaynak: Euronews